Είναι μύθος ότι η Ελλάδα δεν παράγει και δεν εξάγει τίποτα

Κατά τη διάρκεια των μνημονιακών χρόνων, τα συστημικά ΜΜΕ, προκειμένου να πείσουν τον ελληνικό λαό ότι η εξάρτηση από τους δανειστές είναι αναπόφευκτη και αναγκαία, επαναλαμβάνουν το σλόγκαν ότι η χώρα μας δεν παράγει τίποτα.
Το γεγονός ότι είμαστε σχεδόν αυτάρκεις σε αγροτικά προϊόντα, το έχω αναδείξει με παλαιότερο post (εδώ) βασιζόμενο σε αδιαμφισβήτητα στοιχεία της ΠΑΣΕΓΕΣ. Εκτός όμως από τα αγροτικά, η χώρα μας παράγει και εξάγει πλήθος άλλων προϊόντων, σε κάποια από αυτά μάλιστα είναι από τις πρώτες εξαγωγικές παγκοσμίως.
Σύμφωνα λοιπόν με τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Εξαγωγέων, οι εξαγωγές της χώρας μας το 2016 είναι αυτές που φαίνονται στον παρακάτω πίνακα:

 

Επίσης, σε κάποια προϊόντα κατέχουμε κυρίαρχη θέση στην παραγωγή και στις εξαγωγές. Χαρακτηριστικά:

Η Οικονομία αντικατέστησε την Πολιτική και την Δημοκρατία

Τα τελευταία χρόνια, τα επονομαζόμενα και μνημονιακά, είναι γεγονός ότι η οικονομία αντικαθιστά όλο και περισσότερο την πολιτική στις δημόσιες συζητήσεις. Χαρακτηριστική είναι η ερώτηση των τηλεδημοσιογράφων κατά τις προεκλογικές περιόδους των τελευταίων ετών "πόσο κοστολογείται το πρόγραμμα του κόμματός σας;" Θυμάστε αν σε παλαιότερες εκλογικές αναμετρήσεις δινόταν βάρος στην οικονομική πλευρά των προγραμμάτων των κομμάτων;
Πριν απαντήσετε, "γι'αυτό φτάσαμε εκεί που φτάσαμε" και άλλα παρόμοια, διαβάστε το παρακάτω κείμενο του καθηγητή οικονομίας Ελουά Λωράν.

H οικονομία έγινε η γραμματική της πολιτικής. Πλαισιώνει τον πολιτικό λόγο με τους κανόνες και με τις χρήσεις της, με αποτέλεσμα η ελεύ­θερη βούληση του πολιτικού λόγου να περιορί­ζεται πλέον στην επιλογή του λεξιλογίου, στη ρητορική και στον τονισμό. Σήμερα, η πολιτική μιλάει υπό τον όρο της οικονομικής επικύρωσης και την ανακαλούμε

αμέσως στην τάξη μόλις ο λόγος της απελευθερωθεί από την τυραννία των αριθμών. Αυτή η οικονομική γραμματική δεν εί­ναι ούτε επιστήμη ούτε τέχνη, αλλά μάλλον μια μυθολογία, μια κοινή πεποίθηση σ' ένα σύνολο συλλογικών αναπαραστάσεων, θεμελιακών και ρυθμιστικών, που κρίνονται ισάξιες μιας «πίστης» - οι οποίες αναπαραστάσεις είναι ανθεκτικές και ταυτοχρόνως αμφισβητήσιμες. 
Ποια είναι λοιπόν η χρησιμότητα της οικονομικής μυθολογίας; Τι ελπίζει η πολιτική με το να υποτάσσεται στην οικονομία; Πιστεύει άραγε ότι θα επικρατήσει ως αυθεντία: Στην πραγματικότητα, η αυθεντία γλιστράει μέσα από τα δάχτυλά της. Η οικονομία έχει γίνει μια κοινωνική εντολή την οποία οι κυβερνώντες αδυνατούν να επιβάλουν με τη βία ή με την πειθώ. Η οικονομική ρητορική - δηλαδή η πρωταρχική της λειτουργία- λέει στους πολίτες «πρέπει» και «οφείλουμε», αντικαθιστώντας έναν πολιτικό λόγο που δεν έχει πια πέραση. Η οικονομική ρητορική εποπτεύει, επιλύει διάφορες, αποφασίζειˑ κοντολογίς, προσφέρει την ανακουφιστική ιδέα ότι υπάρχει λύση στην πολυπλοκότητα του κοινοτικού κόσμου.

Πρώτο σχόλιο του Paul Krugman για την εκλογή Donald Trump:

Μόλις έγινε γνωστό το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών και η επικράτηση του Donald Trump, o Paul Krugman δημοσίευσε το παρακάτω σχόλιο στη στήλη του στους New York Times.

