Η εικονική πραγματικότητα των ΜΜΕ και η πραγματική ζωή

Πόσο επηρεάζουν τα ΜΜΕ τη ζωή των πολιτών; Ίσως περισσότερο απ'όσο φανταζόμαστε. Και δεν είναι μόνο τα δελτία ειδήσεων των συστημικών μέσων που παρουσιάζουν διαστρεβλωμένη την πολιτική πραγματικότητα, αλλά και εκπομπές του τύπου reality και lifestyle που αποκτούν μεγάλη ακροαματικότητα "προτρέποντας" τους τηλεθεατές να απασχολούνται με τη ζωή και τα προβλήματα των τηλεοπτικών χαρακτήρων ξεχνώντας τα δικά τους. Κάποιοι θα πουν "καλύτερα!". Είναι όμως έτσι; Σίγουρα είναι βολικό για την άρχουσα τάξη, αφού μπορεί να απομυζά μέσω των διαδοχικών μνημονίων ό,τι απόμεινε στους πολίτες χωρίς αντίσταση, αφού αυτοί έχουν αποστασιοποιηθεί από τις δικές τους σκοτούρες απασχολούμενοι με εκείνες των τηλεοπτικών "ηρώων". 
Βέβαια, θα ήταν υπερβολικό να ρίξουμε όλο το ανάθεμα στα ΜΜΕ, αλλά ποιος μπορεί να αρνηθεί ότι αυτά παίζουν έναν πρωταγωνιστικό ρόλο στην παραπλάνηση και αποχαύνωση μιας σοβαρής πλειοψηφίας των πολιτών; Και για να χαριτολογήσω θα μπορούσα να πω, ότι ο ψεκασμός που υποστηρίζουν κάποιοι ότι γίνεται στους πολίτες, μπορεί να μην έρχεται από τον ουρανό, αλλά (μεταφορικά) από τις τηλεοπτικές οθόνες! 

Το κείμενο* που αναδημοσιεύω στη συνέχεια κάνει μια ιδιαίτερη προσέγγιση σε αυτό το θέμα.

Είναι πολλά τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης που κινούνται στο πλαίσιο της ηθικής παράβλεψης και της εννοιολογικής σύγχυσης. Παρά το γεγονός της τεράστιας απήχησής τους ο άνθρωπος αντιστέκεται εύκολα εφόσον κατανοήσει και διερευνήσει ενδελεχέστερα ότι η ζωή που βλέπει γύρω του, η ζωή που ο ίδιος θα ήθελε να οικοδομήσει για τον εαυτό του, δεν μπορεί να βρεθεί μέσα σε κανένα ηλεκτρονικό μέσο ενημέρωσης. Η αριστοτελική «έκσταση» και η «κάθαρση» που μπορεί να απολαύσει παρακολουθώντας για παράδειγμα ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα δεν μπορεί να αποτελέσει τον κυρίαρχο τρόπο ζωής του. Όταν ο άνθρωπος μαθαίνει να ζει μέσα από άλλους, όταν μαθαίνει καθημερινά ψυχικώς να υποδύεται ρόλους, στην ουσία βρίσκεται συνεχώς σε ένα στάδιο ύπνωσης της προσωπικότητάς του. Η δική του ζωή εισέρχεται διαρκώς σε κατάσταση αναμονής αναμένοντας το πότε η προσοχή του ανθρώπου θα αποσπαστεί από το τηλεοπτικό δρώμενο. Στην αρχαία ελληνική εποχή, το θέατρο ήταν περιορισμένης χρονικής έκτασης. Όσο και αν ο θεατής εξίσταται, όσο και αν ο θεατής αρέσκεται στο να το απολαμβάνει, μετά από κάποιες ώρες θα «αναγκαστεί» εκ των πραγμάτων να ζήσει και να εξελίξει την δική του προσωπική ζωή. Στη σύγχρονη εποχή όμως τα θεατρικά αυτά δρώμενα είναι πολλά και ποικίλα και αδιάκοπα. Τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης και ψυχαγωγίας είναι αμέτρητα και εύκολα προσβάσιμα από τον οποιονδήποτε, ακόμα και αν ανήκει σχηματικά στις ασθενέστερες οικονομικές τάξεις. Όποιος το επιθυμεί, όποιος εθίζεται στην «έκσταση» και την «κάθαρση» (μην ξεχνούμε άλλωστε ότι το κίνητρο της «έκστασης» ενυπάρχει και στις παραισθησιογόνες και ναρκωτικές ουσίες)  μπορεί όσες ώρες της ημέρας το θέλει να εισέρχεται σε αυτή τη διαδικασία.

Η Παιδεία ας γίνει το θεμέλιο αναγέννησης της χώρας

Θεμελιακό στοιχείο μιας ευνομούμενης πολιτείας είναι ο άνθρωπος. Ο έντιμος άνθρωπος, ο ηθικός άνθρωπος, ο πληροφορημένος άνθρωπος.

