Τι μπορεί να προκύψει από την κόντρα Πολωνίας Ε.Ε.;

Σχετικά με το θέμα που δημιουργήθηκε ανάμεσα στην Πολωνία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, διάβασα ένα ενδιαφέρον άρθρο και σκέφτηκα να το μοιραστώ με όποιον ενδιαφέρεται.

Το α-πίθανο σενάριο ενός Polexit, η στάση και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης

του ΧΡΗΣΤΟΥ Θ. ΜΠΟΤΖΙΟΥ

Mία απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Πολωνίας, σύμφωνα με την οποία ορισμένες διατάξεις των συντακτικών κειμένων της ΕΕ αντίκεινται προς το Πολωνικό Σύνταγμα, προκάλεσε ποικίλα σχόλια και συζητήσεις, που προβλήθηκαν έντονα από τα ευρωπαϊκά ΜΜΕ. Βασικό ερώτημα ήταν αν η απόφαση αυτή –που προκλήθηκε έπειτα από σχετικό ερώτημα του πρωθυπουργού κ. Ματέους Μοραβιέτσκι– προμηνύει ή ισοδυναμεί με έξοδο της Πολωνίας από την ΕΕ. 

Τα ερωτήματα δεν προκλήθηκαν τυχαία, αν ληφθεί υπόψη η συμπεριφορά της σημερινής πολωνικής κυβέρνησης εντός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και η διαφοροποίησή της σε φλέγοντα θέματα που απασχολούν την Κοινότητα, όπως το Προσφυγικό – Μεταναστευτικό, αλλά και οι κριτικές που ασκούνται κατά της πολωνικής κυβέρνησης για μη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που αποτελεί μία από τις βασικές αρχές της ΕΕ. 

Το ενδιαφέρον των ΜΜΕ, όπως και της ΕΕ δεν είναι τυχαίο. Η Πολωνία είναι μια σημαντική χώρα της Κεντρικής Ευρώπης, με πληθυσμό που ξεπερνάει τους 40.000.000 κατοίκους. Η ιστορία της –μεσαιωνική και ύστερη– είναι από τις πλέον πολυκύμαντες της γηραιάς ηπείρου. Τους τελευταίους αιώνες υπέστη τρεις διαμελισμούς από τις δύο όμορες χώρες, Ρωσία και Γερμανία. Το 1939 υφίσταται την εισβολή της ναζιστικής Γερμανίας, που ουσιαστικά σηματοδοτεί και την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Με την ήττα των Γερμανών εντάσσεται στο Κομμουνιστικό Μπλοκ, όπως και οι άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής. Μαζί με την Ουγγαρία ήταν από τα «άτακτα» μέλη των χωρών-μελών του Συμφώνου της Βαρσοβίας, γεγονός που ανάγκαζε τη Μόσχα να ασκεί στενή επιτήρηση και να επεμβαίνει όταν το επέβαλλε η σοβιετική πειθαρχία. Μετά την πτώση των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού (1989) και τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας, η Πολωνία επιστρέφει στον Δυτικό Κόσμο, με τον οποίο ανέκαθεν συνδεόταν λόγω και του Ρωμαιοκαθολικισμού, τον οποίο ασπάζεται η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού της. 

Δημοκρατικό είναι ό,τι είναι καλό για την Ευρωζώνη και τις αγορές!

Πόσο έχουν ωφελήσει τα μνημόνια τους Έλληνες πολίτες (που - αντίθετα από πολίτες άλλων κρατών - είναι κλέφτες, τεμπέληδες, ψεύτες κι έχουν ένα σωρό άλλα ελαττώματα) και πως οι Γερμανοί είναι φίλοι μας και θέλουν το καλό μας (και να μας στρώσουν!), το έχουμε εμπεδώσει ακούγοντας ολημερίς τις "αναλύσεις" των συστημικών καναλιών. Και αρκεί, φυσικά, να μην βλέπουμε την εξέλιξη των πραγματικών οικονομικών στοιχείων της χώρας αλλά και του νοικοκυριού μας.
Δεν κάνει κακό όμως να διαβάζουμε αναλύσεις και άλλου ύφους, όπως αυτή του Θέμη Τζήμα που αναδημοσιεύω στη συνέχεια.

Η πολιτειακή κρίση στην Ιταλία δεν αποτελεί μια επανάληψη απλά της κρίσης στην Ελλάδα αλλά μια ποιοτική αναβάθμισή της. Θυμίζει πώς ο υπαρκτός νεοφιλελευθερισμός έχει «καταπιεί» τον πολιτικό φιλελευθερισμό, επιδεικνύοντας οριακά και όχι πάντα, ανοχή ακόμα και στις τυπικές εκδηλώσεις του τελευταίου. Καταδεικνύει μάλιστα, γιατί και πώς η Ευρωζώνη μετατρέπεται σε μεγεθυντικό φακό της παραπάνω συνθήκης, εντείνοντας εξαιτίας όχι των «αντί- συστημικών» αλλά των «συστημικών» της δυνάμεων τη δική της, υπαρξιακή κρίση.
Στην Ιταλία είχαμε δημοκρατικές εκλογές - με βάση τα δυτικά πρότυπα. Και πάλι με βάση τα δυτικά πρότυπα, μετά τις εκλογές είχαμε μια πρόταση κυβερνητικού συνασπισμού της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, το πρόγραμμα του οποίου για την οικονομία απείχε από τις θεωρούμενες ως ριζοσπαστικές υποσχέσεις των δύο κομμάτων αρκετά έως πολύ.
Υποσχέσεις που είχαν να κάνουν με μια μάλλον θολή Κεϋνσιανή πρόταση και οι οποίες μετεκλογικά μετετράπησαν σε ένα μείγμα οικονομικού φιλελευθερισμού, με «ολίγη» από κεϋνσιανή αναδιανομή εισοδημάτων και δειλές προσπάθειες ανάταξης της παραγωγικής δυναμικής της Ιταλίας. Στην πιο «ριζοσπαστική» του ανάγνωση και σε ό,τι αφορά την προτεινόμενη οικονομική πολιτική θα μπορούσαμε ίσως να μιλήσουμε για ένα δεξιό, σοσιαλδημοκρατικό πρόγραμμα.
Και όμως: σε μια πρωτοφανή του κίνηση, ο πρόεδρος της Ιταλικής Δημοκρατίας έγραψε στα παλαιότερα των υποδημάτων του τη βούληση της πλειοψηφίας, μη δεχόμενος ευρωσκεπτικιστή υπουργό οικονομικών, ακόμα και αν ο τελευταίος έσπευσε να παράσχει –σχεδόν- όρκους πίστης στην Ευρωζώνη.

O ρεαλισμός δεν είναι απαισιοδοξία

Πολλές φωνές από πολλές πλευρές συνεχίζουν να προσπαθούν να συνετίσουν εκείνους που λαμβάνουν - υποτίθεται - αποφάσεις για τις ζωές μας, προκειμένου να σταματήσουν να υποκύπτουν στις παράλογες αξιώσεις και τα εκβιαστικά διλήμματα των δανειστών, αλλά φαίνεται πως τα οφέλη από την αναρρίχηση στις καρέκλες της "εξουσίας" είναι πολλά, ώστε να τα θυσιάσουν για να αποφασίσουν να προασπίσουν τα συμφέροντα των πολιτών που τους ανέθεσαν αυτό το έργο.
Μια τέτοια φωνή είναι και του Χρήστου Γιανναρά, ένα από τα πρόσφατα άρθρα του οποίου αναδημοσιεύω στη συνέχεια από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. 

