Η Παιδεία ας γίνει το θεμέλιο αναγέννησης της χώρας

Θεμελιακό στοιχείο μιας ευνομούμενης πολιτείας είναι ο άνθρωπος. Ο έντιμος άνθρωπος, ο ηθικός άνθρωπος, ο πληροφορημένος άνθρωπος.

Δεν είναι τυχαίο που σήμερα που η χώρα μας έχει φτάσει σε τόσο χαμηλό επίπεδο σε τόσους τομείς, από πολύ μεγάλη μερίδα συμπολιτών μας λείπει ένα από αυτά τα στοιχεία, από αρκετούς τα δυο και από κάποιους και τα τρία.
Θα έλθει στιγμή - που ελπίζω να μην αργήσει - που για τη χώρα μας θα σημάνει το σήμαντρο της ανόρθωσης. Προκειμένου να στηριχθεί η νέα πολιτεία σε όσο το δυνατόν πιο γερά θεμέλια, είναι απαραίτητο να πρωτοστατήσει ο Άνθρωπος. Κι επειδή τον σωστό πολίτη τον χτίζει η παιδεία, αυτή θα πρέπει να αποτελέσει το θεμέλιο που θα οδηγήσει στη νέα ευνομούμενη Ελλάδα.
Όταν λοιπόν έλθει αυτή η ώρα, καλό θα είναι να τεθεί επικεφαλής της αναγεννημένης παιδείας κάποιος που οπωσδήποτε δεν θα προέρχεται από τον πολιτικό χώρο. Αφού το επίπεδο των πολιτικών το έχουμε ζήσει και η εμπλοκή τους με την παιδεία τις τελευταίες δεκαετίες κάθε άλλο παρά ανέβασαν το μορφωτικό επίπεδο των γενεών που σπούδασαν με βάση τις ιδέες των δήθεν "αναμορφωτών" της.

Εγκαταλείπουν οι Έλληνες την ελληνική γλώσσα;

«Η υπεράσπιση της Ελληνικής Γλώσσας αποτελεί αγώνα εθνικής αντίστασης», υποστηρίζει ο ιστορικός και συγγραφέας Σαράντος Καργάκος, το μεγαλύτερο μέρος συνέντευξης που έχει δώσει στα πλαίσια της εσπερίδας της 20ής Μαίου για την Πρώτη Παγκόσμια Μέρα Ελληνοφωνίας και Ελληνικού Πολιτισμού αναδημοσιεύω στη συνέχεια.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η γλώσσα μας δέχεται συνεχείς επιθέσεις, όχι τόσο από εξωτερικούς παράγοντες, όσο από εγχώριους. Κάθε υπουργός που αναλαμβάνει τον τομέα της Παιδείας θεωρεί καθήκον του να κάνει επεμβάσεις. Και δυστυχώς κάθε νέα επέμβαση οδηγεί την Παιδεία και συνεπακόλουθα την ελληνική γλώσσα σε χαμηλότερο από πριν επίπεδο.
Και το χειρότερο είναι ότι κάθε επόμενος υπουργός είναι χειρότερος από τον προηγούμενο! 
Στο παρακάτω κείμενο ο Σαράντος Καργάκος, εκτός από τις διαπιστώσεις του για τη δυσμενή εξέλιξη της χρήσης της γλώσσας, παραθέτει και κάποιες προτάσεις.

…Για το ζήτημα της γλώσσας, πάντα θα υπάρχει μία αντιπαράθεση μεταξύ ανθρώ­πων που τη θέλουν στατική και ανθρώπων που τη θέλουν δυ­ναμική. Ως τέτοια, φυσικά, εξελίσσεται και ανανεώνεται.
Κατά την περίοδο που ζήσαμε υπό συνθήκες δουλείας, δεν ήταν δυνατόν να έχουμε στοιχειώδη Παιδεία. Έτσι, η γλώσσα μας άρχισε να αναπτύσσεται άναρχα στο στόμα του λαού και μεθοδευμένα στη γραφίδα και τον λόγο κάποιων λογίων που, είτε βρίσκονταν στο εξωτερικό, είτε στον ελλαδικό οθωμανοκρατούμενο χώρο και πλαισίωναν την Εκκλησία. Έτσι, δια­μορφώθηκε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ένας τύπος Λογίας.
Πριν από την Απελευθέρωση της Ελλάδος, είχε αρχίσει με­ταξύ των λογίων μια αντιπαράθεση: από τη μία μεριά ήταν οι αρχαϊστές, με επικεφαλής τον Π.Κοδρικά και άλλους, από την άλλη οι οπαδοί της Κοινής Ελληνικής και, στο ενδιάμεσο, βρισκόταν ο Αδαμάντιος Κοραής, ο οποίος έλεγε: «Να ακολουθή­σουμε τη μέση οδό». Με άλλα λόγια, να στηριχθούμε πάνω στην κοινώς λαλουμένη, δηλαδή τη Δημοτική, αλλά να την καθαρί­σουμε από τα ξένα γλωσσικά στοιχεία, τα οποία, κατά κύριο λόγο, ήταν τουρκικά, αρβανίτικα, βλάχικα κ.λπ.
Όταν αρχίζει η Επανάσταση, διαπιστώνουμε ότι τα επίσημα κείμενα των αγωνιστών του ’21 διαθέτουν μια γλωσσική απλό­τητα. Ακολουθούν, δηλαδή, κάποιους κανόνες γραμματικής της Λογίας, αλλά ο λόγος είναι απλός και κατανοητός, όπως απαντάται στα Συντάγματα, τα οποία ψηφίστηκαν σε όλη τη διάρκεια της Ελληνικής Επαναστάσεως.

Δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατική κοινωνία χωρίς δημοκρατική παιδεία

Βρέθηκα αυτές τις μέρες σε μια συζήτηση που συμμετείχαν και δυο τρεις εκπαιδευτικοί, οι οποίοι έγιναν στόχος των υπολοίπων για το επίπεδο της παιδείας που παρέχει στους νέους σήμερα το ελληνικό κράτος. Λες και έφταιγαν αυτοί...
Δεν θα επεκταθώ όμως στις απαντήσεις τους που εκτεινόνταν από την ισοδύναμη με αυτή των καθηγητών "εξουσία" που έχει δοθεί στους μαθητές - με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ούτε η ελάχιστη απαιτούμενη υπακοή απέναντι στους διδάσκοντες που θα τους παρείχε το απαραίτητο κύρος  προκειμένου να μεταλαμπαδεύσουν γνώσεις - μέχρι τις ελλείψεις που υπάρχουν σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης και που έχουν γιγαντωθεί σε τρομακτικό βαθμό λόγω των μνημονιακών περικοπών.

Σε αυτή τη συζήτηση ο προβληματισμός που έθεσα ήταν για την ποιότητα των πολιτών που "παράγει" το ισχύον εκπαιδευτικό σύστημα, στο οποίο οι όποιες αλλαγές γίνονται, λόγω της αλλαγής προσώπων στα υπουργεία, είναι απλά πασαλείμματα που ουδόλως θίγουν τις σαθρές βάσεις του όλου οικοδομήματος. Οι μαθητές έχουν συνηθίσει πλέον να ενδιαφέρονται μόνο για τα μαθήματα στα οποία θα εξεταστούν στις πανελλήνιες προκειμένου να εισαχθούν σε κάποια σχολή για να πάρουν ένα χαρτί που θα τους βοηθήσει να βρουν δουλειά για να λύσουν το βιοποριστικό τους πρόβλημα.

Παιδεία και Δημοκρατία (του Κορνήλιου Καστοριάδη)

Το παρακάτω κείμενο είναι απόσπασμα από διάλεξη που δόθηκε στις 24 Φεβρουάριου 1993 στην Αλεξανδρούπολη κατά τη διάρκεια τελετής, στην οποία ο Κ. Καστοριάδης αναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτωρ του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.
Λόγω της έκτασης της εν λόγω διάλεξης, έχω επιλέξει μόνο τα εισαγωγικά του σχόλια, στα οποία εξηγεί πώς εννοεί τους όρους "παιδεία" και "δημοκρατία", τους θεμέλιους λίθους, δηλαδή, μιας ευνομούμενης πολιτείας.

Κ.Καστοριάδης: Θέλω να σας μιλήσω για ένα θέμα που πρέπει να μας απασχολεί όλους μας και πνευματικά και πολιτικά. Το θέμα της παιδείας μέσα σε μια δημοκρατική κοινωνία. Πρώτα πρώτα μια επεξήγηση για τον όρο παιδεία. Εάν μιλούσα ξένη γλώσσα, θα έλεγα κουλτούρα αλλά αυτός o όρος και ξενικός είναι και κάπως κακόηχος στα ελληνικά και λίγο κακόφημος τα τελευταία χρόνια. Θα εξηγηθώ πιο κάτω για  το τι εννοώ με τη λέξη παιδεία και θάθελα να σας υπενθυμίσω ότι κατ’ αρχήν τίποτε δεν θα έπρεπε να είναι πιο αυτονόητο από το θέμα αυτής της συζήτησής μας.