Φαίνεται πως τώρα με Πρόεδρο τον Donald J. Trump, οι αγορές βυθίζονται. Πότε να περιμένουμε να ανακάμψουν;
Ειλικρινά, μου είναι πολύ δύσκολο να το προβλέψω, έστω κι αν αυτή είναι η ειδικότητά μου. Η καταστροφή για την Αμερική και όλον τον κόσμο έχει τόσες πολλές πτυχές, ώστε οι οικονομικές επιπτώσεις είναι πολύ κάτω στη λίστα μου με τα πράγματα που φοβάμαι.
Παρόλα αυτά, υποθέτω ότι όλοι θέλουν μια απάντηση: Αν η ερώτηση είναι, πότε θα ανακάμψουν οι αγορές, μια πρώτη απάντηση είναι ποτέ.
Υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, αν βάλεις ένα ανεύθυνο, ανίδεο άτομο, που ακολουθεί τις συμβουλές λάθος ανθρώπων, επικεφαλής του έθνους με τη σημαντικότερη οικονομία του κόσμου, δεν μπορεί παρά αυτά να είναι πολύ άσχημα νέα. Αυτό που το καθιστά ιδιαίτερα κακό αυτή τη στιγμή, ωστόσο, είναι η εξαιρετικά εύθραυστη κατάσταση στην οποία βρίσκεται ακόμα μεγάλο μέρος του κόσμου, οκτώ χρόνια μετά τη μεγάλη οικονομική κρίση.
Είναι αλήθεια ότι αυξάνονται οι θέσεις εργασίας με ένα αρκετά καλό ρυθμό και βρισκόμαστε πολύ κοντά στην πλήρη απασχόληση. Αλλά το έχουμε πετύχει μόνο χάρη στα εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια. Δεν υπάρχει τίποτα λάθος σ’αυτό από μόνο του. Τι γίνεται όμως αν συμβεί κάτι κακό και η οικονομία χρειάζεται μια ώθηση; Η Fed ουσιαστικά έχει πολύ μικρό περιθώριο για περαιτέρω μείωση των επιτοκίων, και, επομένως, πολύ μικρή ικανότητα να ανταποκριθεί σε ανεπιθύμητες παρενέργειες.

Η γερμανική διαστροφή οδηγεί στη διάλυση της ευρωζώνης;

Πριν λίγες μέρες ανέβασα ένα post με τίτλο "Η Αυτοκτονία της Ελλάδας". Επρόκειτο για το πρώτο μέρος ενός άρθρου, του οποίου το δεύτερο και τελευταίο μέρος αναδημοσιεύω σήμερα και που αφορά τον τρόπο που η Γερμανία δημιουργεί πλεονάσματα σε βάρος των άλλων χωρών και ιδιαίτερα των εταίρων.
Οι ανισσοροπίες που δημιουργούνται καθιστούν αναπόφευκτη τη διάλυση της ευρωζώνης για λόγους που αναλύονται επαρκώς στο άρθρο που ακολουθεί.

Η γερμανική διαστροφή

Το δεύτερο τρίμηνο του 2016 το ΑΕΠ της Γερμανίας αυξήθηκε με μεγαλύτερο ρυθμό, από αυτόν που αναμενόταν – σε πραγματικό και εποχιακά εκκαθαρισμένο ποσοστό της τάξης του 0,4% από 0,7% το πρώτο τρίμηνο, αυξημένο όμως κατά 1,8% σε σχέση με την αντίστοιχη χρονική περίοδο του προηγουμένου έτους. Το συγκεκριμένο ποσοστό δεν είναι βέβαια εντυπωσιακό, αλλά πολύ ισχυρό, συγκρινόμενο ακόμη και με αυτό των Η.Π.Α. – όπου ήταν 0,3% και 0,2% αντιστοίχως.

Σημαντικό είναι επίσης το γεγονός ότι, ο αριθμός των νέων θέσεων εργασίας, παρά το ότι αυξανόταν συνεχώς κατά 1% την προηγούμενη περίοδο, είχε μία ακόμη πιο ανοδική πορεία – με τις τιμές καταναλωτή να κλιμακώνονται κατά 1,7%, κάτι που αποτελεί έναν σχεδόν ιδανικό συνδυασμό. Όσον αφορά δε όλους τους υπόλοιπους οικονομικούς δείκτες, εξελίσσονται επίσης πολύ θετικά – ενώ το μοναδικό μειονέκτημα της χώρας είναι το ότι, η ανάπτυξη της στηρίζεται αποκλειστικά και μόνο στις εξαγωγές (μερκαντιλισμός).

Η Αυτοκτονία της Ελλάδας

Στο παρακάτω άρθρο παρουσιάζεται με συγκεκριμένα στοιχεία/αριθμούς η οικονομική κατάσταση της Ελλάδας σήμερα. Είναι η καταστροφική εικόνα την οποία οι τηλεπαπαγάλοι της μνημονιακής προπαγάνδας παρουσιάζουν από τα ΜΜΕ ως "σωτηρία της χώρας". 
Η κατστροφή πλέον δεν λέμε ότι θα έλθει, αλλά ότι έχει έλθει. Και είναι χαρακτηριστικό ότι όλοι εκείνοι που παρουσιάζουν τη σημερινή κατάσταση ως "σωτηρία", αποφεύγουν να εμφανίσουν όλα αυτά τα στοιχεία που δείχνουν τι πραγματικά ισχύει στη χώρα.