.... Mεγαλώνει συνεχώς το ποσοστό των ανθρώπων που βαφτίζουν τον ρεαλισμό «απαισιοδοξία» και τον απωθούν, αρνούνται να βλέπουν γύρω τους και να κρίνουν. Eγκαταλείπονται με επιπόλαιη ευπιστία στις δόλιες ψευτοπαρηγόριες των εκάστοτε κυβερνώντων ή στις τυποποιημένες, χιλιοφθαρμένες επαγγελίες της αντιπολίτευσης. Tα κόμματα εναλλάσσονται στην εξουσία, όμως η γλώσσα κάθε κυβέρνησης και κάθε αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι πάντα ίδια, πανομοιότυπη, όποιο κόμμα κι αν τις συγκροτεί. Eμείς όλοι, τάχα και πολίτες, το πιστοποιούμε με παραλυτική αδράνεια, δεν τολμάμε να περάσουμε στην αντεπίθεση, έστω της αποχής.

Aυτοί που συνεχίζουν απτόητοι να εμπορεύονται τη μακάβρια κατάρρευση του ελλαδικού κρατιδίου, τον βασανισμό ενός ολόκληρου λαού από την ανικανότητα και φαυλότητα των κυβερνώντων, είναι η πλειονότητα των εμπορευόμενων την πληροφόρηση - ενημέρωση, μαζί και τον (υποτίθεται) «σχολιασμό» της τραγελαφικής επικαιρότητας. Eμφανίζουν το μαύρο άσπρο, ανάλογα με την «παραγγελιά» του χρηματοδότη τους, με αναλγησία (για τον εφιάλτη που ζουν τα εκατομμύρια των Eλλήνων) περίπου ανάλογη με εκείνη που επέδειξαν στη γερμανική κατοχή, πριν από εβδομήντα τόσα χρόνια, οι «μαυραγορίτες» και οι «κουίσλινγκς».

Αφελείς απορίες ενός απλού πολίτη

Τριγυρίζουν στο μυαλό μου (και όχι μόνο στο δικό μου) συνεχώς κάποιες αφελείς απορίες. Απαντήσεις δίνουν (ή τουλάχιστον νομίζουν πως δίνουν) κάποιοι "ειδικοί" στα ΜΜΕ, αλλά δεν καταφέρνουν να με πείσουν.

Μια απορία αφορά το χρέος. Αφού βρήκαν το χρέος ως πρόφαση για να μας φορτώσουν τα μνημόνια, ώστε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα, γιατί το χρέος αντί να μειώνεται αυξάνεται; Βέβαια, εκείνοι που έχουν αναλάβει την αντιμετώπιση του προβλήματος έχουν παραδεχτεί πολλές φορές ότι έχουν κάνει λάθη, αλλά εμείς (οι πολιτικοί μας, δηλαδή) εξακολουθούμε να ακολουθούμε τις προτάσεις τους, οι οποίες κάθε φορά επιδεινώνουν το πρόβλημα.

Μια άλλη απορία αφορά τη συμμετοχή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή/και στην Ευρωζώνη. Μας λένε ότι τυχόν έξοδος από κάποια από αυτές τις δύο (ή και τις δυο) σημαίνει απομόνωση και ότι θα μείνουμε χωρίς υποστήριξη από φίλους (δηλαδή τους ευρωπαίους "εταίρους" μας). Αλλά - εκτός αν έχω χάσει κάποιο επεισόδιο - δεν έχω διαπιστώσει κάποια υποστήριξη από αυτούς τους "φίλους" σε θέματα/προβλήματα που έχουν ανακύψει με τους γείτονες π.χ., όπως αυτό για τους Τσάμηδες με τους Αλβανούς, για την ονομασία με τους Σκοπιανούς και για όλα τα θέματα που θέτουν οι Τούρκοι, όπως αυτό με τη Συνθήκη της Λωζάνης.
 Και δεν θα πιάσω άλλα θέματα, όπως την επιβολή κανόνων που έβλαψαν την παραγωγή προϊόντων μας, αλλά ωφέλησαν τις δικές τους παραγωγές, εξαγωγές κλπ...

Ο Ευρωσκεπτικισμός είναι ευλογία

​Ο Ευρωσκεπτικισμός είναι μια από τις έννοιες που τα συστημικά μέσα και οι υποτελείς πολιτικοί φροντίζουν να δυσφημούν σε κάθε ευκαιρία. Επειδή, προφανώς, αφορά την αντίδραση που φοβούνται ότι θα τους στερήσει τα οφέλη που προσπορίζονται από τη διαμορφωμένη αποικιοκρατική κατάσταση της χώρας.
Αυτές τις μέρες, με την ευκαιρία της εκλογής Τραμπ, πόσες φορές δεν ακούσαμε στα ΜΜΕ ότι τον νεοεκλεγέντα Πρόεδρο των ΗΠΑ συνεχάρησαν πολιτικοί "ευρωσκεπτικιστές-ακροδεξιοί", με στόχο φυσικά να υποβάλλουν στο υποσυνείδητο των πολιτών την ταύτιση των δυο όρων. Ότι δηλαδή ευρωσκεπτικιστές είναι μόνο οι ακροδεξιοί (τι να λένε γι'αυτό άραγε, ο Λαφαζάνης, η Κωνσταντοπούλου, ο Αλαβάνος κ.ά.;).
Στο άρθρο του που αναδημοσιεύω στη συνέχεια ο κ.Χρήστος Γιανναράς* ανασκευάζει την άποψη που προωθεί το σύστημα για τον Ευρωσκεπτικισμό, αποδεικνύοντας ότι πρόκειται για σύμπτωμα που δείχνει υγεία. 

Άποψη, και κατατίθεται για να κριθεί. H χώρα μας επιτροπεύεται ταπεινωτικά (αλλά δικαιολογημένα), μπορούμε ωστόσο να εκφραζόμαστε, ακόμα, χωρίς λογοκρισία.
H άποψη λέει: Tο πιο αισιόδοξο σύμπτωμα στην Ευρώπη σήμερα είναι ο ευρωσκεπτικισμός. Όπως ακριβώς και στην προσωπική τού καθενός μας ζωή: το γονιμότερο και πιο ελπιδοφόρο σύμπτωμα (τόσο στην αποτυχία όσο και στην επιτυχία) είναι η αυτοκριτική εγρήγορση.
Έχει τόσο κατασυκοφαντηθεί ο «ευρωσκεπτικισμός», ώστε κάθε υπεράσπισή του να διακινδυνεύει την αβασάνιστη a priori απόρριψή της ή τον χλευασμό. Mας έχουν μεθοδικά βομβαρδίσει με τη μικρονοϊκή ρετσινιά ότι ευρωσκεπτικισμός σημαίνει εθνικιστικός επαρχιωτισμός, ακροδεξιά ξενοφοβία, φασιστοειδής πατριδοκαπηλία. H ευτέλεια των κακόβουλων χαρακτηρισμών φανερώνει πόσο επικίνδυνος είναι ο ευρωσκεπτικισμός για κάποιους πανίσχυρους συνασπισμούς συμφερόντων.

