Ο Τσίπρας, το ΔΝΤ, το Βερολίνο και τα βραχυπρόθεσμα (του Στ.Λυγερού)

Όλα είναι  ρευστά πλέον, όπως φαίνεται. Το αποτέλεσμα του ιταλικού δημοψηφίσματος, όσο και αν δεν προκάλεσε άμεσες εξελίξεις, δεν παύει να είναι ένας κρίκος της ευρωπαϊκής αλυσίδας που φαίνεται πως χαλαρώνει.
Το άρθρο του κ.Σταύρου Λυγερού που αναδημοσιεύω παρακάτω έχει γραφτεί περίπου μια βδομάδα νωρίτερα. Σε ορισμένα από τα θέματα που θίγει έχουν σημειωθεί κάποιες - έστω και ανεπαίσθητες - εξελίξεις. Παρ'όλα αυτά, καταγράφει και κάποιες προοπτικές σχετικά με το πού μπορεί να βαδίσουν τα πράγματα.

Όπως έχει καταστεί σαφές από τη ρητορική του, εδώ και καιρό ο Τσίπρας είχε επενδύσει όλες τις πολιτικές ελπίδες του στην ικανοποίηση από την Ευρωζώνη τριών αιτημάτων: Πρώτον, την επαρκή ελάφρυνση του χρέους. Δεύτερον τη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το οποίο έληγε τον Μάρτιο και παρατείνεται μέχρι το τέλος του 2017. Τρίτον, τη μείωση του στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ από το 2018 και για τα επόμενα χρόνια.
Όσον αφορά το χρέος, το  Eurogroup της 15^ης Μαϊου 2016 είχε αποφασίσει την ανακοίνωση των λεγόμενων βραχυπρόθεσμων μέτρων ουσιαστικά πριν τη λήξη του 2016. Στην πραγματικότητα, πέρα από το ελληνικό αίτημα, ήταν η απαίτηση του ΔΝΤ που είχε υποχρεώσει τον Σόιμπλε να αποδεχθεί έστω και αυτό το λίγο. Υπενθυμίζουμε ότι η γερμανική Βουλή (και η ολλανδική) έχουν θέσει ως όρο για την εκταμίευση των δόσεων τη συμμετοχή του Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα.
Το ΔΝΤ υποστηρίζει σταθερά δύο θέσεις που εξυπηρετούν την Αθήνα: Πρώτον ότι το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο και ως εκ τούτου απαιτείται γενναία ελάφρυνσή του και μάλιστα άμεσα. Δεύτερον, ότι ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% από το 2018 και μετά είναι μη ρεαλιστικός και πως πρέπει να μειωθεί στο 1,5%. Είναι οι δύο θέσεις που δεν δέχεται το Βερολίνο.

Αν όχι τώρα, πότε; (του Γ.Βαρουφάκη)

Στο άρθρο του που δημοσιεύτηκε προχθές στην Εφημερίδα των Συντακτών, ο Γ.Βαρουφάκης ξεσκεπάζει την εικόνα που προσπάθησε η Κυβέρνηση να περάσει στους πολίτες ως αληθινή και προτρέπει τον πρωθυπουργό να αντισταθεί, θεωρώντας ότι αυτή η χρονική περίοδος είναι η πλέον κατάλληλη.
Θεωρητικά δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω με τα γραφόμενά του. Πρακτικά δεν μπορώ να ξέρω αν - σε περίπτωση που ήταν (και) αυτή τη χρονική στιγμή υπουργός Οικονομικών - θα ήθελε ή θα μπορούσε να εφαρμόσει αυτά που προτρέπει την τωρινή κυβέρνηση να κάνει.
Εφόσον όμως δεν το ξέρουμε αυτό, δεν μπορούμε να τον κατηγορήσουμε γι'αυτά που γράφει, αν και πολλοί θα ανατρέξουν στην πολιτική που εφάρμοσε ο ίδιος όταν ήταν υπουργός και θα τον κρίνουν κάνοντας συγκρίσεις.
Πολλά έχουν συμβεί, όμως, από τότε γι'αυτό ας επικεντρωθούμε πλέον στο σήμερα. 

Ήταν το Eurogroup που, υποτίθεται, θα αντάμειβε την κυβέρνηση με ανακουφιστική αναδιάρθρωση χρέους.

Κατέληξε να είναι το Eurogroup που μονιμοποίησε τη σκληρότατη, συνεχώς αύξουσα λιτότητα για τα επόμενα δέκα χρόνια και τη ματαίωση της οποιασδήποτε ουσιαστικής ελάφρυνσης του χρέους.  

Μέσα από τα σαγόνια μιας προαναγγελθείσης επιτυχίας η κυβέρνηση «απέσπασε» ένα Βατερλό.

Ας δούμε τα πράγματα ψυχρά και αντικειμενικά από τη σκοπιά του τι έπρεπε να γίνει, τι ήλπιζε (και υποσχόταν) η κυβέρνηση ότι θα γίνει και τι τελικά έγινε.

Τι έπρεπε να έχει γίνει κατ’ ελάχιστον.

Τα ελάχιστα προαπαιτούμενα για την ανάκαμψη ήταν:

    (1) Αναδιάρθρωση χρέους που να επιτρέπει στόχο πρωτογενούς πλεονάσματος (από το 2017 και για κάθε έτος μετά, συμπεριλαμβανόμενου και του 2018) το πολύ της τάξης του 1,5% του ΑΕΠ – κάτι που θα ισοδυναμούσε με πάγωμα της λιτότητας στα σημερινά επίπεδα (δηλαδή το ελάχιστο που απαιτείται).

    (2) Επαναφορά της πρόσβασης των ελληνικών τραπεζών στη ρευστότητα της ΕΚΤ (τεχνικά μιλώντας, επαναφορά του waiver που «τράβηξε» η ΕΚΤ την 4η Φεβρουαρίου του 2015).

    (3) Ανακοίνωση ότι από τον Ιανουάριο οι ελληνικοί «τίτλοι» (δηλαδή χρέος «ελληνικής κοπής», π.χ. κρατικά ομόλογα αλλά και ιδιωτικό χρέος) θα συμπεριληφθούν στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, δίνοντας μια εκ των ων ουκ άνευ ένεση αισιοδοξίας.

Γιατί η κυβέρνηση παίζει τα ρέστα της στο χρέος

Μια επίκαιρη πολιτική ανάλυση για τα τεκταινόμενα κάνει ο κ.Σταύρος Λυγερός στο άρθρο του που αναδημοσιεύω στη συνέχεια.

Επιθυμία για ολοκλήρωση της αξιολόγησης
Μπορεί η κυβέρνηση να καλλιεργεί στην κοινή γνώμη -προσεκτικά, είναι η αλήθεια- το δικό της αφήγημα για success story στην οικονομία, αλλά στο Μαξίμου έχουν συνείδηση πως τα πάντα θα κριθούν από την έκβαση της μάχης για την ελάφρυνση του χρέους.