   Το ΑΕΠ της Ελλάδας εξακολουθεί να βυθίζεται σε ολοένα και χαμηλότερα επίπεδα, αφού θα διαμορφωθεί στα 175 δις € (χάθηκαν σωρευτικά 62,4 δις €), στην ιδανική περίπτωση που η ύφεση θα κλείσει στο -0,3% «μόλις» – ενώ οι φόροι, ειδικά οι έμμεσοι, έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο αναλογικά με το ΑΕΠ της χώρας, από τότε που ξεκίνησε η περιπέτεια των μνημονίων.

    Τα περιουσιακά στοιχεία των Ελλήνων (μετοχές, ακίνητα, καταθέσεις) περιορίζονται συνεχώς, ενώ οι μισθοί του ιδιωτικού τομέα εξακολουθούν να υποχωρούν – φτάνοντας στα 974 € μικτά κατά μέσον όρο, από 1.267 € στο τέλος του 2009. Εάν αφαιρεθούν δε οι επί πλέον φόροι σε σχέση με το 2009, τότε οι μέσοι μισθοί έχουν μειωθεί πολύ περισσότερο – όταν την ίδια στιγμή το δημόσιο χρέος θα υπερβεί το 180% στο τέλος του έτους, διαμορφούμενο κατά 50 δις € υψηλότερο σε απόλυτα νούμερα από το 2009, παρά τις διαγραφές άνω των 120 δις € που προηγήθηκαν το 2012!

    Ακόμη χειρότερα, το ιδιωτικό χρέος έχει εκτοξευθεί στα ύψη, από μηδαμινό σχεδόν το 2009, ενώ τα περιουσιακά στοιχεία των Ελλήνων που ευρίσκονται στην άλλη πλευρά του ισολογισμού κατέρρευσαν – με τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις απέναντι στο δημόσιο να έχουν φτάσει στα 90 δις € από 35 δις € το 2009, καθώς επίσης με το δείκτη των κόκκινων δανείων απέναντι στις τράπεζες να υπολογίζεται στο 45,1% ως προς το ΑΕΠ (πάνω από 108 δις €), από μόλις 7,7% το 2009.

Καταρρέουν οικονομία και κυβέρνηση

Δεν είναι έκπληξη για όποιον γνωρίζει στοιχειώδη οικονομικά το γεγονός ότι παρά την αύξηση των επιβαλλόμενων φόρων μειώθηκαν τα έσοδα του κράτους.
Είναι αναμενόμενη η καθοδική πορεία μιας οικονομίας στην οποία εφαρμόζεται υφεσιακή πολιτική, με συνεχείς νέους φόρους και συνεχιζόμενες περικοπές σε μισθούς και συντάξεις. Αρέσει δεν αρέσει, (και) η ελληνική οικονομία στηρίζεται στην κατανάλωση. Όσο αυτή μειώνεται δραστικά, επόμενο είναι να συμπαρασύρει και την οικονομία μαζί της.
Το άρθρο που αναδημοσιεύω σήμερα κάνει ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις και προβλέψεις, που ακόμα κι αν δεν συμφωνώ-ούμε 100% με αυτές, θεωρώ ότι αξίζει να το προσέξουμε, πολύ περισσότερο εφόσον αναφέρει συγκεκριμένα στοιχεία από την πορεία του φετινού προϋπολογισμού.
 

Τα στοιχεία για τον προϋπολογισμό που ανακοίνωσε σήμερα η κυβέρνηση επιβεβαιώνουν όλα όσα γράφαμε για εκτροχιασμό της οικονομίας. Η μαύρη τρύπα 755 εκατ. ευρώ στα έσοδα του Ιουλίου, του πρώτου ουσιαστικά μήνα όπου γίνονται οι… καλές εισπράξεις του Δημοσίου, δείχνει ότι κάτι δεν πάει καλά. Κι ότι είναι πιο κοντά οι εκλογές απ’ ότι πιστεύαμε.

Αν υπάρχει ήδη τρύπα 755 εκατ. μόνο σε ένα μήνα, τότε τι θα γίνει τους επόμενους όπου έρχονται μαζεμένοι φόροι εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ αλλά και περικοπές σε συντάξεις;
Και το ακόμη πιο εντυπωσιακό: Τα στοιχεία αυτά υπολογίζονται με βάση τους επιπλέον φόρους που επιβλήθηκαν με βάση το μνημόνιο της αριστεράς. Κανονικά δηλαδή θα έπρεπε να έχουμε περισσότερα έσοδα αφού οι φόροι αυξήθηκαν. Κι αν η κυβέρνηση πανηγυρίζει γιατί λέει ότι τα έσοδα του 7μήνου είναι αυξημένα κατά 422 εκατ. ευρώ αυτό οφείλεται αφενός στο ότι δεν είχαμε τους περισσότερους φόρους στο εξάμηνο αυτό και αφετέρου στη συγκράτηση δαπανών και επιστροφών φόρου.

