Στην Ελλάδα, οι τράπεζες προκάλεσαν την κρίση (του Éric Toussaint)

Ο γνωστός ιστορικός και πολιτικο-οικονομικός αναλυτής Éric Toussaint εκπόνησε πριν λίγες μέρες μια μελέτη με την οποία αποδεικνύει ότι η ελληνική κρίση που ξέσπασε το 2010 δεν είναι αποτέλεσμα υπέρμετρων δημόσιων δαπανών, αλλά προήλθε από τον ιδιωτικό τραπεζικό τομέα, καθώς και ότι το υποτιθέμενο πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας σχεδιάστηκε για να υπηρετήσει τα συμφέροντα των ιδιωτών τραπεζιτών καθώς και των χωρών που κυριαρχούν στην ευρωζώνη.
Από αυτή τη μελέτη παραθέτω στη συνέχεια το μεγαλύτερο τμήμα από την εισαγωγή, καθώς και κάποια άλλα χαρακτηριστικά σημεία.
Να σημειώσω, ότι στην εν λόγω μελέτη περιλαμβάνονται και πολλά στοιχεία που αποδεικνύουν - σε αντίθεση με την κυριαρχούσα συστημική προπαγάνδα - ποιοι ευθύνονται για την επιβολή των μνημονίων (που οπωσδήποτε δεν είναι αυτοί που τα πληρώνουν), στοιχεία που θα παραθέσω σε επόμενο σημείωμα. 

... Για την περίοδο 1996-2008, εκ πρώτης όψεως, η εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας μοιάζει με σαξές στόρυ! Η ενσωμάτωση της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και, στη συνέχεια, στην ευρωζώνη μοιάζει να πετυχαίνει. Το ποσοστό οικονομικής ανάπτυξης είναι υψηλό, υψηλότερο από αυτό των πιο ισχυρών οικονομιών της Ευρώπης.
Στην πραγματικότητα, η φαινομενική αυτή επιτυχία έκρυβε ένα ελάττωμα, όπως συνέβη σε πολλές άλλες χώρες: όχι μόνο στην Ισπανία, Πορτογαλία, Ιρλανδία, Κύπρο, στις δημοκρατίες της Βαλτικής, στην Σλοβενία αλλά και στο Βέλγιο, στις Κάτω Χώρες, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην Αυστρία,… τις οποίες η τραπεζική κρίση επηρέασε πολύ από το 2008. Και δεν πρέπει να ξεχάσουμε την Ιταλία, την οποία η τραπεζική κρίση πρόλαβε μερικά χρόνια αργότερα από τις άλλες οικονομίες. 
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η δημιουργία της ευρωζώνης γέννησε σημαντικές χρηματο-οικονομικές ροές, ασταθείς και συχνά κερδοσκοπικές, οι οποίες κατευθύνθηκαν από τις οικονομίες του Κέντρου (Γερμανία, Γαλλία, Μπενελούξ, Αυστρία…) προς τις χώρες της περιφέρειας (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Σλοβενία, κλπ.). 
Οι μεγάλες ιδιωτικές τράπεζες και άλλα πιστωτικά ιδρύματα των οικονομιών του κέντρου δάνεισαν χρήματα στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα των περιφερειακών οικονομιών διότι ήταν πιο επωφελές να επενδύσουν σε αυτές τις χώρες παρά στις εθνικές αγορές των οικονομιών του κέντρου. Η ύπαρξη ενός ενιαίου νομίσματος, του ευρώ, ενθάρρυνε τις ροές αυτές διότι δεν υπήρχε πλέον κίνδυνος υποτίμησης σε περίπτωση κρίσης στις χώρες της περιφέρειας.

Η οικονομική κρίση ως πνευματικό πρόβλημα

Μια διαφορετική διάσταση της οικονομικής κρίσης που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει στο παρακάτω άρθρο του ο Δρ Φιλοσοφίας Δημ.Μπαλτάς ξεφεύγοντας από την υλική διάσταση του προβλήματος.
Να σημειώσω μόνο - με ό,τι κι αν σημαίνει αυτό - ότι το άρθρο γράφτηκε στις αρχές του 2009, ένα χρόνο περίπου πριν αρχίσει η περιπέτειά μας με τα μνημόνια.

Η σημερινή οικονομική κρίση δεν είναι ένα πρωτοφανές γεγονός. Είναι ίσως πιο τραγικό, επειδή ο άνθρωπος, ύστερα από τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο, πίστεψε ότι δημιούργησε ένα κόσμο διαρκούς αναπτύξεως, οικονομικής σταθερότητας, κοινωνικής ισορροπίας και πολιτικής ειλικρίνειας.

