Οι κυνικοί που λένε ότι πρέπει να φτωχύνουμε (του Κώστα Λαπαβίτσα)

Όλοι αγανακτούμε όταν ακούμε ή διαβάζουμε δηλώσεις πολιτικών ή δημοσιογράφων ότι για να σωθεί η χώρα πρέπει να πεινάσουμε. Βέβαια σ'αυτήν την "ανάγκη πείνας" δεν περιλαμβάνουν τους εαυτούς τους, αφού εξακολουθούν να απολαμβάνουν έσοδα και προνόμια, όπως και προ κρίσης. Επίσης δεν έχουν θιγεί - αντίθετα έχουν ωφεληθεί - οι επιχειρηματίες-εργοδότες των παραπάνω πολιτικών και δημοσιογράφων. Η φτώχεια αφορά μόνο όσους εξαρτώνται από τις αποφάσεις-νόμους των υπαλλήλων τους που κυβερνούν τη χώρα. 
Στο άρθρο του, που αναδημοσιεύω στη συνέχεια, ο Κ.Λαπαβίτσας παραθέτει σκέψεις που έχουμε κάνει σχεδόν όλοι όσοι έχουμε θιγεί από τα μέτρα που έχουν ληφθεί στο όνομα της δήθεν κρίσης, η οποία χρησιμοποιήθηκε ως όχημα πλουτισμού των ήδη πλουσίων σε βάρος κυρίως μισθωτών, συνταξιούχων και μικρών επιχειρήσεων. 
Διαφωνώ μόνο, στην - έστω και ειρωνικά διατυπωμένη μέσα σε εισαγωγικά - τοποθέτηση πολιτικών-δημοσιογράφων στο χώρο των πνευματικών ανθρώπων. Ούτε σαν αστείο δεν γίνεται δεκτό, αφού με κάθε εμφάνισή τους στα κανάλια ή κάθε "ανάλυσή" τους σε έντυπα, το μόνο που καταφέρνουν να αποδείξουν είναι ότι ο δείκτης ευφυΐας τους είναι κάτω του μέσου όρου των ελλήνων πολιτών.

Πόσο κυνικοί είναι οι περιώνυμοι δημοσιογράφοι και πολιτικοί που λένε ότι πρέπει να φτωχύνουμε;

«Διαβάζω τακτικά δηλώσεις «πνευματικών ανθρώπων», για την ανάγκη να γίνουμε πιο ολιγαρκείς, να καταλάβουμε ότι πέρασε ο καιρός των παχιών αγελάδων, να δεχτούμε ότι θα είμαστε όλοι φτωχότεροι.

Συχνά συνοδεύονται από διάφορα δακρύβρεχτα για το τέρας του καταναλωτισμού, την αλλοτρίωση της σύγχρονης ζωής, τη χυδαιότητα της βουλιμίας. Είναι, λένε, προσωπική, οικογενειακή και εν τέλει εθνική ανάγκη να ξαναβρούμε το μετρημένο παρελθόν μας.

Μου θυμίζουν πολύ εκείνα που γράφονται στον επίσημο τύπο από περιώνυμους δημοσιογράφους και πολιτικούς. Ότι πρέπει να φτωχύνουμε για να μην πτωχεύσουμε. Ότι υπήρξε φούσκα στην Ελλάδα την προηγούμενη δεκαετία. Ότι ξεσαλώσαμε και τώρα πληρώνουμε τα επίχειρα. Ότι δεν μπορεί να υπάρχει ευμάρεια με δανεικά. Ότι, ακόμη, ο "λιτός βίος" είναι πηγή ψυχικής ηρεμίας και αρετής.

Η αναξιοπιστία των οίκων αξιολόγησης (του Σταύρου Λυγερού)

Έχει γίνει πια ορατό σε όλους ότι ο ρόλος των οίκων αξιολόγησης (των γνωστών πλέον Moody's, Fitch και Standard and Poor's) έχει ξεφύγει από την αιτία που τους δημιούργησε. Ο λόγος ύπαρξής τους έχει αμφισβητηθεί από πολλές πλευρές τον τελευταίο καιρό μετά από τις αρκετές αποτυχίες τους, που είτε οφείλονται σε ανικανότητα, είτε (όπως πλέον πιστεύουν οι περισσότεροι) σε παιχνίδια που εξυπηρετούν κάποιους κύκλους.
Σε αυτό το θέμα αναφέρεται το απόσπασμα που αναδημοσιεύω παρακάτω από το βιβλίο του κ.Στ.Λυγερού "Από την Κλεπτοκρατία στη Χρεοκοπία".