Σύμφωνα με τα βασικά στοιχεία:

Τι κρύβεται πίσω από τον πόλεμο της μπύρας;

Ένα ακόμα χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολιτικής που επιβάλλουν οι "δανειστές" στις πρόθυμες και αδύναμες ελληνικές κυβερνήσεις προκειμένου να ισοπεδωθεί κάθε εναπομείνασα στη χώρα μας παραγωγική εστία, είναι και η εντολή αύξησης της φορολόγησης των ανεξάρτητων μικρών ζυθοποιών που γνώριζαν ιδιαίτερη άνθιση τα τελευταία χρόνια. Έτσι οι ..."σωτήρες" της ελληνικής οικονομίας, αφού εκμηδένισαν την αγροτική παραγωγή - αρχικά με τις ποσοστώσεις και τις επιδοτήσεις και πρόσφατα με νέα μέτρα κατά των αγροτών - στοχοποίησαν την ανθούσα ελληνική φαρμακοβιομηχανία, πολεμούν τον τουρισμό μας με την διαταγή επιβολής υψηλού ΦΠΑ στα νησιά μας, που αποτελούν την βιτρίνα της ελληνικής ομορφιάς... (και άλλα πολλά που μπορεί να απαριθμήσει κανείς διαβάζοντας τα μνημόνια που μας επιβάλλουν) ήλθε η σειρά και αυτού του μικρού οχυρού που έδειξε να αντιστέκεται στην κυριαρχία δυο πολυεθνικών κολοσσών παραγωγής μπύρας στην ελληνική αγορά.
Ένα γενικότερο συμπέρασμα που μπορεί να βγει από την παρακολούθηση των περιλαμβανομένων στο 3ο μνημόνιο και τις απαιτήσεις των "δανειστών" κατά τις τρέχουσες διαπραγματεύσεις είναι ότι μάλλον δεν θα χρειαστεί 4ο μνημόνιο αφού το 3ο θα ολοκληρώσει την ισοπέδωση της οικονομίας της χώρας μας. Ίσως βιάζονται οι "εταίροι" μας να τελειώνουν με μας για να ασχοληθούν στη συνέχεια και με κάποια άλλη χώρα του ευρωπαϊκού νότου, εφαρμόζοντας τα ...χρήσιμα συμπεράσματα που θα έχουν εξάγει από την επιδρομή στην ελληνική οικονομία.
Μια συνοπτική περιγραφή των λόγων που οι "σωτήρες" μας επιτίθενται στην ελληνική παραγωγή μπύρας περιέχει το παρακάτω άρθρο*.      

Μονομαχία Δαυίδ και Γολιάθ στην ελληνική αγορά μπύρας
 

Με δύο παγκόσμιους πολυεθνικούς κολοσσούς να κυριαρχούν στην ελληνική αγορά μπύρας, η δειλή αλλά σταθερή άνοδος των ανεξάρτητων ελλήνων παραγωγών στα χρόνια της κρίσης και των Μνημονίων ήταν εύλογο να φέρει και τον πόλεμο: Είναι ο πόλεμος που πυροδοτήθηκε από το «μπες-βγες» στο πολυνομοσχέδιο των προαπαιτούμενων της διάταξης για αύξηση της φορολόγησης των ανεξάρτητων μικρών ζυθοποιών της Ελλάδας - μιας διάταξης με προσδοκώμενο έσοδο μόλις 3,4 εκατ. ευρώ για το 2016.
Στην ουσία, όμως, είναι ένας πόλεμος με μακρύ παρελθόν και μέλλον, που αφορά μια βιομηχανία με ετήσια κατανάλωση 3.900.000 εκατόλιτρων ετησίως και με τζίρους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Και που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τον ρόλο του lobbying στη διαμόρφωση των Μνημονίων, για τις σχέσεις και την επιρροή των πολυεθνικών στις ευρωπαϊκές ντιρεκτίβες και εντολές, καθώς και για τα πραγματικά περιθώρια ύπαρξης των ανεξάρτητων παραγωγών και επιχειρήσεων στην ελεύθερη, ενιαία αγορά.

Οικονομολόγοι εναντίον οικονομικών

Είναι πλέον γεγονός ότι όλο και από περισσότερους γίνεται παραδεκτή η άποψη ότι τα μέτρα (ή κατ’ ευφημισμόν «μεταρρυθμίσεις») που επιβάλλουν στη χώρα μας οι δανειστές δεν έχουν σκοπό τη βελτίωση της οικονομίας της χώρας – όπως εκείνοι ισχυρίζονται – αλλά την παραδειγματική τιμωρία των πολιτών της χώρας μας για κάποιον λόγο για τον οποίον έχουν ακουστεί διάφορες ερμηνείες. Αυτό άλλωστε, κατά καιρούς, έχει δημοσιοποιηθεί από αξιόπιστες πηγές ως πληροφορία μέσα από τις συζητήσεις κορυφαίων πολιτικών παραγόντων της Ευρωζώνης.
Ας υποθέσουμε όμως ότι οι δανειστές δεν έχουν κακούς σκοπούς, καθώς και ότι δε είναι τόσο άσχετοι όσο δείχνουν οι υφεσιακές πολιτικές που συνεχώς μας επιβάλλουν δια των μνημονίων, αλλά θέλουν ειλικρινώς να βελτιώσουν την οικονομία της χώρας μας. Μπορούν να επιτύχουν αυτόν το στόχο οικονομικά μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν σε χώρες στις οποίες οι συνθήκες ήταν εντελώς διαφορετικές από αυτές που επικρατούν στην Ελλάδα; Η λογική απάντηση είναι αρνητική, φυσικά. Το θέμα είναι ότι σε κάποιες περιπτώσεις που δοκίμασαν να διαφοροποιήσουν κάποια στοιχεία των μοντέλων τους, και αυτές οι προσπάθειες αποδείχτηκαν αποτυχημένες (λάθος πολλαπλασιαστές, λάθος προβλέψεις κλπ).
Αν γενικεύσουμε το ερώτημα, θα πρέπει να αναρωτηθούμε αν η οικονομική επιστήμη διαθέτει τα εργαλεία που θα βοηθήσουν μια χώρα που βρίσκεται σε κρίση, να την ξεπεράσει. Το άρθρο του καθηγητή Dani Rodrik* που αναδημοσιεύω στη συνέχεια θέτει παρόμοιους προβληματισμούς προτείνοντας κάποιες απαντήσεις.