Προϋπόθεση για να συζητηθεί στη συνεδρίαση του Eurogroup στις 5 Δεκεμβρίου είναι οι διαπραγματεύσεις με το κουαρτέτο να καταλήξουν τις επόμενες ημέρες σε συμφωνία. Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, η εντολή του Μαξίμου προς τους εμπλεκόμενους υπουργούς είναι να εξαντλήσουν όλα τα περιθώρια για άμβλυνση των υπέρμετρων απαιτήσεων, κυρίως του ΔΝΤ, στον τομέα των Εργασιακών, αλλά να μη διακινδυνεύσουν ναυάγιο αυτού του κύκλου των διαπραγματεύσεων. Η οδηγία του πρωθυπουργού, ότι το κουαρτέτο δεν πρέπει να φύγει από την Ελλάδα χωρίς συμφωνία, πρακτικά σημαίνει ότι η ελληνική πλευρά είναι άοπλη διαπραγματευτικά. Σύμφωνα με υψηλά ιστάμενο κυβερνητικό παράγοντα, «μας πονάει το γεγονός ότι είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε πίσω, αλλά το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο από τα Εργασιακά και τα άλλα θέματα της ατζέντας. Αν δεν έχουμε συμφωνία πριν φύγουν οι θεσμοί, δεν θα μπορέσει το Euroworking Group στις 28 του Νοέμβρη να ανάψει το πράσινο φως και θα χαθεί η δυναμική που υπάρχει για να συζητηθεί η ελάφρυνση του ελληνικού χρέους στο Eurogroup στις 5 του Δεκέμβρη. Ο Σόιμπλε θα το ήθελε πολύ, αλλά είμαστε αποφασισμένοι να μη χάσουμε το τρένο».

Αναφερόμενη στις διαπραγματεύσεις για τη δεύτερη αξιολόγηση, άλλη κυβερνητική πηγή μάς είπε ότι αυτή τη φορά η κυβέρνηση είναι πολύ πιο καλά προετοιμασμένη. Στο πλαίσιο της εντολής του πρωθυπουργού να μην υπάρξουν καθυστερήσεις έγιναν από το καλοκαίρι συσκέψεις. Σε αυτές αποφασίστηκε κάθε υπουργείο να επεξεργαστεί συγκεκριμένες προτάσεις για τα θέματα της ατζέντας, ώστε να μην περιέλθει στη μειονεκτική θέση να διαπραγματεύεται αποκλειστικά στη βάση των απαιτήσεων του κουαρτέτου.

Ο Τσίπρας, το συνέδριο και το χρέος (του Σταύρου Λυγερού)

Το πρόβλημα είναι ότι διαφωνούν οι "εταίροι" μας μεταξύ τους για το θέμα ελάφρυνσης του χρέους, απόφαση δεν λαμβάνεται και η χώρα εξακολουθεί να βιώνει όλο και μεγαλύτερη ύφεση. Στο μόνο σημείο που συμφωνούν πάντα είναι στη συνέχιση επιβολής των καταδικαστικών για την πλειοψηφία των Ελλήνων σκληρών μέτρων.
Ο δε Τσίπρας κάνει το παλληκάρι μπροστά στο δικό του κοινό, αλλά όταν βρίσκεται απέναντι σε εκείνους που λαμβάνουν τις αποφάσεις που αφορούν τη χώρα μας (αφού η δημοκρατία έχει ανασταλεί στην Ελλάδα) αρχίζει τα γελάκια και τους χαριεντισμούς.
Και οι έλληνες πολίτες συνεχίζουν να ζουν το μαρτύριο της επιβίωσης, λόγω των συνεχών επιθέσεων που δέχονται από την κυβέρνηση-τοποτηρητή των δανειστών.
Αυτά που έγιναν στο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ αφορούν τους ίδιους τους συμμετέχοντες και όχι τους πολίτες, αλλά κάποια από αυτά έδωσαν την αφορμή στον κ.Σταύρο Λυγερό να προβεί στην περιγραφή της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί ανάμεσα στη χώρα μας και τους δανειστές, την οποία αναδημοσιεύω στη συνέχεια από το Πρώτο Θέμα της Κυριακής που μας πέρασε. 

«Όπως εμείς τηρούμε τη συμφωνία αψηφώντας το κόστος, έτσι αναμένουμε και απαιτούμε να τηρηθεί και από τους εταίρους μας… Η καθυστέρηση συγκεκριμενοποίησης των απαραίτητων μέτρων για την ελάφρυνση χρέους, καθώς και της ένταξης και της Ελλάδας στην ποσοτική χαλάρωση, της χώρας που το έχει ανάγκη περισσότερο από κάθε άλλη, δεν έχει καμιά δικαιολογία… Και θέλω να το καταστήσω σαφές: Η αόριστη προτροπή: “Κάντε εσείς τα μαθήματά σας και βλέπουμε” δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Εμείς τη συμφωνία τη τηρήσαμε στο ακέραιο και θα συνεχίσουμε να την τηρούμε. Και η δεύτερη αξιολόγηση θα κλείσει στην ώρα της και θα είναι λιγότερο δύσκολη από την πρώτη. Αλλά ταυτόχρονα θα κλείσουν και τα μέτρα για την απομείωση του χρέους. Ταυτόχρονα, θα μπούμε στη ποσοτική χαλάρωση. Δεν υπάρχει θα δούμε. Ταυτόχρονα.»
Το ανωτέρω μήνυμα που ο Έλληνας πρωθυπουργού έστειλε την Παρασκευή το βράδυ προς τους Ευρωπαίους δανειστές είναι πράγματι ξεκάθαρο. Το γεγονός ότι είναι και εύλογο δεν σημαίνει πως θα εισακουστεί. Το Βερολίνο δέχεται ασφυκτικές πιέσεις από το ΔΝΤ και από την Ουάσιγκτον να συμφωνήσει σε μέτρα ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους. Παρ’ όλες τις πιέσεις, όμως, παραμένει αμετακίνητο στη θέση του ότι δεν πρόκειται να ληφθεί σχετική απόφαση πριν τις γερμανικές εκλογές του φθινοπώρου 2017.

Ολάντ, Πούτιν, Κλίντον, Τσίπρας σε καλοκαιρινό γαϊτανάκι

Το παρακάτω κείμενο, που αφορά αποκάλυψη διαφόρων κινήσεων που έγιναν πέριξ του δημοψηφίσματος του Ιουλίου του 2015, το παραθέτω για ιστορικούς λόγους περισσότερο. Ας το έχουμε υπόψη μας, επειδή πιστεύω ότι τα αναφερόμενα σε αυτό θα "δέσουν" με άλλες αποκαλύψεις που αναπόφευκτα θα δουν το φως της δημοσιότητας λίαν προσεχώς. 
Επίσης, θα μας χρησιμεύσει για να βγάλουμε τα συμπεράσματά μας, αν συνδυάσουμε αυτές τις αποκαλύψεις με άλλα γεγονότα που συνέβησαν εκείνη την περίοδο. Ιδιαίτερα θα ήθελα να θυμίσω, ότι τα συστημικά μέσα και οι ξένοι δανειστές επαναλάμβαναν κουραστικά πριν το δημοψήφισμα (μέχρι την τελευταία στιγμή) ότι το πραγματικό ερώτημα ήταν μέσα ή έξω από το ευρώ...


Τις αντιδράσεις της ελληνικής κυβέρνησης προκάλεσαν δύο διαφορετικές πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας τις τελευταίες μέρες. Η πρώτη σχετίζεται με το βιβλίο δύο Γάλλων δημοσιογράφων της γνωστής εφημερίδας Le Monde υπό τον τίτλο «Ένας Πρόεδρος δεν πρέπει να τα λέει αυτά», το οποίο περιλαμβάνει εκμυστηρεύσεις του Φρανσουά Ολάντ προς τους συγγραφείς, και η δεύτερη σχετίζεται με αποκαλύψεις του γνωστού ιστότοπου Wikileaks.

