Ο Εξουσιαστής (του Μάνου Χατζιδάκι)

Διαβάζοντας το παρακάτω σχόλιο του Μάνου Χατζιδάκι, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Τέταρτον" τον Αύγουστο του 1985, θα νόμιζε κανείς ότι κατέβηκε στη γη αυτές τις μέρες, για να σχολιάσει για μια ακόμα φορά αυτά που συμβαίνουν στην ταλαίπωρη χώρα μας, πριν γυρίσει πίσω στην ησυχία του.
Και μας γεμίζει απογοήτευση, αφενός το γεγονός ότι τέτοια κριτικά πνεύματα δεν υπάρχουν σήμερα στην Ελλάδα, αφετέρου αντιλαμβανόμενοι ότι αυτή η χώρα δεν μπορεί να αλλάξει, όσο είναι υποχρεωμένη να ανέχεται να κυβερνιέται από πολιτικούς τού ήθους και του επιπέδου, που περιγράφει στο κείμενό του ο Μεγάλος (σε πολλούς τομείς) Μάνος Χατζιδάκις.

Σαν εισαγωγή μεταφέρω τις 2-3 πρώτες παραγράφους του άρθρου και μετά αναρτώ φωτοτυπημένη τη σελίδα από το περιοδικό, ώστε να χαρείτε τη γραφή του και σε πολυτονικό που ο ίδιος το προτιμούσε θεωρώντας ότι με αυτό μπορούσε να εκφραστεί καλύτερα. 

Ο ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΗΣ

Ποιεί εξουσίαν. Ασκεί την εξουσίαν, εξουσιοδοτημένος από τη λαϊκή θέ­ληση. Και όσο ασκεί την εξουσία, εξουσιαστής, γίνεται αυτός η λαϊκή θέλη­ση, έτσι που μέσω των κομματικών εντύ­πων και των δημοσίων σχέσεων - έτσι ονομάζεται η πλύση εγκεφάλου - των – πολλών - η «λαϊκή θέληση» πείθεται πως η θέληση του εξουσιαστή είναι ταυτόσημη με τη δική τους.
Αλλά ο χρόνος κυλά, η λαϊκή θέληση αναπτύσσεται, αλλοιώνεται, παραλλάζει και ένα πρωί, συννεφιασμένο ή φωτεινό, γίνεται ηλίου φαεινότερο πως ο εξουσιαστής δεν την εκπροσωπεί πλέον. Η καλλιέργεια του μύθου της «Ταυτότητας» παύει να ισχύει και ο εξουσιαστής ή δικτατορεύει δίχως προσχήματα ή πέφτει στο ανάθεμα για να ανέλθει ο καινούριος εξουσιαστής της αντίπαλης παράταξης.
Μια εθνική ιστορία ελληνικής καταγω­γής που επαναλαμβάνεται με μαθηματική ακρίβεια όλα τα τελευταία χρόνια.

Πασχαλινές σκέψεις του Μάνου Χατζηδάκι

Όντας θαυμαστής της μουσικής του Μάνου Χατζηδάκι και επί πλέον έχοντας φυλάξει σχεδόν όλα τα τεύχη του περιοδικού "Τέταρτον", ειδικά αυτά που Εκδότης-Διευθυντής ήταν ο συνθέτης, δεν ήταν δυνατόν να μη διαβάσω το βιβλίο του Τάκη Θεοδωρόπουλου "Το Τελευταίο Τέταρτο", στο οποίο ο συγγραφέας εξιστορεί την "περιπέτεια" της συνεργασίας του με τον μεγάλο (και ιδιόρρυθμο, όπως όλοι οι μεγάλοι) Μάνο, κατά την έκδοση αρκετών τευχών αυτού του περιοδικού. Ένα βιβλίο που ρούφηξα με μια ανάσα.
Επόμενο ήταν να αναζητήσω και να ξεφυλλίσω κάποια από τα τεύχη του περιοδικού. Διάβασα με ιδιαίτερη έκπληξη το editorial (φαντάζομαι πόσο θα μισούσε μια τέτοια λέξη ο συνθέτης) του πρώτου τεύχους (Μάιος 1985). Κάθε γραμμή, κάθε λέξη μου έδινε την εντύπωση ότι ο Μάνος ζούσε κι είχε γράψει κείμενο για τον Μάιο του 2013 (κείμενο που θα ταίριαζε βέβαια και στο 2012, 2011 κ.ο.κ.). Κι αυτό το γεγονός μου απέδειξε για μια ακόμα φορά ότι τα μεγάλα πνεύματα ζουν αιώνια.
Θέλοντας να το μοιραστώ με όσο περισσότερους μπορώ, αναδημοσιεύω παρακάτω το συγκεκριμένο editorial (κατά σύμπτωση μεταπασχαλινό), σε μονοτονικό εκ μετατροπής (δικής μου, συγνώμη Μάνο) και στη συνέχεια φωτοκόπια της συγκεκριμένης σελίδας του περιοδικού σε πολυτονικό σύστημα, στο οποίο έγραφε όλα του τα κείμενα ο Χατζηδάκις.

 

Η ΕΛΛΑΔΑ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΠΕΘΑΙΝΕΙ

Πάντα μ’ απασχολούσε το γνωστό εμβατήριο όσες φορές τ’ άκουγα. Έλεγα μέσα μου, τι άραγες εννοεί;

Αντιπαρέρχομαι την αντιπάθεια που μου προκαλούσαν οι άδοντες παρελαύνοντες στρατιώτες, αστυνομικοί και πυροσβέστες, μαθητές και μαθήτριες, ναύτες και αεροπόροι κι όλοι μαζί μετά φανατισμού και πείσματος. «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει» - τί άραγε το άσμα να εννοεί; Βέβαια δεν μου διέφευγε η προκατασκευή και η επίπονη άσκηση πού απαιτούσεν ένας τόσος «φανατισμός» και τέτοιο «πείσμα» για να εκτοξευθεί εις τας εθνικάς εορτάς το περίφημον «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει». 'Ομως αυτό δεν έχει τόση σημασία. Γεγονός ήταν πως η Ελλάδα, είτε με πείσμα είτε χωρίς, δεν εννοούσε να πεθάνει. Και το διαλαλούσε μετά χάλκινων και ξυλίνων πνευστών, καθώς και μ’ έναν αρκετά μεγάλον αριθμό τυμπάνων.