Από τα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, όταν τα οικονομικά - εναγκαλίζοντας όλο και περισσότερο τα μαθηματικά και τη στατιστική - ανέπτυξαν επιστημονικές αξιώσεις, οι ασκούντες το επάγγελμα έχουν κατηγορηθεί για ποικίλα αμαρτήματα. Οι κατηγορίες – μεταξύ των οποίων η ύβρις, η παράβλεψη κοινωνικών στόχων πέραν του εισοδήματος, η υπερβάλλουσα προσοχή στις επίσημες τεχνικές, και η αποτυχία πρόβλεψης μειζόνων οικονομικών εξελίξεων, όπως είναι οι χρηματοοικονομικές κρίσεις – έρχονταν συνήθως απ΄ έξω, ή έστω από ένα ετερόδοξο περιθώριο. Ωστόσο το τελευταίο διάστημα φαίνεται πως ακόμα και οι πρωτεργάτες του χώρου είναι δυσαρεστημένοι.
Ο νομπελίστας Πολ Κρούγκμαν το΄χει κάνει συνήθεια να μαίνεται εναντίον της τελευταίας γενιάς μακροοικονομικών μοντέλων γιατί παραβλέπουν παραδοσιακές κεϋνσιανές αλήθειες. Ο Πολ Ρόμερ, ένας από τους εμπνευστές της νέας θεωρίας ανάπτυξης, έχει κατηγορήσει ορισμένα κορυφαία ονόματα, μεταξύ των οποίων και ο βραβευμένος με Νόμπελ Ρόμπερτ Λούκας, για αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «mathiness» – τη χρήση των μαθηματικών με σκοπό να θολώσουν, και όχι να αποσαφηνίσουν, την κατάσταση.

Ο Πικετί κατακρίνει την αντιμετώπιση της Ελλάδας από τους άλλους ευρωπαίους

Ο Τομά Πικετί είναι αυτόν τον καιρό το διασημότερο όνομα στο χώρο της οικονομικής επιστήμης. Έτσι, έχει ενδιαφέρον να διαβάζουμε τις απόψεις του, ιδιαίτερα όταν αφορούν τη χώρα μας και ειδικότερα τις σχέσεις της Ελλάδας με τους "εταίρους" της στην ευρωζώνη.

Πικετί: Υπάρχει μία τεράστια υποκρισία απέναντι στην Ελλάδα 
 
«Υπάρχει μια τεράστια υποκρισία απέναντι στην Ελλάδα και αυτό είναι δραματικό» επισημαίνει σε συνέντευξή του στη βελγική εφημερίδα L' Εcho o διάσημος Γάλλος οικονομολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Το Κεφάλαιο στον 21ο αιώνα» (που έχει πουλήσει 1,5 εκατ. αντίτυπα), Τομά Πικετί.

Συγκεκριμένα, απαντώντας στην ερώτηση αν με τις μεταρρυθμίσεις που έχει ήδη προτείνει η Ελλάδα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ο κ. Πικετί δίνει την εξής απάντηση:
«Νομίζω ότι πρώτα απ' όλα υπάρχει μια τεράστια υποκρισία απέναντι στην Ελλάδα και αυτό είναι δραματικό. Προφανώς θα πρέπει να βελτιωθεί το ελληνικό φορολογικό σύστημα. Αλλά, από την άλλη, οι γαλλικές και γερμανικές τράπεζες είναι πολύ ευχαριστημένες που δέχονται τις καταθέσεις των πλουσίων Ελλήνων, χωρίς να δίνουν στοιχεία στις ελληνικές φορολογικές αρχές. Και θέλετε, λοιπόν, μόνη της η Ελλάδα να επιβάλει ένα δίκαιο φόρο στους πλούσιους Έλληνες φορολογούμενους; Το ελληνικό φορολογικό σύστημα πρέπει να βελτιωθεί προς την κατεύθυνση της φορολόγησης της μεγάλης ακίνητης περιουσίας, και εδώ απαιτείται μια ευρωπαϊκή λύση. Από την άλλη, υπάρχουν ακόμη πολλοί άνθρωποι στην Ευρώπη που τους αρέσει η ιδέα να πιέζουν την Ελλάδα να βγει από την Ευρωζώνη. Και αυτό είναι εξαιρετικά σοβαρό».