 

Το σύνδρομο τnς αγέλης

Μπορεί η διεθνής οικονομική κρίση να προκάλεσε μεγάλα προ­βλήματα και ακόμα μεγαλύτερη ανασφάλεια, αλλά πρόσφερε και ξε­χωριστά μαθήματα. Κατέδειξε πόσο γυμνοί είναι τελικά κάποιοι βα­σιλιάδες των διεθνών Αγορών. Ο λόγος για τους περιβόητους οίκους αξιολόγησης. Οι εκθέσεις των τριών οίκων, που κυριαρχούν απολύτως σ’ αυτόν τον τομέα, αποτελούν το ευαγγέλιο των επενδυ­τών. Μεγάλες εταιρείες, αλλά και κυβερνήσεις τούς φοβούνται και τους κανακεύουν ποικιλοτρόπως, για να αποσπάσουν μια ευνοϊκή κρίση. Όχι χωρίς αιτία, αν αναλογιστούμε ότι η πιστοληπτική τους ικανότητα και κατ’ επέκταση το κόστος των δανείων καθορίζεται απ’ αυτές τις εκθέσεις.

Ο μηχανισμόs δημιουργίας του χρέους (του Σταύρου Λυγερού)

Όσο πιο πολύ βαθαίνουμε στην ύφεση εξαιτίας της ακολουθούμενης (υπαγορευόμενης από την ...αλάνθαστη τρόικα) κυβερνητικής πολιτικής, τόσο περισσότερο γυρίζουμε πίσω στο χρόνο προσπαθώντας να βρούμε τις αιτίες που φθάσαμε ως εδώ και αν υπήρχε η δυνατότητα να ακολουθηθεί ένας άλλος δρόμος.
Το κείμενο του κ.Σταύρου Λυγερού (από το βιβλίο του "Από την κλεπτοκρατία στη χρεοκοπία") που ακολουθεί, πιστεύω ότι διευκολύνει όσους απασχολεί το παραπάνω ερώτημα, ώστε να βάλουν σε μια σειρά τις σκέψεις τους και να αποκτήσουν μια -κατά το δυνατόν- πιο ολοκληρωμένη εικόνα για την οικονομική πραγματικότητα που βιώνουμε. 
Όσον αφορά τις λύσεις... Θα συνεχίσουμε να ψάχνουμε, αφού το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν αποτελεί λύση η εφαρμοζόμενη πολιτική.

Ο μηχανισμόs δημιουργίας του χρέους

…. Οι πολιτικές ελίτ στις μεγάλες δυτικές χώρες είναι τό­σο διαπλεκόμενες με τιs μεγάλες εταιρείες των χωρών τους, που έχουν την τάση να ταυτίζουν τα συμφέροντα αυτών των εταιρειών με τα συμφέροντα των κρατών. Αυτό, ωστόσο, δεν ισχύει. Για λόγους χαμηλότερου κόστους εργασίας, οι "δυτικές” πολυεθνικές έχουν σε μεγάλο βαθμό μεταφέρει τις παραγωγικές δραστηριότητές τους εκτός Δύσης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι έχουν στερήσει θέσεις εργασίας και τα αντίστοιχα εισοδήματα από τις δυτικές κοινωνίες και κατ’ επέκταση από τα δυτικά κράτη. Το γεγονός ότι κατά κανόνα οι μεγαλομέτοχοι των πολυεθνικών είναι Αμερικανοί και Ευ­ρωπαίοι δεν καλύπτει, βεβαίως, το κενό. Τα υψηλά κέρδη των πο­λυεθνικών μόνο εν μέρει επιστρέφουν στη Δύση και σε κάθε περί­πτωση δεν μπορούν να συντηρήσουν το βιοτικό επίπεδο των δυτι­κών κοινωνιών.

Ορισμένοι αναλυτές στη Δύση προβλέπουν ότι λόγω του αυταρ­χικού μονοκομματικού καθεστώτος της και των οξυμένων οικονομικοκοινωνικών αντιθέσεών της η Κίνα θα αντιμετωπίσει τα επόμενα χρόνια κρίση κατάρρευσης. Το ενδεχόμενο αυτό φοβίζει για τις επιπτώσεις που θα έχει στη διεθνή οικονομία και ως εκ τούτου στην αμερικανική και στις ευρωπαϊκές οικονομίες. Από την άλλη πλευρά, όμως, η αποδυνάμωση ενός πανίσχυρου εμπορικού ανταγωνιστή θα ήταν επωφελής με στρατηγικούς όρους.

Οι επισημάνσεις για τις αντιφάσεις της Kίνας δεν είναι λάθος, αλ­λά το συμπέρασμα ότι θα αντιμετωπίσει κρίση κατάρρευσης δεν εί­ναι καθόλου δεδομένο. Δεν αποκλείονται κοινωνικές εντάσεις και ενδεχομένως αναταραχές. Προς το παρόν, όμως, το καθεστώς φαί­νεται όχι μόνο να διατηρεί τον έλεγχο της κατάστασης, αλλά και να υποστηρίζεται από τη νεοπαγή οικονομική ελίτ και από τμήματα του πληθυσμού που λόγω της εκρηκτικής ανάπτυξης έχουν δει το βιοτι­κό τους επίπεδο να αναβαθμίζεται σημαντικά.