Εκτύπωση δραχμών στη Ρωσία

Συγκεκριμένα, στο βιβλίο των δύο Γάλλων δημοσιογράφων, ο Φρανσουά Ολάντ υποστηρίζει ότι ενημερώθηκε από τον Ρώσο ομόλογό του ότι ο Αλέξης Τσίπρας συζήτησε το ενδεχόμενο να τυπώσει η Ελλάδα δραχμές στην Ρωσία. Ο Γάλλος Πρόεδρος φέρεται να εκμυστηρεύτηκε ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν του είπε ότι ο Έλληνας Πρωθυπουργός τον είχε ρωτήσει αν μπορεί να τυπώσει δραχμές στη Ρωσία.

Με βάση πάντα όσα γράφονται στο βιβλίο, ο Βλαντιμίρ Πούτιν φέρεται να προσέθεσε ότι ενημέρωσε τον Ολάντ προκειμένου να γίνει σαφές ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν αποτελεί επιθυμία της Μόσχας. Ο Ολάντ φέρεται επίσης να απαντά ότι η Ελλάδα είναι κυρίαρχη χώρα και αν έβγαινε από την ευρωζώνη και είχε ανάγκη από χαρτονομίσματα, «δεν θα σοκαριζόμουν εάν τα τύπωνε η Ρωσία, γιατί θα απαντούσε σε ένα αίτημα».

Ουσιαστικά, Κατοχή

Μου αρέσει να διαβάζω, συχνά, άρθρα που έχουν γραφεί πριν από καιρό (μήνες ή και χρόνια) ώστε να διαπιστώσω κατά πόσον ο αρθρογράφος έχει κάνει σωστές επισημάνσεις ή σχόλια, αφού μόνο όταν έχει περάσει αρκετός καιρός, είμαστε σε θέση να διαπιστώσουμε την εγκυρότητα των άρθρων που έχουμε διαβάσει.

Έτσι, σήμερα διάβασα αυτό το άρθρο του οικονομολόγου Βασίλη Βιλιάρδου, που πρωτοδημοσιεύτηκε στις 29 Νοεμβρίου του 2014. Δεν θα προκαταλάβω την άποψή σας. Σας αφήνω να το διαβάσετε και να βγάλετε τα δικά σας συμπεράσματα. 

Όταν μία μικρή χώρα βρεθεί σε δύσκολη οικονομική θέση, αδυνατώντας να εξοφλήσει τις οφειλές της, έχει δύο μόνο δυνατότητες στη διάθεση της: (α)  να ζητήσει τη βοήθεια των δολοφόνων των λαών, του ΔΝΤ δηλαδή ή (β) να χρεοκοπήσει επίσημα, διαπραγματευόμενη αμέσως μετά με τους οφειλέτες της.

Στην περίπτωση που επιλέγει την πρώτη λύση, η οποία είναι μάλλον μονόδρομος όταν έχει υπερχρεωθεί ο ιδιωτικός της τομέας, όπως συνέβη με την Ιρλανδία, τότε δεν πρέπει μόνο να εφαρμόσει απαρέγκλιτα τα μνημόνια που υπογράφει, αλλά να κάνει πολύ περισσότερα από αυτά που της ζητούνται – όπως ακριβώς η Πορτογαλία, από την οποία απαιτήθηκαν αποκρατικοποιήσεις 5,5 δις € και τις αύξησε στα 9 δις €.
Κάτι ανάλογο έκανε και η Ιρλανδία, οι πολίτες της οποίας ανέλαβαν, εκβιαζόμενοι βέβαια, τα χρέη των ιδιωτικών τραπεζών τους – σε πλήρη αντίθεση με την Ισλανδία, η οποία προτίμησε να τις αφήσει να χρεοκοπήσουν, αναλαμβάνοντας το ρίσκο (Σημ.Π.Σ.: Στέλνοντας αργότερα και 26 τραπεζίτες στη φυλακή).

Αύξηση του χρέους θα φέρει ακόμη κι ο «κόφτης» του 15%

Και αυτή η κυβέρνηση φαίνεται να μην έχει διδαχτεί τίποτα από την αφερεγγυότητα των δανειστών και ιδιαίτερα των Γερμανών, τουλάχιστον - αλλά όχι μόνον - όσον αφορά στο θέμα του χρέους. Εκβιάζουν όλες τις ελληνικές κυβερνήσεις προκειμένου να δεχτούν να εφαρμόσουν τα μέτρα που επιβάλλουν, μέτρα που οδηγούν σε βαθύτερη ύφεση και άρα στο με μεγαλύτερη ευκολία ξεπούλημα, λόγω ανάγκης, κάθε δημόσιου περιουσιακού στοιχείου που τους ενδιαφέρει. Το αντίτιμο που προσφέρουν είναι κυρίως ο μεγαλύτερος δανεισμός με ευρώ, ώστε να μπορούμε να ανταποκριθούμε στις υφιστάμενες δανειακές υποχρεώσεις μας, καθώς και η υπόσχεση για διευθέτηση με κάποιο τρόπο του ελληνικού χρέους. Όσον αφορά το δεύτερο αυτό ζήτημα, ο απλός λαός το λέει πολύ χαρακτηριστικά: "το δούλεμα πάει σύννεφο"! Αφού τη μια αναβάλλουν οποιαδήποτε συζήτηση (για δέσμευση ας μην έχουμε καμμιά ελπίδα) για μετά τις προηγούμενες γερμανικές εκλογές, κατόπιν για μετά τις ευρωεκλογές, στη συνέχεια για μετά την πρόσφατη αξιολόγηση, τώρα για μετά τις επόμενες γερμανικές εκλογές και σίγουρα έπεται συνέχεια. Ακόμα και ένα μικρό παιδάκι θα είχε καταλάβει ότι μας δουλεύουν. Αλλά φαίνεται πως η κυβέρνηση δεν έχει φτάσει στην παιδική, αλλά προφανώς διανύει ακόμα την βρεφική ηλικία.
Στο παρακάτω άρθρο ο Λεων.Βατικιώτης αποδεικνύει ότι ο κόφτης που επιβλήθηκε στην κυβέρνηση - λαμβανομένων υπόψη των όρων που τον συνοδεύουν - δεν πρόκειται να ωφελήσει (όχι μόνο την οικονομία, κάτι που είναι τόσο φανερό που δεν χρειάζεται την παραμικρή προσπάθεια να αποδειχτεί) αλλά ούτε και το χρέος, το οποίο, αντίθετα, αναμένεται να αυξηθεί.
Η μόνη ένστασή μου στο παρακάτω άρθρο είναι ότι βασίζεται στην πρόσφατη έκθεση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους που εκπονήθηκε από το ΔΝΤ, του οποίου οι εκθέσεις στο παρελθόν δεν έχουν δείξει ότι είναι και τόσο αξιόπιστες.

Το άρθρο:
Απανωτά είναι τα πολιτικά χαστούκια που δέχεται ο Αλέξης Τσίπρας και η κυβέρνηση στο θέμα του δημόσιου χρέους. Κοινό τους γνώρισμα η αμφισβήτηση των υποτιθέμενων ευεργετικών αποτελεσμάτων των πρόσφατων συμφωνιών της κυβέρνησης με τους Ευρωπαίους, που αποτελούν συνέχεια του Μμημονίου Τσίπρα, τα οποία η κυβέρνηση εξακολουθεί να εμφανίζει ως οριστική λύση του προβλήματος του χρέους. Η κυβέρνηση εξαφανίζει ωστόσο από το πλάνο τρεις παραμέτρους. 