Μόνο έναντι ανταλλαγμάτων παρέχεται η ..."ευρωπαϊκή αλληλεγγύη"

Λόγω μιας συζήτησης που συμμετείχα, θυμήθηκα κάτι που είχα διαβάσει στο πολύ ενδιαφέρον και αποκαλυπτικό βιβλίο του κ.Μιχ.Ιγνατίου "Τρόικα, ο δρόμος προς την καταστροφή".
Είναι ένα σημείο, στο οποίο αναφέρεται στις επαφές που είχε ο τότε πρωθυπουργός Γ.Παπανδρέου, στις αρχές Φεβρουαρίου 2010, λίγες μέρες πριν από εκείνη την αποφράδα του Καστελόριζου. Σε εκείνη την περίοδο αφορά και το απόσπασμα που αντιγράφω από το εν λόγω βιβλίο.  

Από τα αναγραφόμενα από τον έγκυρο δημοσιογράφο σχετικά με εκείνη την περίοδο, μπορεί κάποιος να βγάλει το συμπέρασμα ότι η συμπεριφορά του Έλληνα πρωθυπουργού ήταν ιδιαίτερα αφελής, μην έχοντας καταλάβει ότι είχε μπλέξει με αδηφάγους λύκους. Και ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη είναι ένα παραμύθι για (πολύ) μικρά παιδιά!

Άραγε - για να θυμηθούμε και τα πιο πρόσφατα -  ποιο σκοπό είχε η επίσκεψη του Ολάντ στη χώρα μας πριν από κάποιους μήνες; 

 

…Η σύνοδος κορυφής ήταν ένα «Βατερλώ» για τον Έλληνα πρωθυπουργό, αφού η κα Μέρκελ σε συνεργασία με τον κ. Σαρκοζί, τον κ. Τρισέ και τους «δοτούς» των Βρυξελλών Ρομπάι και Μπαρόζο, τον είχαν στήσει στο απόσπασμα. Ο κ. Παπανδρέου ελέγχεται διότι ενώ είδε με τα ίδια του τα μάτια τη «συνωμοσία κορυφής» και ενώ είχε ενδείξεις πριν αναχωρήσει για το Παρίσι, συνέχισε να παίζει τον... Κινέζο και να ελπίζει στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, που ήταν ανύπαρκτη. Είναι χαρακτηριστικό ότι δεν άκουσε έναν καλό λόγο μέσα στη σύνοδο -εκτός του προέδρου της Κύπρου- και βρέθηκε ενώπιον μιας δυσάρεστης κατάστασης, να επιστρέψει στην Ελλάδα και να ανακοινώσει νέα μέτρα.
Για την αθέτηση της υπόσχεσης του Σαρκοζί να βοηθήσει, ο Γιώργος Παπαχρήστος έγραψε στα Νέα μια φοβερή κατηγορία:
«Δηλώθηκε για πρώτη φορά μετά τη συνάντηση του κ. Παπανδρέου με το Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί, την Τετάρτη το μεσημέρι, όταν στη διάρκεια των συνομιλιών στα Ηλύσια Πεδία από γαλλικής πλευράς ζητήθηκαν ευθέως ανταλλάγματα για τη στήριξη: ξεμπλοκάρισμα των εξοπλιστικών προγραμμάτων του ελληνικού Πολεμι­κού Ναυτικού, γαλλικές επενδύσεις στην Ελλάδα στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, επενδύσεις στον τομέα της πληροφορικής».
Και πρόσθεσε ένα ακόμη κατηγορώ για την κα Μέρκελ:

Οι πολιτικές διαστάσεις του Brexit (του Σταύρου Λυγερού)

Ομολογώ ότι (όπως άλλωστε είχα γράψει και στο προπροηγούμενο post) μετά από τόσες πιέσεις από πολλές πλευρές και από τόση προπαγάνδα, δεν περίμενα ότι θα επικρατούσε το Brexit. Φαίνεται όμως ότι οι λαοί - όπως έδειξε και το περσινό δημοψήφισμα στη χώρα μας - δεν επηρεάζονται σε τόσο μεγάλο βαθμό από τους πολιτικούς, παρόλο που τους ψηφίζουν, αφού άλλωστε ανάμεσα σε αυτούς έχουν να επιλέξουν.

Η κατηγορία ως λαϊκιστή όποιου αντιτίθεται στην επιβαλλόμενη από τους Γερμανούς πολιτική λιτότητας έχει αρχίσει να ξεθωριάζει και να επηρεάζει μόνο όσους τους βολεύει.

Το ερώτημα που προκύπτει μετά από την ετυμηγορία του βρετανικού λαού είναι αν πρόκειται για την αρχή του ξηλώματος τού (αποτυχημένου, όπως έχει πλέον αποδειχτεί) ευρωπαϊκού εγχειρήματος.

Για απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα, καθώς και για άλλα που προκύπτουν από το Brexit, προστρέχουμε, όπως κάνουμε συνήθως στη σχετική ανάλυση του κ.Στ.Λυγερού**.

(Με bold επισημαίνω σημεία που θεωρώ ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτα)

Παρά τον τεράστιας έκτασης επικοινωνιακό βομβαρδισμό που δέχθηκαν, οι Βρετανοί το τόλμησαν. Το 52% αγνόησε τις απεγνωσμένες εκκλήσεις του πρωθυπουργού Κάμερον, αλλά και των Εργατικών του Κόρμπιν. Αγνόησε τις απειλές του ευρωιερατείου, τις συστάσεις του προέδρου Ομπάμα, τις δυσοίωνες προειδοποιήσεις των κάθε είδους εμπειρογνωμόνων και μεγαλοπαραγόντων των Αγορών για τις καταστροφές που θα πέσουν στο κεφάλι των Βρετανών εάν υπερψηφίσουν την έξοδο από την ΕΕ. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μία εκλογική επανάσταση των πιεζόμενων μικρομεσαίων στρωμάτων της Βρετανίας εναντίον των κάθε είδους παγκοσμιοποιημένων αρχουσών ελίτ. Πιθανότατα το Brexit να υπερτερούσε και στη Σκωτία και στη Βόρειο Ιρλανδία, εάν δεν υπήρχαν εκεί οι εθνικές ιδιαιτερότητες και οι αποσχιστικές τάσεις, που ώθησαν την πλειονότητα να ψηφίσει υπέρ της παραμονής. Και για τους Σκωτσέζους και για τους Βορειοϊρλανδούς η έξοδος από την ΕΕ αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία για να διεκδικήσουν την απόσχισή τους από τη Βρετανία. Το επιχείρημά τους είναι ότι έχει καταγραφεί στις κάλπες η επιθυμία τους να παραμείνουν στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Είναι ενδεικτικό ότι η τοπική πρωθυπουργός της Σκωτίας έσπευσε να επαναφέρει το ζήτημα της ανεξαρτησίας. Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και το Σιν Φέιν, το κόμμα που αγωνίζεται για την απόσχιση της Βόρειας Ιρλανδίας από τη Βρετανία και την ένωσή της με την Ιρλανδία. Ακόμα και οι Ισπανοί άδραξαν την ευκαιρία για να ζητήσουν συνδιοίκηση του Γιβραλτάρ. Οι πιέσεις αυτές, ωστόσο, δεν αναμένεται τουλάχιστον προσεχώς να απειλήσουν την ακεραιότητα της Βρετανίας. 