Τι είναι τα ομόλογα στο διηνεκές (perpetual bonds)

Ένα νέο χρηματοοικονομικό προϊόν μπήκε στη ζωή μας αυτές τις μέρες. Λίγοι πολίτες το είχαν ξανακούσει, ακόμα και ανάμεσα σε εκείνους που δραστηριοποιούνται στον οικονομικό τομέα. 
Στο παρακάτω άρθρο ο Φώτης Νάκος κάνει μια σύντομη αλλά κατανοητή παρουσίαση των perpetual bonds.

Είναι λογικό στους οικονομικούς όρους να μην είναι εξοικειωμένος ο πολίτης. Έτσι η πρόταση του υπουργού οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη για ανταλλαγή των ελληνικών ομολόγων με νέα «ομόλογα στο διηνεκές» ή perpetual bonds, όπως ονομάζονται στη μεθοδολογία, να μην είναι απολύτως κατανοητά στο ευρύ κοινό.
Η κυβέρνηση της Ελλάδας μεταξύ άλλων φέρεται να προτείνει στους διεθνείς πιστωτές της διαμέσου της ανταλλαγής των ομολόγων της με νέα αξιόγραφα, τα οποία θα είναι συνδεδεμένα με τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και με ομόλογα στο διηνεκές.

Μετακινώντας χρήμα από τη βάση της πυραμίδας στην κορυφή της

Έχουμε αναφερθεί αρκετές φορές στις πρακτικές που ακολουθεί η οικονομική ολιγαρχία των περισσότερων - αν όχι όλων των καπιταλιστικών - κρατών, προκειμένου να συσσωρεύει πλούτο, αποσπώντας τον κομμάτι κομμάτι από τα φτωχότερα στρώματα.
Μερικές από αυτές τις μεθόδους περιγράφει στο παρακάτω κείμενό του ο νομπελίστας οικονομολόγος Joseph Stiglitz.



Ένας από τους τρόπους με τους οποίους βγάζουν λεφτά όσοι βρίσκονται στην κο­ρυφή της οικονομικής πυραμίδας είναι να εκμεταλλεύονται τη δύναμή τους στην αγορά, καθώς και την πολιτική τους ισχύ προκειμένου να ευνοούνται, να αυξάνουν τα εισοδήματα τους, σε βάρος των υπολοίπων.

Ο χρηματοπιστωτικός τομέας έχει αναπτύξει ειδικές ικανότητες και γνώσεις σε μια μεγάλη γκάμα μορφών προσοδοθηρίας. Όπως αυτό που έκαναν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όταν εκμεταλλεύτηκαν ασυμμετρίες στην πληροφόρηση (πούλησαν χρεόγραφα φτιαγμένα εξαρχής για να βαρέσουν κανόνι, γνωρίζοντας όμως ότι οι αγοραστές δεν το ήξεραν αυτό)· ανέλαβαν υπέρμετρους κινδύνους - με το κράτος να τους ρίχνει σωσίβιο, σπεύδοντας να τα διασώσει και αναλαμβάνοντας τις ζημίες, η δε γνώση του γεγονότος αυτού, παρεμπιπτόντως, τους επιτρέπει να δανείζονται με χαμηλότερα επιτόκια απ’ ό,τι θα μπορούσαν σε άλλη πε­ρίπτωση να δανειστούν παίρνοντας χρήμα από την Κεντρική Τράπεζα της χώρας τους με χαμηλά, σχεδόν μηδενικά, επιτόκια.

Πίσω από την πλασματική εικόνα για την οικονομία (του Στ.Λυγερού)

Τελικά, ποιος ήταν ο στόχος της επιβολής στη χώρα μας των μνημονίων; Για ποιο λόγο με πρόφαση το χρέος, μάς επέβαλλαν τη διαπιστωμένη και πανθομολογουμένη (αλλά εφαρμοζόμενη κατ'εξακολούθηση) "λάθος συνταγή", όπως πολύ σωστά την ονόμαζε ο Σαμαράς πριν βρεθεί στην κυβέρνηση;
Τις απαντήσεις του στα πιο πάνω ερωτήματα προσπαθεί να βρει, στο άρθρο του που αναδημοσιεύω στη συνέχεια από τα τελευταία ΕΠΙΚΑΙΡΑ, ο κ.Στ.Λυγερός. Επίσης, σ'αυτό καταγράφονται οι διαπιστώσεις του από την επίδραση των μνημονιακών πολιτικών στην ελληνική κοινωνία καθώς και οι επιπτώσεις τους στην οικονομία της χώρας μας.