Πρώτο, πως ούτε η απόφαση της 9^ης Μαΐου, ούτε η απόφαση της 24^ης Μαΐου περιλαμβάνουν δέσμευση των πιστωτών για ρύθμιση του χρέους. Εάν κι εφ’ όσον… είναι οι διατυπώσεις που επιλέγουν και κατ’ επανάληψη χρησιμοποιούν στις αποφάσεις. 
Δεύτερο, η κυβέρνηση υποτιμάει τις εξαιρετικά αρνητικές επιπτώσεις που θα επιφέρουν στο ΑΕΠ και την πραγματική οικονομία τα αντιλαϊκά μέτρα που ψηφίζει. Δεν είναι δυνατό να αφαιμάζεις από την οικονομία 8,3 δισ. ευρώ και να περιμένεις να αυξηθεί το προϊόν! 
Τρίτο, η κυβέρνηση υπερτιμάει τις ευεργετικές επιπτώσεις που θα έχουν τα μέτρα ανακούφισης που ενδέχεται να λάβουν οι Ευρωπαίοι ακόμη και στην εξυπηρέτηση του χρέους, αφήνοντας προς ώρας κι εμείς εκτός συζήτησης το ύψος του (που ως ποσοστό του ΑΕΠ δεν παύει να αποτελεί το πιο αξιόπιστο κριτήριο εξέτασής του διαχρονικά και διεθνώς).

Το ΔΝΤ, το χρέος και η γλυκιά καρέκλα της εξουσίας (του Στ.Λυγερού)

Υπάρχουν μερικά αντικειμενικά δεδομένα.
Πρώτον, όσον αφορά το χρέος, οι "εταίροι" μας δεν έχουν καμιά απολύτως πρόθεση να το μειώσουν. Η σχετική κουβέντα έχει ξεκινήσει από το 2012, αλλά με διάφορες προφάσεις αναβάλλουν κάθε σχετική συζήτηση, τακτική που συνεχίζεται και τώρα.
Δεύτερον, το ΔΝΤ δείχνει να θέλει να σταματήσει τη συνέχιση του δανεισμού της χώρας μας, αλλά ταυτόχρονα να έχει λόγο στην επιβολή μέτρων. Οι "εταίροι" όμως το θέλουν μέσα στο πρόγραμμα ισοπέδωσης της οικονομίας μας, όπως ήταν μέχρι τώρα.
Τρίτον, είναι βέβαιο ότι η επιβολή μέτρων και η συνεπακόλουθη καταστροφή κάθε οικονομικής δραστηριότητας στη χώρα μας θα συνεχιστεί. Όσον τουλάχιστον δεν βρίσκεται κυβέρνηση που θα σηκώσει ανάστημα απέναντι στο βουνό των παράλογων αλλά στοχοποιημένων απαιτήσεων των δανειστών.
Το κλίμα που δημιουργείται γύρω από όλες αυτές τις διεργασίες αναλύει ο κ.Σταύρος Λυγερός  στο κείμενό του που αναδημοσιεύω στη συνέχεια.

Μετά και τη διαρροή της συνομιλίας Τόμσεν - Βελκουλέσκου, οι αντιθέσεις στους κόλπους των δανειστών έχουν τεθεί ανοιχτά πια στο τραπέζι. Η Λαγκάρντ υποχρεώθηκε να δηλώσει δημοσίως ότι το ΔΝΤ επιδιώκει αλλαγή των όρων της συμφωνίας του Ιουλίου 2015 με το επιχείρημα ότι οι αριθμοί δεν βγαίνουν.
Επίσημη αλλαγή των όρων, όμως, μπορεί να προκύψει από αναθεώρηση του 3ου μνημονίου. Απαιτούνται, δηλαδή, νέες διαπραγματεύσεις και νέα συμφωνία, η οποία θα πρέπει να εγκριθεί από τα κοινοβούλια των χωρών-μελών της Ευρωζώνης. Για προφανείς πολιτικούς λόγους, ούτε το ευρωιερατείο ούτε η Αθήνα επιθυμούν να ομολογήσουν ότι εκείνη η συμφωνία είναι ανεφάρμοστη. Πολύ περισσότερο δεν επιθυμούν να εισέλθουν σε μια τέτοια διαδικασία. Γι’ αυτό και στην πράξη το σενάριο αυτό έχει αποκλειστεί.

Το ΔΝΤ, ο Τσίπρας, η ΕΕ, ο Λεβέντης κ.λπ. (του Στ.Λυγερού)

Είναι γεγονός και ακούγεται συχνά ότι η χρονιά που πέρασε δεν μας άφησε να πλήξουμε. Μακάρι το πρόσημο των γεγονότων που ζήσαμε να ήταν θετικό. Όμως δεν ήταν.
Είναι πολύ πιθανόν, αντίστοιχα πυκνά να είναι και τα γεγονότα που θα ζήσουμε κατά το χρόνο που μόλις ξεκίνησε.
 Μη ξεχνάμε βέβαια, πως σε αυτή τη χώρα το απρόβλεπτο παραμονεύει και τείνει να γίνει κανόνας.
 Ακόμα είμαστε στην αφετηρία όμως και ο κ.Σταύρος Λυγερός κάνει μια περιγραφή των τωρινών και των μελλούμενων με βάση όσα μας είναι γνωστά αυτή τη στιγμή.

Οι σκληρές απαιτήσεις του ΔΝΤ όσον αφορά τη συγκεκριμενοποίηση και την εφαρμογή των δεσμεύσεων του 3^ου Μνημονίου είναι ο βασικός λόγος που ο πρωθυπουργός έθεσε ζήτημα να μην ανανεωθεί η συμμετοχή του Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα, η οποία λήγει τον Μάρτιο. Στο μέγαρο Μαξίμου έχουν συνείδηση ότι οι επικείμενες αλλαγές στο Ασφαλιστικό θα δοκιμάσουν τις πολιτικές αντοχές της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Γι’ αυτό και ο Τσίπρας δεν χάνει ευκαιρία να επαναλαμβάνει τη δέσμευσή του πως οι κύριες συντάξεις δεν θα υποστούν και 12^η μείωση.
Η κυβέρνηση έχει προτείνει ισοδύναμα, αλλά μένει να αποδειχθεί εάν αυτά θα γίνουν αποδεκτά από τους δανειστές. Το ΔΝΤ έχει εκφράσει την αντίθεσή του και στην αύξηση των εργοδοτικών και εργατικών εισφορών, αλλά και στην επιβολή ενός τέλους στις τραπεζικές συναλλαγές. Στην πραγματικότητα, το Ταμείο παίζει όλο αυτό το διάστημα τον ρόλο του πολιορκητικού κριού για την επιβολή των πιο ακραίων νεοφιλελεύθερων μέτρων. Και τον παίζει με τη σύμφωνη γνώμη των Ευρωπαίων δανειστών.

Πού οφείλονται οι λανθασμένες εκτιμήσεις των αγορών;

Τα τελευταία χρόνια έχουμε γίνει μάρτυρες (και θύματα) των μεγαλύτερων λαθών σε υπολογισμούς και προβλέψεις που έκαναν οι διεθνείς αγορές (και το ΔΝΤ, φυσικά) όσον αφορά τα οικονομικά μεγέθη της χώρας μας. Πολλοί λοιπόν αναρωτιούνται που οφείλεται αυτή η ανικανότητα των αγορών να κρίνουν σωστά τη φερεγγυότητα των κρατών, καθώς και ποιος είναι ο ρόλος που παίζουν οι οίκοι αξιολόγησης στον επηρεασμό των επενδυτών. Σύμφωνα με όσους πιστεύουν στην αποτελεσματικότητα των χρηματοοικονομικών αγορών, οι παράγοντες της αγοράς λαμβάνουν υπόψη την αντικειμενική δημοσιονομική κατάσταση για να υπολογίσουν τους κινδύνους που

συνεπάγεται η εγγραφή τους σε ένα κρατικό δάνειο. Ας πάρουμε την περίπτωση του ελληνικού χρέους: οι παράγοντες της αγοράς και όσοι παίρνουν τις σχετικές αποφάσεις κρίνουν την κατάσταση με μόνο κριτήριο τις χρηματοοικονομικές εκτιμήσεις. Έτσι, μιας και το επιτόκιο που απαιτείται από την Ελλάδα αυξήθηκε παραπάνω από 10%, όλοι συμπεραίνουν ότι ο κίνδυνος χρεοκοπίας επίκειται: εφόσον οι επενδυτές απαιτούν ένα τόσο μεγάλο ασφάλιστρο κινδύνου, τότε ο κίνδυνος πρέπει να είναι ιδιαίτερα υψηλός.