Στην παρούσα αναφορά θα φανεί ότι η οικονομική κρίση σήμερα, όπως και άλλοτε, δεν είναι πρόβλημα της οικονομίας, καθ’ όσον η πολιτική κρίση δεν είναι απλώς και μόνον πρόβλημα της πολιτικής. Αντιθέτως αποτελούν προβλήματα του πνεύματος, άλυτα μέχρι σήμερα, παρά την τεχνολογική ανάπτυξη που έχει συντελεσθεί κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Επιπλέον θα επιχειρηθεί να προσδιορισθεί ποιά είναι η δέουσα συμπεριφορά του ανθρώπου απέναντι στην σημερινή οικονομική κρίση.

Ο Γ.Βαρουφάκης γράφει για το νέο εκβιασμό των δανειστών

Στο άρθρο του Γ.Βαρουφάκη που αναδημοσιεύω πιο κάτω από το τελευταίο τεύχος του ΗΟΤ DOC, περιγράφεται ο νέος εκβιασμός που σχεδιάζουν οι δανειστές για τις αρχές του επόμενου χρόνου, προκειμένου να διατηρήσουν την "ελληνική" κυβέρνηση υπό τον έλεγχό τους.
Βέβαια, βασικό στοιχείο του συλλογισμού τού γνωστού καθηγητή είναι ότι εκείνη την εποχή θα έχουν γίνει εκλογές - λόγω μη εκλογής νέου προέδρου από την παρούσα βουλή - και θα υπάρχει νέα κυβέρνηση. Προσωπικά πιστεύω ότι η τωρινή κυβέρνηση θα προσπαθήσει να βρει τον τρόπο (με τη βοήθεια και τις συμβουλές των ξένων αφεντικών της) να εκλέξει πρόεδρο και να αποφύγει τις ...επικίνδυνες εκλογές. Οπότε σε αυτή την περίπτωση, ίσως να μην έχουν λόγο οι ιδιοκτήτες της χώρας μας να προχωρήσουν στον εκβιασμό που αποκαλύπτεται στο παρακάτω άρθρο απέναντι σε μια άκρως φιλική τους κυβέρνηση όπως είναι αυτή των Σαμαρά-Βενιζέλου...


 2015: Ο ΕΠΟΜΕΝΟΣ ΕΚΒΙΑΣΜΟΣ (ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ) ΣΧΕΔΙΑΖΕΤΑΙ
 
Το 2013 δώσαμε (ως πολίτες) 41 δισ. ευρώ στις τράπεζες, τα οποία δανειστήκαμε από την Ευρώπη με τους γνωστούς επαχθείς όρους, για να ορθοποδήσουν, υποτίθεται. Κυβέρνηση, τραπεζίτες, Βρυξέλλες, Φρανκφούρτη και Βερολίνο σήμερα θριαμβολογούν ότι οι τράπεζες πράγματι ορθοπόδησαν και αρχίζουν να πορεύονται μόνες τους, χωρίς τα κρατικά δεκανίκια, έτοιμες να δανείσουν ξανά σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Δυστυχώς, αυτός ο ισχυρισμός απέχει τόσο από την αλήθεια, που ο χαρακτηρισμός «ψέμα» είναι επιεικέστατος.

Η αλήθεια (που μπορούμε να διακρίνουμε από τα πιο κάτω στοιχεία) κρύβει δύο γιγάντιες απειλές για τη χώρα:
- Πρώτον, οι τράπεζες δεν ορθοπόδησαν και, ως αποτέλεσμα, την ώρα που το κράτος αποποιείται των ιδιοκτησιακών του δικαιωμάτων στις τράπεζες, η εξάρτηση των τραπεζών από το ισχνό και πτωχευμένο κράτος μας αυξάνεται συνεχώς.
- Δεύτερον, η μορφή αυτής της αυξανόμενης εξάρτησης (των τραπεζών από το κράτος) αποτελεί μεγάλη παγίδα για την επόμενη κυβέρνηση, καθώς μεγεθύνει τη δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να εκβιάσει την κυβέρνηση στους πρώτους μήνες του 2015 - όταν η χώρα σχεδόν σίγουρα (λόγω της προεδρικής εκλογής) θα έχει νέα κυβέρνηση.