 Η συζήτηση για το εάν θα υπάρξει και νέο Μνημόνιο έχει οπωσδήποτε το ενδιαφέρον της, αλλά δεν είναι το κρίσιμο ζήτημα. Οι κυβερνώντες προσπαθούν να δημιουργήσουν την εντύπωση στην κοινή γνώμη ότι εάν τελειώσει το Μνημόνιο θα τελειώσουν και τα δεινά της κοινωνίας. Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Ακόμα κι αν ο Σόιμπλε και το ΔΝΤ διαψευστούν και δεν υπογραφεί νέο Μνημόνιο, οι μνημονιακές πολιτικές των τελευταίων τεσσάρων ετών έχουν κληροδοτήσει ένα πυκνό πλέγμα νομοθετικών ρυθμίσεων και αλλαγών. Για την ακρίβεια, τα Μνημόνια έχουν σε μεγάλο βαθμό επιτελέσει την αποστολή τους. Χωρίς να υποβαθμίζονται ορισμένες θετικές παρεμβάσεις ως σύνολο οι μνημονιακές πολιτικές έχουν προκαλέσει βαρύτατες βλάβες στην ελληνική οικονομία και κοινωνία.
Η «παράταξη του Μνημονίου» ισχυρίζεται ότι στο σημείο που είχε φτάσει η Ελλάδα το 2010 η εφαρμογή των εντολών της τρόικας ήταν μονόδρομος εάν όχι «ευλογία», όπως την είχε χαρακτηρίσει ο Πάγκαλος. Είναι αληθές ότι υπήρχαν πολλές και μεγάλες παθογένειες, ότι το δημόσιο χρέος είχε φτάσει σε πολύ υψηλά επίπεδα και κυρίως αυξανόταν με ταχύ ρυθμό. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τους χειρισμούς της κυβέρνησης του Γιώργου Παπανδρέου, οδήγησαν στην άρνηση των αγορών να δανείσουν την Ελλάδα το 2010.

Η οικονομική κρίση έχει διαβρώσει τη δημοκρατία

Διαπιστώνουμε κάθε μέρα πόσο απογοητευμένοι είναι οι πολίτες από τους πολιτικούς. Αυτό όμως δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Σε όλες τις χώρες της Ευρώπης (και όχι μόνο) οι ψηφοφόροι κατηγορούν τους πολιτικούς ότι ενδιαφέρονται περισσότερο να προωθήσουν τα συμφέροντα της οικονομικής ολιγαρχίας, παρά των πολιτών που τους εξέλεξαν. Λογικό επακόλουθο είναι να εκτοξεύονται εναντίον τους κατηγορίες ότι εξαρτώνται από το οικονομικό κατεστημένο.
Τα κοινοβούλια με τους εκλεγμένους αντιπροσώπους του λαού αποτελούν συστατικό στοιχείο του δημοκρατικού πολιτεύματος. Η απαξίωση του πολιτικού προσωπικού υπάρχει φόβος να οδηγήσει στον τραυματισμό της δημοκρατίας, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τη στροφή όλο και μεγαλύτερου μέρους των ευρωπαίων πολιτών σε ακροδεξιά κόμματα "μειωμένης" δημοκρατικής ευαισθησίας.
Μάλλον έχει φτάσει η ώρα να επανεξετάσουμε τον τρόπο λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών στα ευρωπαϊκά κράτη (κατ'αρχήν), ώστε να διασώσουμε το πολίτευμα, που έχει αποδειχτεί μέχρι τώρα ότι είναι το καλύτερο που έχει εφαρμοστεί από τις ανθρώπινες κοινωνίες.
Ο Philip Coggan, συγγραφέας του βιβλίου "The Last Vote: The Threats to Western Democracy", παραθέτει τις σχετικές απόψεις και τις διαπιστώσεις του, κάνοντας και κάποιες προτάσεις, στο άρθρο που αναδημοσιεύω παρακάτω από τον Economist.

Εξεγερμένοι ψηφοφόροι

  Η δημοκρατία έχει μια δύσκολη χρονιά μπροστά της: το 2014 σε ορισμένες από τις μεγαλύτερες χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας, της Ινδονησίας και της Βραζιλίας, όπως και στις Ηνωμένες Πολιτείες (ενδιάμεσες εκλογές) και τα 28 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εκλογή Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου), οι ψηφοφόροι θα προσέλθουν στις κάλπες. Αλλά η προσέλευσή τους στον πλούσιο κόσμο μειώνεται σταθερά από τη δεκαετία του 1970, από περισσότερο του 80%, σε λιγότερο του 70% έως το 2011 (βλέπε διάγραμμα). Σε όλον τον κόσμο οι πολίτες είναι βαθιά απογοητευμένοι από τους πολιτικούς και τις εκλογές. Το επόμενο έτος ένας ανησυχητικά υψηλός αριθμός ψηφοφόρων θα φλερτάρει με τα πολιτικά άκρα.

Η οικονομική κρίση έχει διαβρώσει τη συμφωνία που στήριζε τη δημοκρατία: οι ψηφοφόροι υποστηρίζουν τους πολιτικούς με αντάλλαγμα μεγαλύτερη ευημερία. Δεν είναι βεβαίως η πρώτη φορά. Η ευρωπαϊκή δημοκρατία κλονίστηκε τη δεκαετία του 1930 ενόψει της Μεγάλης Ύφεσης. Η Νότιος Αμερική ολίσθησε στην απολυταρχία τις δεκαετίες των 1970 και 1980.

Ο Γ.Βαρουφάκης γράφει για τους παράγοντες που καθορίζουν τις οικονομικές θεωρίες

Η Ιστορία δια­μορφώνεται από τις ιδέες ή οι ιδέες διαμορφώνονται από την ιστορία; Και ποιοί είναι οι καθοριστικοί παράγοντες που επηρεάζουν τον κάθε πολίτη για το είδος της οικονομικής θεωρίας που ταιριάζει στις απόψεις του;
Η οικονομική πολιτική που εφαρμόζει μια κυβέρνηση ακολουθεί συγκεκριμένη ιδεολογία; 
Σε τέτοιου είδους ερωτήματα προσπαθεί να απαντήσει ο γνωστός καθηγητής Γ.Βαρουφάκης στο παρακάτω κείμενο που δανείστηκα από το βιβλίο του "Πολιτική Οικονομία, η οικονομική θεωρία στο φως της κριτικής", εκδόσεις Gutenberg, 2007.