Η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους (του Στ.Λυγερού)

Η συζήτηση για αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους ξεκίνησε πριν τρία-τέσσερα χρόνια και συνεχίζεται μέχρι σήμερα χωρίς να υπάρχει κάποια συγκεκριμένη δέσμευση από μέρους των δανειστών, οι οποίοι εμφανίζονται ανακόλουθοι μεταθέτοντας τη συγκεκριμένη συζήτηση κάθε φορά και για αργότερα. Πότε μετά τις γερμανικές εκλογές, πότε μετά τις ευρωεκλογές, πότε μετά τις ελληνικές εκλογές... Είναι φανερό ότι αυτή η αναβλητικότητα συμπλέει με τη γενική τιμωρητική διάθεση που επιδεικνύουν εναντίον της χώρας μας με τη βοήθεια των άβουλων (;) ελληνικών κυβερνήσεων της ιδεολογίας του μονόδρομου. Και σαν να μη φτάνουν αυτά, το ζήτημα του χρέους της χώρας μας έχει γίνει και πεδίο σύγκρουσης ΔΝΤ (Αμερικανών) και γερμανών.
Σε ποιο σημείο βρίσκεται η κατάσταση σήμερα, προσπαθεί να ξεδιαλύνει ο κ.Σταύρος Λυγερός στο κείμενο* που ακολουθεί.

Η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους έχει μετατραπεί σε θέμα τριβής ανάμεσα στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Ευρωζώνη. Με την παρότρυνση και της Ουάσινγκτον, το ΔΝΤ έχει εγκαταλείψει την παλαιότερη στάση του να συμβιβάζεται με τις απαιτήσεις των Ευρωπαίων σ’ αυτό το ζήτημα. Τώρα πλέον δηλώνει καθαρά ότι το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο και πως σωστότερη λύση είναι το κούρεμα, επειδή θα έχει άμεσες θετικές συνέπειες για την ελληνική οικονομία, με την έννοια ότι θα διευκολύνει και την έξοδο στις αγορές και την προσέλκυση επενδύσεων.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες η Κριστίν Λαγκάρντ έχει απαντήσει στο επιχείρημα ότι το κούρεμα απαγορεύεται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Για την ακρίβεια, το ΔΝΤ έχει προτείνει την παράκαμψη του προβαλλόμενου νομικού εμποδίου με την ανάληψη των χρεών της Ελλάδας προς τις χώρες-μέλη της Ευρωζώνης από τον ESM. Προς το παρόν χωρίς να βρει ανταπόκριση. Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας Κλάους Ρέγκλινγκ, μάλιστα, είχε προ ημερών επιχειρήσει με δήλωσή του να κατεβάσει τις προσδοκίες για το μέγεθος της ελάφρυνσης. Ο Πολ Τόμσεν ξεκαθάρισε αυτές τις ημέρες από το Περού ότι χωρίς γενναία ελάφρυνση του ελληνικού χρέους το ΔΝΤ δεν πρόκειται να συμμετάσχει στο ελληνικό πρόγραμμα. Η δήλωσή του ήταν έμμεση πλην σαφής απάντηση στον πρόεδρο του Eurogroup, ο οποίος με δήλωσή του είχε, επίσης, επιχειρήσει να κατεβάσει πολύ τον πήχη των προσδοκιών. Ο Γερούν Ντάισελμπλουμ επανέλαβε τη θέση που επικρατεί στο ευρωιερατείο ότι σημασία έχει το κόστος εξυπηρέτησης και όχι το χρέος ως ποσοστό επί του ΑΕΠ. Ανέφερε, μάλιστα, ότι η Ευρωζώνη μπορεί να συμφωνήσει το κόστος της εξυπηρέτησης να μην υπερβαίνει το 15% του ελληνικού ΑΕΠ (με τα σημερινά δεδομένα περίπου 26 δισ. ευρώ ετησίως!).

Υπάρχει οργανωμένο σχέδιο από ΕΕ και ΔΝΤ για διάλυση της Ελλάδας (συνέντευξη του Noam Chomsky)

Ο Noam Chomsky είναι από τους σύγχρονους διανοητές που χαίρουν παγκόσμιας αναγνώρισης. Έχω φιλοξενήσει και άλλες φορές συνεντεύξεις του, στις οποίες μιλάει για την Ελλάδα, αφού είναι φανερό πως παρακολουθεί με ενδιαφέρον τα τεκταινόμενα στη χώρα μας.
Στην πλέον πρόσφατη συνέντευξή του, που αναδημοσιεύω πιο κάτω, αναφέρεται στα προβλήματα που έχουν δημιουργήσει στην οικονομία και την κοινωνία μας τα μνημόνια και τολμώ να πω ότι είναι στο ίδιο μήκος κύματος με τα άρθρα που επιλέγω για αναδημοσίευση στο blog.

Θα ήθελα να σταθώ σε δυο σημεία.
Αν διαβάσετε την αναφορά του στο εναλλακτικό σχέδιο Βαρουφάκη και στο αποτέλεσμα που έβγαλε η Επιτροπή Αλήθειας για το Χρέος, θα αντιληφθείτε για ποιο λόγο το εγχώριο ολιγαρχικό σύστημα συνεπικουρούμενο από εκείνο των "δανειστών" προσπάθησε (και σε μεγάλο βαθμό τα κατάφερε, τουλάχιστον στα μάτια πολλών συμπολιτών μας) να αποδομήσει και τον Γ.Βαρουφάκη και τη Ζ.Κωνσταντοπούλου - στηριζόμενο σε ιδιόμορφα χαρακτηριστικά του χαρακτήρα τους, που όμως ελάχιστη σχέση είχαν με τα αποτελέσματα της δουλειάς τους. Να διευκρινίσω ότι θετικά κρίνω τον Γ.Βαρουφάκη ως οικονομολόγο και όχι ως πολιτικό και τη Ζ.Κωνσταντοπούλου ως πρόεδρο των επιτροπών για το χρέος και τις πολεμικές επανορθώσεις.

Διαβάζοντας ένα άλλο σημείο της παρακάτω συνέντευξης, στο οποίο ο αμερικανός διανοητής αναφέρεται στα καταστροφικά για τους Έλληνες αποτελέσματα των μνημονίων και τη μεγάλη πιθανότητα να αναγκαστεί να μεταναστεύσει το 1/5 περίπου των συμπολιτών μας, αναζητώντας δουλειά σε άλλες χώρες, μου ήλθε στο νου η εικόνα που βλέπουμε αυτές τις μέρες στους δέκτες μας με το εκ της Ασίας ορμώμενο μεταναστευτικό κύμα και την πιθανότητα σε πολύ λίγα χρόνια να είναι οι συμπατριώτες μας εκείνοι που θα προσπαθούν να περάσουν σύνορα χωρών στην προσπάθειά τους να βρουν μια καλύτερη τύχη.