1. Οι τράπεζες παραμένουν πτωχευμένες και εξαρτημένες από το δημόσιο όσο ποτέ
Οι τραπεζίτες αρέσκονται να ισχυρίζονται ότι τα προβλήματά τους οφείλονται στο κούρεμα των κρατικών ομολόγων που υπέστησαν την άνοιξη του 2012 με το PSI. Αν όμως ήταν έτσι τότε δεν θα είχαν ανάγκη κρατικής αρωγής προ της άνοιξης του 2012. Κι όμως: Το 2010 έλαβαν κρατική στήριξη της τάξης των 57 δισ. και 145 εκ. μέσα από την έκδοση ομολόγων-φαντασμάτων. Την επόμενη χρονιά, το 2011, η στήριξη αυτή κυμάνθηκε στα 40 δισ. και 208 εκ. ευρώ. Αν για τα προβλήματα των τραπεζών έφταιγε το PSI, τότε γιατί είχαν ανάγκη κρατικής ενίσχυσης το 2010 καί το 2011, πριν το κούρεμα των ομολόγων; Η απάντηση είναι ότι είχαν τεράστιο πρόβλημα με μη εξυπηρετούμενα δάνεια πριν ακόμα ξεσπάσει η κρίση, ακριβώς επειδή για μια δεκαετία έδιναν δάνεια αλόγιστα και ανοήτως.
Σήμερα, οι τραπεζίτες μάς λένε ότι η ανακεφαλαιοποίηση του 2013 (τη χρονιά που έλαβαν 41 δισ. από τον φορολογούμενο) πέτυχε. Κι όμως, από την 26η Απριλίου 2013 έως την 6η Φεβρουαρίου 2014 oι τράπεζες έλαβαν κρυφή κρατική ενίσχυση, μέσω της εγγύησης νέων εκδόσεων ομολόγων-φαντασμάτων, συνολικής ονομαστικής αξίας 41 δισ., πέραν των 41 δισ. που έλαβαν επισήμως ως κεφαλαιακή ένεση από το κράτος (μέσω του λεγόμενου Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας). Αν είχε πετύχει η ανακεφαλαιοποίηση, γιατί χρειάστηκαν κι άλλα 41 δισ. ρευστότητας με κρατικές εγγυήσεις; Επιπλέον, αν όντως είχαν επιστρέψει σε μια υγιή κατάσταση, γιατί η Τράπεζα Πειραιώς αναγκάστηκε την 6η Φεβρουαρίου να ορίσει το εξωφρενικό επιτόκιο του 12,6%(!) στο ομόλογο-φάντασμα των 1,75 δισ. που εξέδωσε;

2. Πώς στήνεται η παγίδα για την επόμενη κυβέρνηση (για τους πρώτους μήνες του 2015)
Για να μην μπόρεσαν οι τράπεζες να αποτοξινωθούν από τις κρατικές ενισχύσεις μέσω ομολόγων-φαντασμάτων τη χρονιά που έλαβαν 41 δισ. από τους πολίτες (δηλαδή το 2013) είναι σίγουρο ότι ούτε καί το 2014 θα τα καταφέρουν.
Το 2014 θα λήξουν τέτοια ομόλογα-φαντάσματα αξίας 45 δισ. 833 εκ. συνολικά, τα οποία κατέχει η ΕΚΤ ως εχέγγυα. Για να τα πάρουν πίσω από την ΕΚΤ οι τράπεζες (ώστε να μην πρέπει να πληρώσουν τα τεράστια εικονικά επιτόκια που όρισαν), θα πρέπει να επιστρέψουν το ρευστό που έλαβαν καταθέτοντάς τα ως εχέγγυα, κάτι που θα απαιτήσει περί τα 38 δισ. (σημ. η ΕΚΤ δεν δίνει ρευστό πάνω από το 70% της ονομαστικής αξίας αυτών των ομολόγων). Είναι σίγουρο ότι δεν θα τα βρουν. Οπότε, θα εκδώσουν κι άλλα, νέα ομόλογα-φαντάσματα για να αντικαταστήσουν εκείνα που λήγουν το 2015. Kι εκεί βρίσκεται η ουσία του προσεχούς δράματος και της παγίδας στην οποία αναφέρομαι:

Τραπεζική Ενοποίηση (του Γιάννη Βαρουφάκη)

Με τις απόψεις του Γ.Βαρουφάκη συμφωνώ τις περισσότερες φορές. Κάποιες φορές όχι. Μια από τις περιπτώσεις που δεν συμφωνώ μαζί του είναι η θέση του υπέρ της τραπεζικής ενοποίησης. Στους λόγους της διαφωνίας μου αυτής θα αναφερθώ άλλη φορά, πάντως βασικά έγκειται στην μη πίστη μου στη βιωσιμότητα της ευρωζώνης εξαιτίας των προσώπων που λαμβάνουν τις αποφάσεις σήμερα, καθώς και του τρόπου που διαχειρίζονται την κρίση.
Τότε, γιατί αναδημοσιεύω άρθρο του γνωστού καθηγητή που αναφέρεται στην τραπεζική ενοποίηση; Επειδή με αυτά που γράφει, δικαιώνει τις απόψεις μου (κάτι που ωστόσο δεν επιθυμούσα) ότι με τις υπάρχουσες συνθήκες η τραπεζική ενοποίηση δεν είναι ωφέλιμη για τη χώρα μας.
Διαβάστε όμως κι εσείς το άρθρο του, που δημοσιεύτηκε στο τελευταίο HOT DOC.