Η διάλυση της Ε.Ε. αποτελεί επιλογή της… Ευρώπης;

Μια διαφορετική αλλά ενδιαφέρουσα ανάλυση για το μέλλον της Ευρώπης κάνει στο παρακάτω άρθρο του ο ειδικός στα γεωπολιτικά Κων.Γρίβας. Πού στοχεύει η Τουρκία; Ποιες είναι οι προθέσεις των ευρωπαίων "εταίρων" μας; Τι μπορεί να προσδοκά η χώρα μας με βάση τα τεκταινόμενα στην περιοχή της Μεσογείου; Είναι μερικά από τα θέματα που θίγει αυτό το άρθρο.

...Με τη διάλυση της «ενιαίας» Ευρώπης σε μερικά χρόνια, η Τουρκία ευελπιστεί πως μπορεί να εξελιχθεί στην πιο ισχυρή χώρα, σε ένα γεωσύστημα το οποίο θα ξεκινά από τις ακτές της Μάγχης και θα καταλήγει στο Πακιστάν, ευρισκόμενη μάλιστα στο κέντρο αυτού του γεωσυστήματος. Έτσι, φιλοδοξεί να λειτουργήσει μέσα στον διαμορφούμενο πολυπολικό κόσμο ως μια ημι-παγκόσμια δύναμη και όχι απλώς ως περιφερειακή. Διαμορφώνοντας αυτό το γεωσύστημα της (αποδομημένης) Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής, στο κέντρο του οποίου θα βρίσκεται εκείνη, περιορίζει αυτομάτως τις προοπτικές των άμεσων ανταγωνιστών της, Ιράν και Αιγύπτου, να εξελιχθούν σε τοπικές υπερδυνάμεις, δεδομένου ότι οι χώρες αυτές βρίσκονται στην περιφέρεια τού εν λόγω γεωσυστήματος.
Στη λογική αυτή εντάσσεται και η εκ νέου προώθηση της «ευρωπαϊκής προοπτικής» της Τουρκίας από τους Ερντογάν και Νταβούτογλου, τη στιγμή που όλα έδειχναν πως αυτό το θέμα είχε πια τελειώσει για την Άγκυρα και η ίδια δεν ήθελε αυτήν την εξέλιξη.

Η μεγάλη αποτυχία της ευρωζώνης

Έχει αναφερθεί πολλές φορές -και από αυτή τη γωνιά- ότι δεν χρειάζονται ιδιαίτερες γνώσεις στον οικονομικό τομέα για να καταλάβει κανείς ότι οι ακολουθούμενες πολιτικές λιτότητας που επιβάλλονται από τους γερμανούς είναι ό,τι χειρότερο για την αντιμετώπιση της κρίσης και ακόμα χειρότερο όσον αφορά την επίτευξη της επιθυμητής ανάπτυξης.
Οι πιο επιφανείς οικονομολόγοι (οι μη εξαρτημένοι από συγκεκριμένα συμφέροντα) θεωρούν ότι οι μέρες της ευρωζώνης είναι μετρημένες. Το βιβλίο του φινλανδού καθηγητή διεθνούς πολιτικής και οικονομίας Heikki Patomäki με τίτλο "Η μεγάλη αποτυχία της ευρωζώνης" παρέχει πολλές αποδείξεις για τους λόγους της επερχόμενης κατάρρευσης του εγχειρήματος της οικονομικής ενοποίησης των ευρωπαϊκών κρατών.
Από αυτό το βιβλίο μεταφέρω στη συνέχεια ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα. 

Η ηθικολογία σχετικά με τις υπερχρεωμένες χώρες της Ευ­ρωζώνης προάγει μια συγκεκριμένη πολιτική ατζέντα. Οι απαιτήσεις απέναντι στις υπερχρεωμένες χώρες δεν αφορούν την «προσαρμογή» σε κάποιες τεχνικές προδιαγραφές, αλλά αποτελούν ηθικές και πολιτικές επιλογές. Αν η βασική παραδο­χή είναι ότι οι χρεωμένες χώρες ευθύνονται οι ίδιες για τα χρέη τους, και αν ο σωστός τρόπος αποκατάστασης της οικονομικής ισορροπίας είναι η περικοπή των δημόσιων δαπανών, τότε ο στόχος που υιοθετείται είναι οι ιδιωτικοποιήσεις και η αποδόμηση του κράτους πρόνοιας μέσα από μειώσεις των δημόσιων υπηρεσιών, των μισθών και των συντάξεων, και την ανακατα­νομή του πλούτου υπέρ των ευπόρων. Ενώ εφαρμόζονται πακέ­τα διάσωσης για να αποκατασταθεί η κερδοφορία του τραπεζικού τομέα, και δίνονται μπόνους σε επενδυτές και ανώτερα εται­ρικά στελέχη, ταυτόχρονα τιμωρούνται οι πιο ανυπεράσπιστοι πολίτες των χρεωμένων χωρών. Συνήθως, τα πακέτα βοήθειας που έχουν χρησιμοποιηθεί περιλαμβάνουν επίσης φορολογικές μειώσεις για τις ιδιωτικές εταιρείες και αλλαγές της εργατικής νομοθεσίας, που ευνοούν τους εργοδότες. Αυτή η εξασθένηση των συνδικαλιστικών ενώσεων, με τη σειρά της, συνήθως οδη­γεί σε μεγαλύτερες μισθολογικές μειώσεις για τους εργαζομέ­νους. Έτσι, τα πακέτα διάσωσης αντιστοιχούν λογικά με ένα συ­γκεκριμένο είδος πολιτικού προγράμματος. Είναι λιγότερο σα­φές, αλλά είναι αληθές, ότι οι οικονομικές πολιτικές αυτού του είδους συνήθως τείνουν να είναι αυτοματαιωτικές.

Άλλο Ευρώπη και άλλο ευρώ

Ξαφνιάστηκα όταν διάβασα αυτό το άρθρο του Θ.Μαυρίδη. Κι αυτό επειδή από τα άρθρα του και τις εμφανίσεις του στο παρελθόν τον είχα κατατάξει στους οπαδούς του "ευρώ πάση θυσία". Από το συγκεκριμένο άρθρο του όμως βγαίνει η αίσθηση ότι έχει καταλάβει πως όσο μένουμε δέσμιοι του μονόδρομου της ευρωζώνης, δεν έχουμε μέλλον ως χώρα. Βέβαια, όπως συμβαίνει σε όλα τα συστημικά μέσα, ξορκίζει το εθνικό νόμισμα. Όμως ίσως είναι καιρός να γίνει μια ουσιαστική συζήτηση για το θέμα της πορείας της χώρας εξαρτώμενης από τις αποφάσεις των "εταίρων" όσον αφορά την παροχή ρευστότητας και μιας εναλλακτικής λύσης χωρίς προκαταλήψεις. 
Όταν αρθρογράφοι σαν τον Θ.Μαυρίδη* αμφιβάλλουν για την μακροημέρευση του ευρώ, είναι καιρός να ξεκινήσει μια τέτοια συζήτηση.

 
Οι ευρωπαϊστές ταυτίζουν την Ευρώπη με το ευρώ. Δηλαδή, αν συμβεί κάτι κακό στο ενιαίο νόμισμα θα πρέπει να αποχαιρετήσουμε και την Ευρώπη. Η Ευρώπη δεν είναι η ΕΚΤ. Λατρεύω την ευρωπαϊκή ιδέα αλλά δεν καταλαβαίνω πόσο “φιλελεύθερο” είναι να ταυτίζεται κανείς με μονοπώλια και ολιγοπώλια. Το ευρώ δεν έχει ανοίξει τα σύνορα, δεν είναι φάρμακο για πάσα νόσο...
Για να μην τα βάζουμε όλα σε ένα τσουβάλι! Η Ευρώπη δεν έχει plan B σε περίπτωση αποτυχίας του ευρώ. Η Ευρώπη είναι στην πραγματικότητα ανίσχυρη να αντιμετωπίσει μία νέα οικονομική κρίση, καθώς δεν έχει ακόμη κλείσει τις πληγές από την προηγούμενη. Η Ελλάδα είναι απλά ο ασθενέστερος κρίκος στην αλυσίδα και όχι ο ιός που δήθεν απειλεί την συνοχή της. Είναι πολύ βολικό να πιστεύουν ότι η Ελλάδα είναι το πρόβλημα και η αδυναμία της να προχωρήσει τις μεταρρυθμίσεις. Αυτό είναι πρόβλημα για την ίδια την Ελλάδα. Στην πράξη, όμως, κι η Ευρώπη έχει γυρίσει εδώ και χρόνια την πλάτη στην μεταρρύθμιση και στην καινοτομία.

Μέλλον ευρωπαϊκό και μέλλον των Ελλήνων (του Χρ. Γιανναρά)

Δεν θα μείνουν και πολλά όρθια στη χώρα μας μετά την ψήφιση και τρίτου μνημονίου από τους βουλευτές που μπροστά τους βλέπουν μόνο μονόδρομους (είναι φυσικό, αφού η ανακάλυψη και άλλων δρόμων προϋποθέτει δουλειά, δουλειά που οι σωτήρες του έθνους μας δεν δείχνουν πρόθυμοι να κάνουν).

Μας λένε ότι κάθε λαός έχει τους κυβερνήτες που του αξίζουν. Ο ελληνικός λαός, όμως, με το περήφανο ΟΧΙ που είπε στα μνημόνια, κάτω από αντίξοες συνθήκες μάλιστα, έδειξε θάρρος και αποφασιστικότητα περιμένοντας και από τους αποδέκτες του να ανταποκριθούν. Η συνέχεια είναι γνωστή. Το συμπέρασμα πάντως είναι ότι ο λαός μας στέκεται πιο πάνω από εκείνους που ψηφίζει αναγκαστικά (αφού ανάμεσα σε αυτούς πρέπει να διαλέξει) . 

Το ερώτημα που γεννιέται σε πολλούς είναι αν η Ελλάδα έχει μέλλον μετά την ισοπέδωση που προκαλούν τα συνεχόμενα μνημόνια. Σε αυτό το ερώτημα προσπαθεί να απαντήσει, με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο γραφής, ο Χρήστος Γιανναράς με το άρθρο του που αναδημοσιεύω από την Καθημερινή της 26/7/2015, αρκετές μέρες πριν τη σημερινή ψήφιση και του "αριστερού" μνημονίου, τρίτου στη σειρά.

Μέλλον ευρωπαϊκό και μέλλον των Ελλήνων (του Χρ. Γιανναρά)

Α​​πορροφημένοι από την εικόνα του ενός δέντρου, όπου έχουμε χτίσει τις φωλιές μας, χάνουμε από τα μάτια μας την εικόνα του δάσους. Όμως η ιστορική μας μοίρα αποκλείεται να είναι μοναχική.
Κοινός τόπος και τον παπαγαλίζουμε όλοι: Η Ευρώπη έχει αλλάξει, δεν αναγνωρίζεται. Όσο υπήρχε η απειλή του εφιάλτη στην Ανατολή, ο ολοκληρωτισμός της Σοβιετίας, του Μάο, των Ερυθρών Χμερ, οι κοινωνίες της Ευρώπης ήταν το σύμβολο της μάχης για την υπεράσπιση των θεσμών της δημοκρατίας, των προϋποθέσεων του κοινωνικού κράτους. Ακόμα και όταν οι ΗΠΑ διολίσθαιναν στην αυθαιρεσία του μακαρθισμού ή στη στήριξη απάνθρωπων δικτατοριών λατινοαμερικανικού τύπου, η κριτική εγρήγορση του πολιτικού αντιλόγου αντλούσε από τις αρχές των ευρωπαϊκών δημοκρατικών κατακτήσεων.

Η «Ευρωπαϊκή Αδελφότητα» και η τελετουργία των Eurogroups

Οι πληροφορίες που έρχονται στην επιφάνεια κάθε τόσο μας ενημερώνουν για το σχέδιο που έχουν σκοπό να εφαρμόσουν στην ενωμένη Ευρώπη οι γερμανοί, συνεπικουρούμενοι σε κάποια σημεία και από τους Γάλλους. Αυτό το σχέδιο ελάχιστη σχέση έχει με τη δημοκρατία, αφού την πραγματική διοίκηση αυτής της - οικονομικής ουσιαστικά - ένωσης θα ασκεί το Eurogroup που θα αποτελείται από υπουργούς οικονομικών, που - προκειμένου να τοποθετηθούν σε αυτή τη θέση - θα έχουν την έγκριση του γερμανού υπουργού οικονομικών, όπως άλλωστε συμβαίνει και τώρα, με εξαίρεση την ελληνική ανορθογραφία που όμως γίνεται προσπάθεια να διορθωθεί. 
Ένα ενδιαφέρον άρθρο του Θανάση Χατζή για το Eurogroup διάβασα στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Nexus, του οποίου το μεγαλύτερο μέρος αναδημοσιεύω στη συνέχεια.  

Η αντιμετώπιση της Ελλάδας πίσω από τις κλειστές πόρτες

Μέτρα σκληρά ύψους 65 δισ. ευρώ, στα μνημόνια της περιόδου 2010-2014... μέτρα εξοντωτικά 48,9 δισ. ευρώ μόνο για το 2010-2012... κάπου 11,4 δισ. ευρώ περικοπές δαπανών για τη διετία 2013-2014... ο εφιάλτης των μεσοπρόθεσμων... και ξανά μνημόνια... και χαράτσια... και νέες απολύσεις... απανωτές περικοπές μισθών... συνεχές κουτσούρεμα συντάξεων... PSI και λεηλασία των ταμείων... e-mail Χαρδούβελη... λίστα Βαρουφάκη... Grexit... δραχμή... χρεοκοπία εντός ευρώ... τρόϊκανοί... θεσμοί... αυξήσεις συντελεστών ΦΠΑ...
Αυτή είναι πάνω-κάτω η εικόνα ζόφου που αντικρίζουν καθημερινά, επί μισή δεκαετία πλέον, 10.000.000 'Ελληνες. Μια εικόνα που, πέραν των επιδράσεων στην τσέπη τους, έχει βλάψει ανεπανόρθωτα την ψυχολογία των περισσοτέρων ή ακόμη και την υγεία πολλών. «Ιθύνων νους» είναι, τυπικά και ουσιαστικά, το όργανο, το οποίο αποφασίζει για τις τσέπες και γενικότερα για το βιοτικό επίπεδο, αλλά και το μέλλον εκατοντάδων εκατομμυρίων Ευρωπαίων πολιτών: το διαβόητο Eurogroup.
.....
Προτού, όμως, σκιαγραφήσουμε τη λειτουργία αυτού του αντιλαϊκού θεσμού που λέγεται Eurogroup, ας δούμε πού βρίσκεται η «φωλιά του τέρατος».