Δεν είναι τυχαίο που σήμερα που η χώρα μας έχει φτάσει σε τόσο χαμηλό επίπεδο σε τόσους τομείς, από πολύ μεγάλη μερίδα συμπολιτών μας λείπει ένα από αυτά τα στοιχεία, από αρκετούς τα δυο και από κάποιους και τα τρία.
Θα έλθει στιγμή - που ελπίζω να μην αργήσει - που για τη χώρα μας θα σημάνει το σήμαντρο της ανόρθωσης. Προκειμένου να στηριχθεί η νέα πολιτεία σε όσο το δυνατόν πιο γερά θεμέλια, είναι απαραίτητο να πρωτοστατήσει ο Άνθρωπος. Κι επειδή τον σωστό πολίτη τον χτίζει η παιδεία, αυτή θα πρέπει να αποτελέσει το θεμέλιο που θα οδηγήσει στη νέα ευνομούμενη Ελλάδα.
Όταν λοιπόν έλθει αυτή η ώρα, καλό θα είναι να τεθεί επικεφαλής της αναγεννημένης παιδείας κάποιος που οπωσδήποτε δεν θα προέρχεται από τον πολιτικό χώρο. Αφού το επίπεδο των πολιτικών το έχουμε ζήσει και η εμπλοκή τους με την παιδεία τις τελευταίες δεκαετίες κάθε άλλο παρά ανέβασαν το μορφωτικό επίπεδο των γενεών που σπούδασαν με βάση τις ιδέες των δήθεν "αναμορφωτών" της.

Υπάρχει τρόπος αντίδρασης σε αυτά που μας συμβαίνουν;

Πολύ συχνά κάνουμε διαπιστώσεις - και από αυτό το blog - για τα συμβαίνοντα στη χώρα μας - ιδίως κατά τα μνημονιακά χρόνια - καθώς και για την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί. Το θέμα όμως είναι να δούμε αν μπορούμε να κάνουμε κάτι για να αναστρέψουμε αυτή την άσχημη πορεία που έχει πάρει αυτή η χώρα, εξαιτίας οπωσδήποτε των τόσο "λίγων" πολιτικών που κυβερνάνε όλα αυτά τα χρόνια. 
Μπορούμε να κάνουμε κάτι; Σε αυτό το ερώτημα δίνει απάντηση με το παρακάτω κείμενο ο καθηγητής Γιώργος Κοντογιώργης. *

...Δεν πρέπει να περιμένουμε από την πολιτική τάξη να αφουγκρασθεί το συμφέρον της κοινωνίας. Είναι πεισματικά αγκιστρωμένη στις ιδιοτέλειές της και στη λογική του παλαιού καθεστώτος, ενώ έχει πια γίνει ιδεολογικά και πολιτικά όμηρος, για να μην πω θεραπαινίδα, του συμφέροντος των αγορών. Επιπλέον, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η αποκοπή της πολιτικής τάξης από την κοινωνία δεν οφείλεται σε κάποιους κακούς ανθρώπους που παρεισέφρησαν στην πολιτική τάξη.

Η αντίθεση κράτους-κοινωνίας και η θέση του πολίτη

Πώς εντάσσεται ένας πολίτης σε μια κοινότητα και ποιά είναι η σχέση του ατόμου με την πολιτική εξουσία;
Γίνονται πολλές συζητήσεις και έρευνες που ασχολούνται με αυτό το ζήτημα, ενώ μια από τις αντιλήψεις που κυριαρχούν είναι αυτή που αντιτάσσει την κοινωνία στο κράτος: υπογραμμίζει την ελευθερία των ατόμων ή των κοινοτήτων, σε αντίθεση με το κράτος που θεωρεί­ται εξουσία εκτός της κοινωνίας, αλλά που επιβάλλεται σε αυτήν. Η ιδιότητα του πολίτη εξαρτάται, στην προκειμένη περίπτωση, από την προσχώρηση σε έναν ορισμένο τρόπο ζωής, σκέψης ή πίστης.

Όσον αφορά τις κυρίαρχες πολιτικοοικονομικές θεωρίες- τον φιλελευθερισμό και τον μαρξισμό - είναι εκ διαμέτρου αντίθετες ή μήπως έχουν και αρκετά κοινά σημεία; 

Το παρακάτω κείμενο του Γάλλου καθηγητή φιλοσοφίας και πολιτικής Patrice Canivez ασχολείται με αυτά τα θέματα.

Η αντίθεση κράτους-κοινωνίας

Η αντίθεση αυτή χρησιμοποιείται γενικά, για να προσδώσει αξία στον αυθορμητισμό, στην ελευθερία ή στα προβλήματα της κοινωνικής ζωής, αναφορικά με την «αλλότρια», διοικητική ή γραφειοκρατική εξουσία του κράτους. Με τον όρο κοινωνία εννοούμε την κοινότητα των ατόμων που συνδέονται μεταξύ τους με τις καθη­μερινές σχέσεις εργασίας και συναλλαγής. Προσδίδουμε λοιπόν αξία στην «ανθρώπινη» πλευρά των σχέσεων εγγύτητας, μέσα στην ίδια πόλη ή στον ίδιο χώρο εργασίας, καθώς και στην αλληλεγγύη των επαγγελμάτων που ασκούν τα άτομα (πωλητής, γιατρός κλπ.), η οποία τα καθιστά όλα αλληλοεξαρτώμενα. Κοινωνία είναι το σύνολο των «οριζόντιων» σχέσεων ατόμων και ομάδων. Η ιδιαίτερη δομή της είναι η οργάνωση της εργασίας της κοινότητας, το δίκτυο των επαγγελμάτων που ασκούνται μέσα σε αυτήν. Όμως το επίθετο «οριζόντιες» είναι παραπλανητικό. Στην πραγματικότητα, τα επαγγέλματα που ασκούνται στην κοινωνία είναι ιεραρχημένα και δεν διαθέτουν όλα τα άτομα τα ίδια πλεονεκτήματα ούτε, κυρίως, την ίδια εξουσία επί της οργάνωσης της παραγωγής, των συναλλαγών και της κατανάλωσης.