Τραπεζική Ενοποίηση
Η πανούργα στρατηγική του Σόιμπλε και η θλιβερή στάση της Ελληνικής Κυβέρνησης

Στα τέσσερα χρόνια που πέρασαν από τότε που ξέσπασε π κρίση του ευρώ, είχαμε πάνω από σαράντα ευρωπαϊκές συνόδους κορυφής. Μόνο σε μία εξ αυτών έγινε κάτι άξιο λόγου. Κάτι για το οποίο μπορούσαμε, ως ευρωπαίοι πολίτες, να νιώσουμε κάτι που θύμιζε ανακούφιση και περηφάνεια. Στη σύνοδο κορυφής του Ιουνίου του 2012.
Ήταν μια σύνοδος που θύμιζε όλες τις άλλες: κοινοτυπίες επί κοινοτυπιών, συζήτηση άνευ ουσίας, πλήρη επιβολή από τη γερμανική αντιπροσωπία της συνολικής σιωπής για τα ζητήματα που απειλούσαν να τινάξουν στον αέρα την ευρωζώνη. Λίγο πριν κλείσει η σύνοδος, εκεί που η κα Μέρκελ και ο κ. Σόιμπλε κοιτούσαν το ρολόι τους και ετοιμάζονταν να μαζέψουν τα χαρτιά τους και να φύγουν, δέχθηκαν ένα εντελώς απρόσμενο χτύπημα από έναν δικό τους άνθρωπο, τον δοτό πρωθυπουργό της Ιταλίας κ. Μάριο Μόντι, που έξι μήνες πριν είχε διοριστεί αντικαταστάτης του ανεκδιήγητου (αλλά εκλεγμένου) Μπερλουσκόνι από την κα Μέρκελ και τον κ. Σόιμπλε, σε αγαστή συνεργασία με το ιταλικό τραπεζικό και οικονομικό κατεστημένο.

Ο Τελευταίος εξευτελισμός των Βρυξελλών (του Γιάννη Βαρουφάκη)

Για όσους δεν έχουν αντιληφθεί ακόμα, πώς προέκυψε η τραπεζική κρίση, αναδημοσιεύω πιο κάτω ένα άρθρο του γνωστού Γ.Βαρουφάκη από το τελευταίο τεύχος του ΗΟΤ DOC, που εξηγεί το θέμα λεπτομερώς με τη βοήθεια ενός χαρακτηριστικού παραδείγματος.
Γιατί όμως αυτοί που κινούν τα "οικονομικά νήματα" στην Ευρώπη δεν προβαίνουν στις ενέργειες που χρειάζονται για να αντιμετωπιστεί αυτή η κρίση; ο κάθε επαρκώς πληροφορημένος πολίτης μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του.
Και η προσπάθειά μου από αυτή τη γωνιά είναι να προσπαθώ να παρέχω όση σχετική πληροφόρηση μπορώ.

Ο Τελευταίος εξευτελισμός των Βρυξελλών

(του Γιάννη Βαρουφάκη)

Από τότε που ξέσπασε η κρίση του ευρώ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κάνει ό,τι περνούσε από το χέρι της για να την... ενισχύσει, διασύροντας την εικόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα μάτια των ευρωπαίων πολιτών. Τα τελευταία χρόνια δεν υπήρξε παρέμβαση των κ.κ. Μπαρόζο και Ρεν που να μην αποτελούσε παραβίαση της λογικής και της ειλικρίνειας.
Το χειρότερο όμως δεν είναι αυτό. Το χειρότερο είναι ότι, όταν πολύ πρόσφατα αποφάσισαν να κάνουν και μια σωστή κίνηση (κάτι εξαιρετικά σπάνιο για τα «άβαταρ της λιτότητας» που κατοικοεδρεύουν στις Βρυξέλλες), εισέπραξαν τη σφαλιάρα του αιώνα από το Βερολίνο, το Παρίσι και τη Ρώμη. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα κηρύξουν άμεση και άτακτη υποχώρηση, χωρίς κανείς καν να προσέξει τι συνέβη και χωρίς να δοθεί η δυνατότητα στους ευρωπαίους πολίτες να συμμετάσχουν σε έναν δημοκρατικό διάλογο για ένα κρισιμότατο ζήτημα.