Ο ρόλος του ΔΝΤ και της ΕΚΤ στην αποδυνάμωση του ευρώ

Το τελευταίο δεκαήμερο έχουμε ασχοληθεί σε δυο σημειώματα με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το καπιταλιστικό μοντέλο λόγω της εκφυλιστικής επίδρασης του νεοφιλελευθερισμού επάνω του.
Έπαιξαν κάποιο ρόλο οργανισμοί όπως το ΔΝΤ και η ΕΚΤ; Υπάρχει περίπτωση να μακροημερεύσει το ευρώ σε μια ευρωζώνη που λειτουργεί με απερίσκεπτους κανόνες, αλλά και με παντελή έλλειψη σχεδίου αντιμετώπισης κρίσεων;
Γι'αυτά τα θέματα μιλάει ο ακαδημαϊκός Gérard Duménil στο παρακάτω απόσπασμα από μια συνέντευξή του στους Αρη Χατζηστεφάνου και Κατερίνα Κιτίδη.

Επιπτώσεις από τη δράση του ΔΝΤ και της ΕΚΤ στις χώρες της Ευρώπης και στο ευρώ

 Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ΔΝΤ έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην κυριαρχία του νεοφιλελευθερισμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Έχουμε, λόγου χάρη, τα παραδείγματα των κρίσεων που σημειώθηκαν στο τέλος της δεκαετίας του ’90 στην Ασία, την κρίση του Μεξικού το 1994, αλλά και την κρίση του 2001 στην Αργεντινή. Το ΔΝΤ υποστήριζε με όλες του τις δυνάμεις πολιτικές οι οποίες δεν ήταν βιώσιμες. Γενικότερα, το ΔΝΤ είναι ξεκάθαρα εκπρόσωπος της αμερικανικής ισχύος στον κόσμο, όπως είναι και ξεκάθαρα εκπρόσωπος του νεοφιλελευθερισμού. Δηλαδή, εκπρόσωπος των ανώτερων στρωμάτων στο νεοφιλελεύθερο εγχείρημα. Στόχος ήταν να αυξήσει το εισόδημά τους σε τρομακτικό βαθμό. Γεγονός που οδήγησε στη σημερινή κρίση. Το ΔΝΤ, λοιπόν, έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη.

Αντίστοιχα και η ΕΚΤ ήταν όργανο επιβολής νεοφιλελεύθερων πολιτικών στην Ευρώπη. Για την ακρίβεια, δημιουργήθηκε γι’ αυτό το λόγο. Οι στόχοι που έθεσε η ΕΚΤ κατά τη δημιουργία της αποτελούν τμήμα της προσπάθειας επιβολής του νεοφιλελευθερισμού.

Η καταστροφή της Ελλάδας δια του ευρωπαϊκού χρήματος

Μετά τη διαφαινόμενη υποχώρηση και αυτής της κυβέρνησης απέναντι στις απαιτήσεις των δανειστών (δηλαδή των γερμανών), μήπως έφτασε η ώρα να ζυγίσουμε τα υπέρ και τα κατά της συμμετοχής μας στην ευρωζώνη, αλλά και γενικότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
Η ...καλή αρχή φάνηκε από την αρχή με την απότομη άνοδο των τιμών αμέσως με την είσοδό μας στην ευρωζώνη στην
αρχή του 2002, γεγονός που υποτίμησε σε μεγάλο βαθμό τα εισοδήματα των πολιτών, ενώ η αυξανόμενη εξάρτησή μας από τη ροή ρευστού, απαραίτητου για τις ανάγκες της χώρας μας, ροή που αποφασίζεται από εξωχώρια κέντρα, και έχει καταλήξει στον εκβιασμό που υφιστάμεθα τα τελευταία μνημονιακά χρόνια, καλό θα ήταν να οδηγήσει όσους έχουν τις τύχες της χώρας στα χέρια τους σε επαναπροσδιορισμό της σχέσης μας με τους ευρωπαίους «εταίρους». 
Στο άρθρο του που αναδημοσιεύω στη συνέχεια, ο Δρ Κων.Γρίβας* εξετάζει τη σχέση της χώρας μας με τις ευρωπαϊκές θέτοντας ορισμένους προβληματισμούς σε σχέση με τη συμμετοχή μας στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και την (αμφίβολη) σπουδαιότητα των ωφελημάτων που έχουμε αποκομίσει από τη συμμετοχή μας αυτή.

Ενώ η σύγκρουση με τους Ευρωπαίους «εταίρους» βρίσκεται σε τροχιά διαρκούς επιδείνωσης πληθαίνουν ολοένα και περισσότερο οι πιέσεις ενός πανίσχυρου εγχώριου πλέγματος διανοουμένων και διαμορφωτών γνώμης για την αναγκαιότητα να παραμείνει η Ελλάδα στο «ευρωπαϊκό πλαίσιο». Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι κομβικό κομμάτι της επιχειρηματολογίας των ανθρώπων αυτών δεν είναι τόσο τα υλικά οφέλη που (υποτίθεται ότι) θα έχει η Ελλάδα αν παραμείνει στην Ευρωζώνη και κατ' επέκταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή οι απώλειες που θα υποστεί αν εξέλθει από αυτή, αλλά πολιτισμικά στοιχεία. Κυρίως υποστηρίζεται ότι η παραμονή της Ελλάδας σε όλους τους ευρωπαϊκούς συλλογικούς θεσμούς θα την ωθήσει να ξεπεράσει τις παθογένειες που της άφησε η οθωμανική κατοχή -οι πιο φονταμενταλιστές στοχοποιούν και την ορθόδοξη παράδοση- και θα καταφέρει να εξελιχθεί σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος και κοινωνία.

Το διπλό νόμισμα είναι λύση;

Όταν η κυβέρνηση διαπραγματευόμενη με τους δανειστές επιμείνει σε αυτά που είχαν λεχτεί από στελέχη της παλιότερα, ότι δηλαδή "το ευρώ δεν είναι φετίχ" αλλά και "όχι ευρώ πάση θυσία", θα πρέπει να εξετάσει εναλλακτικές λύσεις πέραν της (ανέφικτης και μη προβλεπόμενης) εξόδου από την ευρωζώνη.

Μια περίπτωση είναι αυτή της κυκλοφορίας διπλού νομίσματος, διαδικασία που μπορεί να υλοποιηθεί με διάφορες μορφές.

Στην Ελλάδα είναι εμφανές ότι απαγορεύεται κάθε συζήτηση για χρήση κάποια στιγμή στο μέλλον άλλου νομίσματος. Ίσως αυτοί που την αποφεύγουν, πιστεύουν ότι θα ξορκίσουν την "κακιά στιγμή", λες και η μόνη περίπτωση χρήσης από τη χώρα μας άλλου νομίσματος να είναι με υπαιτιότητα δική μας. Όμως, σε όλα σχεδόν τα ευρωπαϊκά κράτη φουντώνει η αμφισβήτηση της γερμανικής κυριαρχίας, κυριαρχίας που είναι ηλίου φαεινότερον ότι στηρίζεται στο νόμισμα, την κυκλοφορία του οποίου ρυθμίζει μόνη η Φραγκφούρτη μέσω των πειθήνιων οργάνων που έχει εγκαταστήσει στα διάφορα ευρωπαϊκά όργανα. Όταν λοιπόν, αυτή η αμφισβήτηση κορυφωθεί, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη διαίρεση ή -το πιθανότερο- στη διάλυση της ευρωζώνης. Σε αυτή την περίπτωση η χώρα μας θα είναι η πλέον απροετοίμαστη να αντιμετωπίσει την κατάσταση που θα διαμορφωθεί λόγω της αναγκαστικής μετάβασης σε εθνικό νόμισμα. Δεν υποστηρίζω την έξοδο από το ευρώ, γνωρίζοντας πόσο δύσκολη θα είναι η κατάσταση για αρκετούς μήνες, υποστηρίζω όμως την ανάγκη να έχουμε έτοιμο κάποιο σχεδιασμό για την περίπτωση που αυτή η μετάβαση καταστεί επιτακτική και αναπόφευκτη.

Διαδικασία και επιπτώσεις από τη μετάβαση σε εθνικό νόμισμα

Η δύσκολη κατάσταση, στην οποία έχουν περιέλθει οι περισσότεροι έλληνες πολίτες, συνδυασμένη και με την πίεση που μας ασκούν οι επίμονοι δανειστές της χώρας χρησιμοποιώντας ως όπλο τους το κοινό νόμισμα, τη στρόφιγγα χορήγησης τού οποίου κατέχουν οι ίδιοι, φέρνουν και ξαναφέρνουν στο προσκήνιο την επιστροφή σε εθνικό νόμισμα με το επιχείρημα ότι με αυτόν τον τρόπο θα έχει η ελληνική κυβέρνηση τουλάχιστον τη δυνατότητα αυξομείωσης της ρευστότητας ανάλογα με τις ανάγκες της οικονομίας μας.

Δεν σηκώνει αμφισβήτηση ότι κάθε σχετική συζήτηση έχει επιχειρήματα υπέρ και κατά (έχω αναδημοσιεύσει σχετικά άρθρα εδώ). Πρόσφατα, διάβασα πάλι άρθρα που περιγράφουν την περίπτωση επιστροφής σε εθνικό νόμισμα ως καταστροφή για τη χώρα. Πρέπει όμως να έχουμε υπόψη, ότι όπως μας λένε ότι υπάρχουν συμφέροντα που επιδιώκουν την έξοδο από το ευρώ, λογικό είναι να θεωρήσουμε ότι υπάρχουν και συμφέροντα που αντιμάχονται την έξοδο από αυτό. Δεν υπάρχει πάντως αμφιβολία ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο περικλείει πολλές βλαβερές συνέπειες. Καλό είναι όπωσδήποτε, να είμαστε προετοιμασμένοι για παν ενδεχόμενο. Έτσι, από τα άρθρα στα οποία αναφέρθηκα, διάλεξα για να αναδημοσιεύσω σήμερα, εκείνο που παρουσιάζει τις διαδικασίες της μετάβασης σε εθνικό νόμισμα με πιο εμπεριστατωμένο και ρεαλιστικό τρόπο.

 Τα 10 βήματα προς τη δραχμή

Η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ δεν πρόκειται να γίνει ξαφνικά μέσα στη νύχτα. Θα συμβεί ως «ατύχημα», το οποίο, όμως, όλοι θα βλέπουν να έρχεται και θα προετοιμάζονται. Η «Κ» μίλησε με μεγάλες τράπεζες του εξωτερικού, που έχουν «τρέξει» αρκετές φορές τα σενάρια ενός Grexit έως σήμερα και τα οποία προσαρμόζουν στις νέες συνθήκες. Επίσης, συγκέντρωσε πανεπιστημιακές μελέτες που έχουν εκπονηθεί για ακαδημαϊκούς λόγους ή για λογαριασμό κρατών και κεντρικών τραπεζών.

Συγκρίνοντας τις επιπτώσεις μιας εξόδου στη δραχμή με αυτές των μνημονίων από το 2010 έως σήμερα, προκύπτουν τα εξής βασικά συμπεράσματα:
• Πρώτον, το μνημόνιο αύξησε την ανεργία στην Ελλάδα ακριβώς στο επίπεδο που είχαν προβλέψει τα σενάρια εξόδου στη δραχμή.
• Δεύτερον, η μείωση του εισοδήματος (αγοραστική δύναμη) είναι η μισή απ’ ό,τι θα είχε συμβεί με τη δραχμή.
• Τρίτον, η αβεβαιότητα, το τελευταίο διάστημα, έχει εκτινάξει τις αποδόσεις των 10ετών στα ίδια σχεδόν επίπεδα με αυτά που προβλέπονται στην περίπτωση της δραχμής. Πριν, π.χ. το φθινόπωρο, οι αποδόσεις ήταν στο μισό από εκείνες της δραχμής.

Πικετί: Tι πρέπει να γίνει για να σωθεί η ευρωζώνη

Άλλος ένας οικονομολόγος επισημαίνει τα λάθη που περιέχονται στον τρόπο που έχει δομηθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωζώνη. Αυτή τη φορά πρόκειται για τον γνωστό μας Τομά Πικετί (έχουμε αναφερθεί σε αυτόν και σε άλλα posts στο παρελθόν), ο οποίος σε συνέντευξή του στο γερμανικό περιοδικό Der Spiegel επισημαίνει στους γερμανούς τα συνεχόμενα λάθη τους, ενώ παράλληλα εκφράζει την άποψη ότι τα χρέη των ευρωπαϊκών χωρών πρέπει να κοινοτικοποιηθούν με τη δημιουργία ενός ταμείου αποπληρωμής χρέους.
Μπορούν να καταλάβουν όμως οι γερμανοί τι τους λέει ο διάσημος οικονομολόγος, όταν συνήθισαν τα τελευταία χρόνια να χορεύουν οι ευρωπαίοι ηγέτες στο ρυθμό που τους δίνουν εκείνοι;
Μερικά από τα βασικά σημεία της συνέντευξής του αυτής μπορούμε να διαβάσουμε στη συνέχεια.

 

Πικετί: Η Γερμανία και η Γαλλία έχουν πάθει αμνησία

 “Οι Γερμανοί δεν θα έπρεπε να φοβούνται τη δημοκρατία. Αν έχουμε ένα κοινό νόμισμα, κάποια στιγμή θα πρέπει να αποδεχθούμε ότι θα πληρώνουμε επίσης χρήματα μαζί. Χρειαζόμαστε μία δημοσιονομική ένωση και μία εναρμόνιση των προϋπολογισμών. Χρειαζόμαστε ένα κοινό ταμείο αποπληρωμής χρέους για την Ευρωζώνη, σαν αυτό που πρότεινε το γερμανικό συμβούλιο των σοφών, για παράδειγμα. Κάθε χώρα θα παρέμενε υπεύθυνη για την αποπληρωμή του μεριδίου της στο συνολικό χρέος. Με άλλα λόγια, οι Γερμανοί δεν θα χρειαζόταν να πληρώσουν τα παλιά δάνεια των Ιταλών, και αντιστρόφως. Όμως θα υπάρχει ένα κοινό επιτόκιο για τα ευρωομόλογα, που θα χρησιμοποιηθούν για την αναχρηματοδότηση του χρέους”, εξηγεί ο Πικετί.

Σύγκρουση με την Ευρώπη, η μόνη λύση

Οι επικεφαλής και τα στελέχη της μνημονιακής συγκυβέρνησης απέρριπταν κάθε πρόταση να ακολουθήσει η χώρα διαφορετική πορεία από αυτήν της υποτέλειας και του "καλού παιδιού". Δεν χρειάζεται ερώτημα αν είχαν δίκιο. Η ιστορία μάς αποδεικνύει ότι η Ελλάδα μπορεί να ακολουθεί δική της πολιτική.
Το άρθρο του ειδικού στα γεωπολιτικά Δρος Κων.Γρίβα κάνει μια ιστορική αναδρομή σε μεταπολιτευτικές αυτόνομες πολιτικές που θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως οδηγός στη νέα κυβέρνηση για μια πραγματικά εθνική πολιτική.

Σύγκρουση με την Ευρώπη, η μόνη λύση

Η μέχρι σήμερα λειτουργία της Ελλάδας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης βασίστηκε σε ένα μείγμα πολυτιμότητας και επικινδυνότητας έναντι των ισχυρών χωρών της Δύσης. Παρόμοια στρατηγική θα πρέπει να εφαρμόσει και η επόμενη κυβέρνηση, αν θέλει να εξασφαλίσει τη θέση της χώρας στην Ευρώπη. Στην πολιτική αντιπαράθεση ενόψει των επερχόμενων κρίσιμων εκλογών κυρίαρχη θέση κατέχει η λεγόμενη «ευρωπαϊκή προοπτική» της Ελλάδας· το ανήκειν στην ΕΕ και δι’ αυτής στα ευρύτερα γεωπολιτικά μεγέθη «Ευρώπη» και «Δύση».
Υποστηρίζεται εντόνως ότι τυχόν «επιθετική» πολιτική από πλευράς της επόμενης κυβέρνησης έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα απειλήσει τη θέση της χώρας μας στην Ευρώπη. Συνακόλουθα, ως ορθή πολιτική για την αποφυγή αυτού του φρικαλέου ενδεχομένου προβάλλεται μια στρατηγική «μη τριβών» με τους εταίρους μας και γενικότερα μια πολιτική «καλού παιδιού», το οποίο «ακούει και υπακούει», όπως θα έλεγαν οι παλιοί δάσκαλοι.
Όμως η άποψη αυτή αγνοεί, μεταξύ των άλλων, και ολόκληρη την ιστορική πορεία της Ελλάδας μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία δεν βασίστηκε στην παθητική ταύτιση με τις επιταγές των ισχυρών, αλλά σε ένα μείγμα πολυτιμότητας και επικινδυνότητας το οποίο είχε και έντονα συγκρουσιακό στοιχεία.

Πόσα χρόνια θα επιζήσει η ευρωζώνη κάτω απ'αυτές τις συνθήκες;

Πολλές φωνές ακούγονται σε ολόκληρη την ευρωζώνη για τον κίνδυνο που θα διατρέξει το "γερμανικής κοπής" κοινό νόμισμα στην περίπτωση που στην Ελλάδα ανέλθει στην εξουσία ο ΣΥΡΙΖΑ. Όμως, πιο ηχηρές είναι οι αντιδράσεις απέναντι στο ευρώ σε δυο άλλες (σημαντικές) χώρες: τη Γαλλία και την Ιταλία. 
Στη Γαλλία, προηγείται σε δημοτικότητα η Λεπέν, η οποία έχει διατρανώσει την θέση της να βγάλει τη χώρα της από το ευρώ, σε περίπτωση που κερδίσει τις επόμενες εκλογές. Βέβαια, μέχρι τότε, υπάρχει αρκετός χρόνος, ο αναβρασμός όμως των γάλλων πολιτών απέναντι στη λιτότητα που τους επιβάλλεται στο όνομα του ευρώ φουντώνει κάθε μέρα που περνάει.
Και στην Ιταλία η γνώμη των πολιτών απέναντι στο ευρώ δεν είναι καλύτερη. Οι ευρωσκεπτικιστές αυξάνονται και τα κόμματα που θέλουν να αλιεύσουν ψήφους, τηρούν αρνητική στάση απέναντί του. Πιο αναλυτικά όμως, περιγράφει την εν λόγω κατάσταση ο ιταλός πολιτικός αναλυτής Vincenzo Scarpetta.


Εξελίσσεται η Ιταλία, ως η πιο anti-euro χώρα στην ευρωζώνη;
(του Vincenzo Scarpetta)
 
Ένας συνεχώς αυξανόμενος αριθμός πολιτικών κομμάτων στην Ιταλία, εκφράζουν δημοσίως την αντίθεσή τους στο ευρώ, και ένας όλο και περισσότερο μεγαλύτερος αριθμών Ιταλών, θεωρούν πως το ενιαίο νόμισμα είναι κακό για την χώρα. Θα αναγκαστεί ο Matteo Renzi να υιοθετήσει μια πιο αυστηρή στάση κατά της λιτότητας στην Ευρώπη για να αποφύγει να χάσει ψηφοφόρους προς το στρατόπεδο των κομμάτων κατά του ευρώ στο εσωτερικό;

Υπάρχουν χώρες όπως η Ισπανία και η Ελλάδα, όπου κόμματα όπως το Podemos και ο ΣΥΡΙΖΑ προηγούνται στις δημοσκοπήσεις. Έχουμε χαρακτηρίσει αυτά τα κόμματα ως “σκιώδεις ευρωσκεπτικιστές”, δηλαδή όχι ανοιχτά εναντίον του ενιαίου νομίσματος, αλλά υποστηρικτές οικονομικών πολιτικών που είναι ασυμβίβαστες με την ιδιότητα μέλους του ευρώ.
Και στη συνέχεια υπάρχει και η Ιταλία, όπου ένας αυξανόμενος αριθμός κομμάτων εκφράζουν δημοσίως την αντίθεσή τους στο ευρώ.

Μια Ευρώπη πολύ γερμανική! (από άρθρο της Liberation)

Όχι πως αμφιβάλλαμε, ότι η Ευρώπη είναι υπό γερμανική κατοχή. Το ερώτημα είναι γιατί δέχονται τα υπόλοιπα κράτη αυτήν την κυριαρχία. Εντάξει, ρητορικό είναι το ερώτημα. Γεγονός όμως είναι ότι κάποιες φωνές και κάποιες κινήσεις αρχίζουν δειλά δειλά να εμφανίζονται. 
Σε πρόσφατο άρθρο της Liberation σχετικό με τη γερμανική κυριαρχία αναφέρεται το άρθρο της ιστοσελίδας NewMoney.gr που αναδημοσιεύω στη συνέχεια.
Οι γαλλομαθείς μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο της γαλλικής εφημερίδας εδώ.

Μήπως η Ευρώπη είναι πολύ γερμανική; Αυτό διερωτάται η γαλλική εφημερίδα  Liberation σε άρθρο της για την ολοένα και αυξανόμενη κυριαρχία της Γερμανίας στην Ευρωζώνη.
Ο ένας μετά τον άλλο, οι Γάλλο αξιωματούχοι μεταβαίνουν στο Βερολίνο αντί για τις Βρυξέλλες για να πείσουν την Άνγκελα Μέρκελ για την ακολουθούμενη οικονομική πολιτική της Γαλλίας.
Κανείς από την ηγεσία της Γαλλίας δεν σκέφτηκε να μεταβεί στις Βρυξέλλες, ενώ εκεί χτυπά, υποτίθεται, η καρδιά της Ευρωζώνης, γράφει η Liberation.