Ας διαβάσουμε όμως τη συνέντευξη του Noam Chomsky, τον οποίον απορώ πως δεν έχει προσπαθήσει να αποδομήσει και αυτόν το διεθνές τραπεζικό/οικονομικό σύστημα, εφόσον με τα λόγια του και τα γραπτά του ξεσκεπάζει διαρκώς τις μεθοδεύσεις του.

• Ποια είναι η αποτίμησή σας για τη συμφωνία ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και τους δανειστές;

Μοιάζει σαν η Ελλάδα να παραδόθηκε έπειτα από μια στρατιωτική επέμβαση, η οποία έχει στόχο τα εδάφη σας, τα «ασημικά» σας, αλλά και τον δημόσιο τομέα. Το δίλημμα ήταν «παραδοθείτε τώρα, διότι αργότερα θα είναι χειρότερα». Έτσι, ο Τσίπρας παραδόθηκε ολοκληρωτικά.
Όμως δεν έπρεπε να το κάνει αυτό. Πίστευε ότι θα ήταν πολύ δύσκολο να εγκαταλείψει το ευρώ. Ωστόσο, όπως του έλεγαν ο Βαρουφάκης και ο Αμερικανός σύμβουλός του, Τζέιμς Γκαλμπρέιθ, δεν ήταν τόσο δύσκολο να βγείτε από το ευρώ. Θα υπήρχε μια μεταβατική περίοδος, στη διάρκεια της οποίας η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να αναλάβει τον έλεγχο των τραπεζών που θα κατέρρεαν. Η ανάληψη αυτού του ελέγχου δεν είναι καθόλου κακή ιδέα.
Εάν η κυβέρνηση το είχε κάνει και τις είχε εθνικοποιήσει, τότε θα είχε εξασφαλίσει τα μέσα πληρωμής κατά τη διάρκεια μετάβασης και έτσι θα έσωζε τον δημόσιο τομέα, τις συντάξεις και την περιουσία της χώρας. Επρεπε να πει στους δανειστές, «εάν δεν καταλήξουμε σε συμφωνία, θα αποκηρύξουμε το χρέος προς το ΔΝΤ, την ΕΚΤ και την τρόικα».

Τα τρία βήματα του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα (του Στ.Λυγερού)

Ο πρωθυπουργός αισιοδοξεί ότι θα μπορέσει να ολοκληρώσει την (για μια ακόμα φορά) τιμωρητική συμφωνία, ώστε ψηφίζοντας το νέο μνημόνιο να μπορέσει να κυβερνήσει. Τα εμπόδια, όμως, είναι πολλά! Όχι μόνο στους κόλπους της γερμανοευρωπαϊκής ένωσης, αλλά και στους κόλπους του κόμματός του.
Η κατάσταση είναι άκρως μπερδεμένη. Ας αφήσουμε στον κ.Σταύρο Λυγερό το δύσκολο εγχείρημα της ανάλυσης των δεδομένων αυτής της στιγμής...

Οδικό χάρτη τριών βημάτων έχουν –σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες– καταρτίσει ο πρωθυπουργός και οι στενοί συνεργάτες του για να καταφέρουν επιτέλους (όπως οι ίδιοι λένε) να κυβερνήσουν. Το πρώτο βήμα είναι να ολοκληρωθεί γρήγορα και ομαλά η διαδικασία διαπραγματεύσεων για τη σύνταξη του 3^ου Μνημονίου και η ψήφισή του από την ελληνική Βουλή. Το δεύτερο βήμα είναι να εκκαθαρισθεί κατά τρόπο οριστικό το εσωκομματικό τοπίο. Και το τρίτο βήμα είναι η διεξαγωγή εκλογών με σκοπό τον σχηματισμό κυβέρνησης μακράς πνοής που θα έχει κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα.
Κυβερνητικοί παράγοντες αναγνωρίζουν ότι παρά την έγκαιρη και με μεγάλη πλειοψηφία ψήφιση των προαπαιτούμενων, η ελληνική πλευρά προσέρχεται στις διαπραγματεύσεις για τη σύνταξη του 3^ου Μνημονίου χωρίς να διαθέτει ούτε διαπραγματευτική ισχύ, ούτε χρόνο. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως δεν έχει δύναμη αντίστασης στις απαιτήσεις που θα προβληθούν από την Τρόικα.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) θέτει τους δικούς του όρους για να συμμετάσχει στο 3^ο Μνημόνιο. Δεν ήταν μόνο η απαίτησή του να σταλεί από την Αθήνα ειδική επιστολή-πρόσκληση. Ούτε μόνο η απαίτηση για απόλυτη και άμεση πρόσβαση στα υπουργεία. Είναι και η απαίτηση για επιβολή πολύ σκληρότερων όρων, συγκριτικά με τους όρους που προωθεί η Ευρωζώνη.

Όσα έμαθε ο Αλέξης σε πέντε μήνες (του Στ.Λυγερού)

Περίμενε ο Αλέξης Τσίπρας ότι θα συναντούσε τόση σφοδρή αντίδραση κατά τις διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με την πλευρά των δανειστών; Αν κρίνουμε από αυτά που έλεγε προεκλογικά, θα πρέπει να απαντήσουμε αρνητικά. Τώρα όμως πρέπει να έχει αντιληφθεί κι εκείνος, όπως και όλοι μας άλλωστε, ότι οι γερμανοί και οι συνοδοιπόροι τους, αλλά κυρίως τα συμφέροντα που κρύβονται πίσω από τις συγκεκριμένες κυβερνήσεις, έχουν επενδύσει πολλά πάνω στην πολιτική της λιτότητας, που έχει ως σκοπό τη μεταφορά χρήματος από τα πολυπληθή μικρομεσαία στρώματα σ'εκείνα που βρίσκονται στην κορυφή της οικονομικής πυραμίδας, ώστε να εγκαταλείψουν το σχέδιό τους με το πρώτο "στραβό" εκλογικό αποτέλεσμα σε χώρα της ευρωζώνης.
Το σίγουρο είναι ότι αυτούς τους πέντε μήνες ο Αλ.Τσίπρας αποκόμισε χρήσιμα μαθήματα, το ζήτημα είναι αν και πόσο μπορούν να ωφελήσουν αυτά τον ίδιο αλλά και τους έλληνες πολίτες.
Πιο αναλυτικά αντιμετωπίζει αυτά τα θέματα ο κ.Σταύρος Λυγερός στο άρθρο του που αναδημοσιεύω από το ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ της Κυριακής που πέρασε.


Μπορεί ο Τσίπρας να φιλοδόξησε με το ελληνικό παράδειγμα να αλλάξει την Ευρώπη, αλλά τα γεγονότα απέδειξαν πως δεν κατανοεί επαρκώς τις δυναμικές και τις ισορροπίες στο επίπεδο τόσο των αρχουσών ελίτ της Γηραιάς Ηπείρου, όσο και του ευρωιερατείου. Αυτό είχε φανεί πολύ καθαρά από το 2012, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε με μικρή διαφορά δεύτερο κόμμα.
Από τότε και καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του στα έδρανα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, κάποιοι εκ των συνομιλητών του έθεταν τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ αντιμέτωπο με την εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση που θα αντιμετώπιζε όταν θα κέρδιζε τις εκλογές. Ήταν από τότε προφανές πως οι δανειστές όχι μόνο δεν θα έκαναν πίσω από τις απαιτήσεις τους επειδή οι Έλληνες θα είχαν ψηφίσει εναντίον του Μνημονίου, αλλά αντιθέτως θα επιδίωκαν να “ξεβρακώσουν” πολιτικά τη νέα κυβέρνηση. Πρώτον, για να μη ρηγματωθεί το δόγμα της λιτότητας. Δεύτερον για να στείλουν ένα αποτρεπτικό μήνυμα στα άλλα κινήματα που αμφισβητούν τη νεοφιλελεύθερη οικονομική ορθοδοξία.
Ο Τσίπρας, όμως, είχε αγκιστρωθεί στο επιχείρημα πως η Ελλάδα είναι συστημικός κίνδυνος. Ως εκ τούτου, πίστευε ότι τα αφεντικά της Ευρωζώνης θα αναγκάζονταν να διαπραγματευθούν με την αποφασισμένη κυβέρνησή του έναν έντιμο συμβιβασμό για να αποτρέψουν ανεπιθύμητους κλυδωνισμούς.