Η οικονομική θεωρία ως ιδεολογία

«Οι λογικοί άνθρωποι προσπαθούν να προσαρμόσουν τις ιδέες τους ώστε να είναι σε αρμονία με τον κόσμο στον οποίο ζούνε. Οι παράλογοι πασχίζουν να προσαρμόσουν τον κόσμο σύμφωνα με τις ιδέες τους». Με αυτόν τον ειρω­νικό τρόπο ο George Bernard Shaw (ο εκκεντρικός Ιρλανδός σοσιαλιστής, δια­νοούμενος, θεατρικός συγγραφέας, αρθρογράφος κ.λπ.) λοιδορεί τους «συνε­τούς». Πράγματι απαιτούνται μεγάλες ιδέες (ή μεγαλομανία) αν θέλει κάποιος να αλλάξει τον κόσμο. Ίσως ο Shaw να έχει δίκιο: για να σκέφτεται κανείς με αυτόν τον τρόπο πρέπει να είναι και λίγο παράλογος. Μπορούν όμως οι ιδέες των ανθρώπων να αλλάξουν πραγματικά τον κόσμο;

Τι πίστευε για την πολιτική, την οικονομία, τη φιλοσοφία κ.ά. ο Α.Στρίμπεργκ

Έχουμε υποστηρίξει και άλλη φορά από αυτή τη γωνιά, ότι μερικές ιδέες που έχουν διατυπώσει μεγάλα μυαλά, μπορούν να έχουν εφαρμογή σε όλες τις εποχές. Πιο κάτω φιλοξενώ κάποιες από τις απόψεις που διατύπωσε ο Αύγουστος Στρίντμπεργκ πάνω από έναν αιώνα πριν. Αναφέρεται στην κοινωνία, την πολιτική, τους νόμους, την οικονομία, τη φιλοσοσφία και την ηθική.

Τo 1884, ο Στρίντμπεργκ -στα 35 του χρόνια- συναντάει στις όχθες της λίμνης της Γενεύης τους εξόριστους Ρώσους επαναστάτες και επηρεάζεται βαθιά από τις μηδενιστικές και αντι-αισθητικές ιδέες τους. Δηλώνει πως είναι «μηδενιστής, δημοκράτης» αλλά κυρίως οπαδός του Ρουσσώ και οραματίζεται την κοινωνική αναγέννηση μέσα από την καταστροφή του «συστήματος». Οι φιλοσοφικές, θρησκευτικές και αισθητικές αντιλήψεις του πέρασαν πολλές και μεγάλες αλλαγές, αλλά η μηδενιστική οργή του δεν μετριάστηκε ποτέ.

Αισθάνεται πάντως πολύ μικρή έλξη για τις θεωρίες του Μαρξ γιατί η βιομηχανική ανάπτυξη τον γεμίζει επιφυλάξεις. Τότε συντάσσει ένα πικρό ανατρεπτικό κείμενο που περιέχεται στον δέκατο έκτο από τους πενήντα τέσσερις τόμους των Απάντων του.

Μερικά αποσπάσματα από αυτό το κείμενο αναδημοσιεύω στο σημερινό post.

 Αύγουστου Στρίντμπεργκ: Μικρή Κατήχηση για τις Κατώτερες Τάξεις

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Τι είναι η κοινωνία;

Μια μορφή συμβίωσης που η ανάπτυξή της σημαδεύεται από την επιθυμία της ανώτερης τάξης να κρατάει υποδουλωμένες τις κατώτερες τάξεις.

Τι είναι η ανώτερη τάξη;

Παράσιτα, κυβερνώντες.

Ποιες είναι οι κατώτερες τάξεις;

Οι παραγωγοί, οι καταδυναστευμένοι.

Ποια είναι τα μέσα που χρησιμοποιεί η ανώ­τερη τάξη για να καταδυναστεύει τις κατώτε­ρες τάξεις;

Το ψέμα, ο δόλος, η δεισιδαιμονία, ο τακτι­κός στρατός και οι φυλακές.

Ποια είναι τα πέντε κύρια ψέματα της ανώτερης τάξης;

Θρησκεία, Πολιτική, Νόμοι, Επιστήμη, Τέ­χνη και Ηθική.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Τι είναι η πολιτική;

Η τέχνη να κυβερνάς ή αλλιώς η τέχνη της ανώτερης τάξης να κρατάει υποταγμένες τις κατώτερες τάξεις. Επίσης με πολιτική εννοούμε συχνά έναν δόλιο τρόπο δράσης.

Τι είναι η εξωτερική πολιτική;

Η συνεργασία ανάμεσα στις άρχουσες τάξεις διαφόρων εθνών.

Τι είναι η εσωτερική πολιτική;

Το σύστημα της ανώτερης τάξης που προστατεύει τα συμφέροντά της.