Το σκωτζέζικο ντους της διαπραγμάτευσης

Σε σκωτζέζικο ντους έχει εξελιχθεί αυτή η παρατεινόμενη

διαπραγμάτευση ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και την πλευρά των "εξουσιαστών". Τη μια μέρα πληροφορίες μάς λένε ότι "είμαστε κοντά σε συμφωνία", την άλλη μέρα οι ειδήσεις δείχνουν ότι υπάρχει χάσμα ανάμεσα στις δυο πλευρές. Κάποιες φορές, μόλις δεχτούμε μια απαίτηση των "εταίρων", εκείνοι μας θέτουν μια νέα σκληρότερη απαίτηση, γεγονός που - στα δικά μου μάτια πάντως - δείχνει ότι δεν επιθυμούν μια λύση, τουλάχιστον αυτή τη χρονική στιγμή. Η προφανής απάντηση σε αυτό το συλλογισμό είναι ότι περιμένουν να στερέψουμε εντελώς από ρευστό, ώστε να υποκύψουμε σε κάθε εξωφρενική απαίτηση που θα μας θέσουν, εφόσον διαφορετικά δεν θα έχουμε τη δυνατότητα να εξυπηρετήσουμε τις δανειακές μας υποχρεώσεις, οι οποίες είναι μεγάλες το τρίμηνο Ιουνίου-Ιουλίου-Αυγούστου. Όλη η αντιπαράθεση βασίζεται στο αν θα αντέξουμε ως χώρα αυτές τις 90 μέρες. 
Η πλευρά των δανειστών εντείνοντας το στραγγαλισμό μας αρνείται να μας δώσει ακόμα και χρήματα δικά μας (το γνωστό 3,1 δισ. ευρώ), ενώ η ελληνική κυβέρνηση προέβη σε μια σοβαρή στρατηγική κίνηση, όπως είναι η ομαδοποίηση των δόσεων αυτού του μήνα προς το ΔΝΤ, η οποία περιέχει πολλαπλά μηνύματα, όσο και αν οι εγχώριοι υποστηρικτές των ξένων "εξουσιαστών" θέλουν να υποβαθμίσουν γελοιοποιώντας την, συγκρίνοντας αυτή την κίνηση με προηγούμενα άλλων χωρών - κυρίως τριτοκοσμικών - που όμως οι συνθήκες κάτω από τις οποίες έγιναν εκείνες δεν μπορούν να συγκριθούν σε καμιά περίπτωση με τις παρούσες που αντιμετωπίζει η χώρα μας.

Ο ρόλος του ΔΝΤ και της ΕΚΤ στην αποδυνάμωση του ευρώ

Το τελευταίο δεκαήμερο έχουμε ασχοληθεί σε δυο σημειώματα με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το καπιταλιστικό μοντέλο λόγω της εκφυλιστικής επίδρασης του νεοφιλελευθερισμού επάνω του.
Έπαιξαν κάποιο ρόλο οργανισμοί όπως το ΔΝΤ και η ΕΚΤ; Υπάρχει περίπτωση να μακροημερεύσει το ευρώ σε μια ευρωζώνη που λειτουργεί με απερίσκεπτους κανόνες, αλλά και με παντελή έλλειψη σχεδίου αντιμετώπισης κρίσεων;
Γι'αυτά τα θέματα μιλάει ο ακαδημαϊκός Gérard Duménil στο παρακάτω απόσπασμα από μια συνέντευξή του στους Αρη Χατζηστεφάνου και Κατερίνα Κιτίδη.

Επιπτώσεις από τη δράση του ΔΝΤ και της ΕΚΤ στις χώρες της Ευρώπης και στο ευρώ

 Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ΔΝΤ έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην κυριαρχία του νεοφιλελευθερισμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Έχουμε, λόγου χάρη, τα παραδείγματα των κρίσεων που σημειώθηκαν στο τέλος της δεκαετίας του ’90 στην Ασία, την κρίση του Μεξικού το 1994, αλλά και την κρίση του 2001 στην Αργεντινή. Το ΔΝΤ υποστήριζε με όλες του τις δυνάμεις πολιτικές οι οποίες δεν ήταν βιώσιμες. Γενικότερα, το ΔΝΤ είναι ξεκάθαρα εκπρόσωπος της αμερικανικής ισχύος στον κόσμο, όπως είναι και ξεκάθαρα εκπρόσωπος του νεοφιλελευθερισμού. Δηλαδή, εκπρόσωπος των ανώτερων στρωμάτων στο νεοφιλελεύθερο εγχείρημα. Στόχος ήταν να αυξήσει το εισόδημά τους σε τρομακτικό βαθμό. Γεγονός που οδήγησε στη σημερινή κρίση. Το ΔΝΤ, λοιπόν, έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη.

Αντίστοιχα και η ΕΚΤ ήταν όργανο επιβολής νεοφιλελεύθερων πολιτικών στην Ευρώπη. Για την ακρίβεια, δημιουργήθηκε γι’ αυτό το λόγο. Οι στόχοι που έθεσε η ΕΚΤ κατά τη δημιουργία της αποτελούν τμήμα της προσπάθειας επιβολής του νεοφιλελευθερισμού.

Πώς γεννήθηκε το ΔΝΤ

Ήταν γνωστό σε όλους μας ότι σε όποιες χώρες ανακατεύτηκε το ΔΝΤ, περισσότερες ζημιές προξένησε παρά τις ωφέλησε. Τώρα πλέον έχουμε αποκτήσει και δική μας εμπειρία.
Πώς κατάντησε όμως έτσι ώστε να αποτελεί το φόβο και τον τρόμο όσων κρατών αναγκάζονται να καταφύγουν σε αυτό. Θα ρωτούσα και πού βρίσκουν αυτούς τους οικονομολόγους που χρησιμοποιούν, αλλά υποθέτω ότι αυτοί δεν είναι τόσο άσχετοι στα οικονομικά όσο δείχνουν τα αποτελέσματα των προτάσεών τους. Μάλλον οι προτάσεις τους είναι τέτοιες που να προκαλούν προαποφασισμένα αποτελέσματα.
Και όμως, ξεκίνησε με τις καλύτερες προθέσεις, όπως φαίνεται από το κείμενο που αναδημοσιεύω στη συνέχεια.

Το Μπρέττον Γουντς, το ΔΝΤ οι θεσμοί του και η οικονομική θεώρηση που το συνόδευσε
(του Γεωργίου Κ. Δάφνου*)

Σύμφωνα με τις αποφάσεις που ελήφθησαν το 1944 στη Συνδιάσκεψη του Μπρέττον Γουντς, το νέο διεθνές νομισματικό και οικονομικό σύστημα θα διοικείτο από τρεις οργανισμούς, οι οποίοι θα προωθούσαν την παγκόσμια οικονομική συνεργασία και ανάπτυξη. Οι δύο από τους τρεις αυτούς οργανισμούς -ΔΝΤ και Παγκόσμια Τράπεζα (International Bank for Reconstruction and Development)- ιδρύθηκαν αμέσως μετά τη συνδιάσκεψη. Ο τρίτος οργανισμός, ο Διεθνής Οργανισμός Εμπορίου (International Trade Organization), δεν δημιουργήθηκε ποτέ, αλλά οι αρχές του ενσωματώθηκαν στη Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου (General Agreement on Tariffs and Trade), η οποία αργότερα μετεξελίχθηκε στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (World Trade Organization). Παράλληλα, ιδρύθηκε και ένας ακόμα οργανισμός ο οποίος θα συνέδραμε στους παραπάνω στόχους: ο Οργανισμός για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (Organization for Economic Co-operation and Development).

Τελευταίο χαρτί και ύστατη κίνηση το δημοψήφισμα (του Στ. Λυγερού)

Η ρευστή πολιτικο-οικονομική κατάσταση συνεχίζεται (και ποιος ξέρει για πόσο καιρό ακόμα θα συνεχίζεται). Και ως συνήθως, θα προσφύγουμε στην αναλυτική ματιά τού κ.Σταύρου Λυγερού για να πάρουμε μια γεύση των εξελίξεων και των προοπτικών που υπάρχουν με δεδομένη την υπάρχουσα εμπλοκή στις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις.

Η πρακτική που ακολουθείται από τον περασμένο Αύγουστο να πληρώνονται οι δανειακές υποχρεώσεις, απορροφώντας τη ρευστότητα από την οικονομία έχει φθάσει στα όριά της. Ακόμα και εάν η Αθήνα συγκεντρώσει μέχρι τις 12 Μαΐου τα 750 περίπου εκατ. για να πληρώσει το ΔΝΤ, δεν θα έχει καταφέρει τίποτα περισσότερο από το να αγοράσει ακριβά λίγο χρόνο, για την ακρίβεια μερικές ημέρες. Και μάλιστα κατά τρόπο που σπαταλάει τα κάθε είδους διαθέσιμα, χωρίς να διαλύει το κλίμα αβεβαιότητας που σκοτώνει την οικονομία.

Είναι δεδομένο πως ο κόμπος φθάνει στο χτένι. Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση Τσίπρα θα πρέπει να λάβει κρίσιμες αποφάσεις. Προς το παρόν εκφράζει την αισιοδοξία της πως τις αμέσως επόμενες ημέρες θα προκύψει συμφωνία με τους δανειστές. Τα μηνύματα, όμως, από την άλλη πλευρά είναι σε άλλο μήκος κύματος. Αν και κάνουν λόγο για βελτίωση του κλίματος στις διαπραγματεύσεις, δεν βλέπουν τουλάχιστον άμεσα συμφωνία.

Bloomberg: Tο μεγάλο ελληνικό λάθος του ΔΝΤ

Πολλά από τα άρθρα που έχω αναδημοσιεύσει σε αυτό το blog υποστήριζαν την αλήθεια που ανακάλυψε μόλις τώρα ακόμα και το Bloomberg. Ότι δηλαδή, η πολιτική που ακολουθήθηκε τα μνημονιακά χρόνια στη χώρα μας, με σχεδιασμό του ΔΝΤ, δεν υπήρχε περίπτωση να βελτιώσει την οικονομία μας. Μάλιστα, ας θυμηθούμε χαρακτηριστικά ότι οι ευρωπαίοι δανειστές παρέπεμψαν τη χώρα μας στο ΔΝΤ, επειδή υποτίθεται ότι αυτό κατείχε το know-how. Αλλά αυτό που γνωρίσαμε ήταν της ασχετοσύνης το ανάγνωσμα! 
Διαβάστε όμως και το άρθρο του Bloomberg, στο οποίο περιγράφει τα γνωστά σε εμάς λάθη του ΔΝΤ και των ευρωπαίων συνεταίρων του.

The IMF's Big Greek Mistake
 
«Τα αυξανόμενα οικονομικά δεινά της ελληνικής κυβέρνησης, την οδηγούν στο να εξετάσει αυτό που πριν εθεωρείτο αδιανόητο: Χρεοκοπία σε δάνειο του ΔΝΤ. Αντί να απαιτήσει την πληρωμή του και περαιτέρω λιτότητα, το ΔΝΤ θα έπρεπε να αναγνωρίσει τις ευθύνες του για την δεινή θέση της χώρας και να περικόψει μεγάλο μέρος του χρέους.

Οι επαχθείς υποχρεώσεις της Ελλάδας προς το ΔΝΤ, την ΕΚΤ και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μπορούν να αναχθούν πίσω στον Απρίλιο του 2010, όταν έκαναν ένα μοιραίο λάθος: Αντί να επιτρέψουν στην Ελλάδα να χρεοκοπήσει αθετώντας τα ανυπέρβλητα χρέη της σε ιδιώτες πιστωτές, επέλεξαν να της δανείσουν χρήματα για να τα πληρώσει στο ακέραιο.

Γιατί απέτυχε η Ελλάδα εκεί όπου πέτυχαν Πορτογαλία και Ιρλανδία

Το ερώτημα της επικεφαλίδας επανέρχεται συχνά, ιδιαίτερα τις τελευταίες ημέρες, οπότε μάθαμε ότι οι δυο πρώην μνημονιακές χώρες εξοφλούν τις δανειακές υποχρεώσεις τους νωρίτερα και βγαίνουν στις αγορές.
Πού οφείλεται λοιπόν η αποτυχία της χώρας μας; Στην ανικανότητα των ελλήνων πολιτικών; Σίγουρα, αλλά και τα άλλα κράτη δεν έχουν και πολύ καλύτερους. Υπάρχουν και άλλοι λόγοι.
Ο Λεωνίδας Στεργίου, στο άρθρο του στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ που αναδημοσιεύω στη συνέχεια, παραθέτει τους λόγους που ευθύνονται, κατά τη γνώμη του. 

Γιατί απέτυχε η Ελλάδα εκεί όπου πέτυχαν Πορτογαλία και Ιρλανδία

Την ώρα που ελληνική κυβέρνηση μετράει τα… ψιλά στα δημόσια ταμεία για να βγάλει τον μήνα, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία έχουν ήδη ξεκινήσει να αποπληρώνουν τα δάνεια προς το ΔΝΤ και μάλιστα νωρίτερα απ’ ό,τι ήταν προγραμματισμένο. Αυτές οι αντίθετες πορείες κάνουν αρκετούς να αναρωτιούνται: Γιατί το Μνημόνιο πέτυχε στις άλλες χώρες και όχι στην Ελλάδα;

Οι απαντήσεις στην ερώτηση αυτή διίστανται.


Τεχνοκράτες, εντός κι εκτός Ελλάδος, αλλά και αξιωματούχοι, επισημαίνουν ότι το Μνημόνιο ή αλλιώς το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής πέτυχε και στη χώρα μας, παρά το μεγάλο κοινωνικό και οικονομικό κόστος. Από την άλλη πλευρά, όμως, υπάρχουν και τεχνοκράτες, αξιωματούχοι –ακόμη και στελέχη της τρόικας– που παραδέχονται ότι το πρόγραμμα απέτυχε στην Ελλάδα και μάλιστα για πολύ συγκεκριμένους λόγους, πολιτικούς και τεχνικούς: