Στην Ελλάδα, οι τράπεζες προκάλεσαν την κρίση (του Éric Toussaint)

Ο γνωστός ιστορικός και πολιτικο-οικονομικός αναλυτής Éric Toussaint εκπόνησε πριν λίγες μέρες μια μελέτη με την οποία αποδεικνύει ότι η ελληνική κρίση που ξέσπασε το 2010 δεν είναι αποτέλεσμα υπέρμετρων δημόσιων δαπανών, αλλά προήλθε από τον ιδιωτικό τραπεζικό τομέα, καθώς και ότι το υποτιθέμενο πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας σχεδιάστηκε για να υπηρετήσει τα συμφέροντα των ιδιωτών τραπεζιτών καθώς και των χωρών που κυριαρχούν στην ευρωζώνη.
Από αυτή τη μελέτη παραθέτω στη συνέχεια το μεγαλύτερο τμήμα από την εισαγωγή, καθώς και κάποια άλλα χαρακτηριστικά σημεία.
Να σημειώσω, ότι στην εν λόγω μελέτη περιλαμβάνονται και πολλά στοιχεία που αποδεικνύουν - σε αντίθεση με την κυριαρχούσα συστημική προπαγάνδα - ποιοι ευθύνονται για την επιβολή των μνημονίων (που οπωσδήποτε δεν είναι αυτοί που τα πληρώνουν), στοιχεία που θα παραθέσω σε επόμενο σημείωμα. 

... Για την περίοδο 1996-2008, εκ πρώτης όψεως, η εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας μοιάζει με σαξές στόρυ! Η ενσωμάτωση της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και, στη συνέχεια, στην ευρωζώνη μοιάζει να πετυχαίνει. Το ποσοστό οικονομικής ανάπτυξης είναι υψηλό, υψηλότερο από αυτό των πιο ισχυρών οικονομιών της Ευρώπης.
Στην πραγματικότητα, η φαινομενική αυτή επιτυχία έκρυβε ένα ελάττωμα, όπως συνέβη σε πολλές άλλες χώρες: όχι μόνο στην Ισπανία, Πορτογαλία, Ιρλανδία, Κύπρο, στις δημοκρατίες της Βαλτικής, στην Σλοβενία αλλά και στο Βέλγιο, στις Κάτω Χώρες, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην Αυστρία,… τις οποίες η τραπεζική κρίση επηρέασε πολύ από το 2008. Και δεν πρέπει να ξεχάσουμε την Ιταλία, την οποία η τραπεζική κρίση πρόλαβε μερικά χρόνια αργότερα από τις άλλες οικονομίες. 
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η δημιουργία της ευρωζώνης γέννησε σημαντικές χρηματο-οικονομικές ροές, ασταθείς και συχνά κερδοσκοπικές, οι οποίες κατευθύνθηκαν από τις οικονομίες του Κέντρου (Γερμανία, Γαλλία, Μπενελούξ, Αυστρία…) προς τις χώρες της περιφέρειας (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Σλοβενία, κλπ.). 
Οι μεγάλες ιδιωτικές τράπεζες και άλλα πιστωτικά ιδρύματα των οικονομιών του κέντρου δάνεισαν χρήματα στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα των περιφερειακών οικονομιών διότι ήταν πιο επωφελές να επενδύσουν σε αυτές τις χώρες παρά στις εθνικές αγορές των οικονομιών του κέντρου. Η ύπαρξη ενός ενιαίου νομίσματος, του ευρώ, ενθάρρυνε τις ροές αυτές διότι δεν υπήρχε πλέον κίνδυνος υποτίμησης σε περίπτωση κρίσης στις χώρες της περιφέρειας.

Ποιες είναι οι πραγματικές δυνατότητες του ELA (του Γ.Βαρουφάκη)

Kαι ξαφνικά, σχεδόν από το πουθενά, τέθηκε το ερώτημα αν μπορεί να τυπώσει η ελληνική κυβέρνηση χρήμα. Φυσικά δεν μπορεί, με τον τρόπο τουλάχιστον που άφησε η Ρ.Μακρή να εννοηθεί. Ποια είναι η πραγματικότητα σχετικά με τον ELA και το ρόλο που διαδραματίζει στα πλαίσια λειτουργίας μιας εθνικής οικονομίας.
Ο Γιάννης Βαρουφάκης διευκρινίζει τι ισχύει πραγματικά γύρω από τις δυνατότητες του ELA.

Μπορεί η ελληνική κυβέρνηση να τυπώσει χρήμα μέσω του ELA;
 
Η απλή απάντηση είναι όχι. Κάπου εδώ όμως τα πράγματα περιπλέκονται καθώς η Τράπεζα της Ελλάδος όντως έχει την δυνατότητα όχι να τυπώσει χρήμα αλλά να παρέχει πίστη (υπό την μορφή ηλεκτρονικού χρήματος) στις εμπορικές τράπεζες. Επειδή η αλήθεια είναι το πρώτο θύμα κάθε προεκλογικής εκστρατείας, ας δώσουμε λίγη προσοχή στο τι ισχύει με το ELA και στην δυνατότητα των εθνικών κεντρικών τραπεζών που απαρτίζουν στο σύστημα της ΕΚΤ να δημιουργούν πίστη.
Σε όλο τον κόσμο, όταν μια τράπεζα έχει έλλειψη ρευστού χρήματος, το δανείζεται από την κεντρική τράπεζα δινοντάς της ως ενέχυρο-εχέγγυο κάποια περιουσιακά της στοιχεία. Αυτά τα περιουσιακά στοιχεία πρέπει να έχουν κάποια αξία για να τα δεχθεί η κεντρική τράπεζα. Άλλο είναι να της προσφερθούν ομόλογα του γερμανικού δημοσίου κι άλλο ένα κόκκινο δάνειο μιας εταιρείας που πτώχευσε και το οποίο δεν εξυπηρετείται. Όταν μια τράπεζα δεν διαθέτει καλής ποιότητας ενέχυρα-εχέγγυα έχει ουσιαστικά πτωχεύσει.

Ανεπίδεκτες Κεντρικές Τράπεζες (του Γ.Βαρουφάκη)

Το άρθρο του Γ.Βαρουφάκη που αναδημοσιεύω στη συνέχεια από το τεύχος 61 του HOT DOC μόνο αισιοδοξία δεν μπορεί να μας γεμίσει. Επειδή, με το γεγονός που περιγράφει αποδεικνύει πόσο πανίσχυρες είναι οι μεγάλες αμερικανικές τράπεζες, οι Goldman Sachs, Citi, J.P. Morgan, κ.ά. (ή μήπως να τις πούμε με το όνομα που τις ξέρει ο κόσμος, δηλαδή "οι αγορές" - αλλά με αυτό το θέμα θα ασχοληθούμε άλλη φορά). Δυστυχώς η κυριαρχία των τραπεζών αυτών στο δυτικό καπιταλιστικό σύστημα είναι τόσο ολοκληρωτική που δεν φαίνεται να μπορεί κανείς να τα βάλει μαζί τους. Ναι, κανείς, όταν μιλάμε για άτομα. Μια ομάδα κρατών όμως;

Ανεπίδεκτες Κεντρικές Τράπεζες
Πριν έξι φθινόπωρα, το φθινόπωρο του 2008, κατέρρεε η Lehman Brothers και όλο το χρηματοπιστωτικό σύστημα αρχικά της Wall Street και κατόπιν της Δύσης ολόκληρης. Η διάσωση των απανταχού τραπεζών κόστισε μόνο στο αμερικανικό κράτος πάνω από το 200% του ΑΕΠ της Αμερικής. Δεν ήταν μόνο οι δικές τους τράπεζες που «έπρεπε» να διασωθούν από τον άμοιρο τον φορολογούμενο. Ήταν και οι άφρονες ευρωπαίοι τραπεζίτες.
Κοιτάξτε τι είχαν κάνει: Παρασυρμένοι από συμβουλές κυρίως της Goldman Sachs, γερμανοί, Γάλλοι και ελβετοί τραπεζίτες (δήθεν συντηρητικοί και λιτοί) δανείζονταν πακτωλούς χρήματος από αμερικανικές τράπεζες όπως η Citi ή η Bank of America για να αγοράσουν τοξικά ομόλογα που παρήγαγε η Goldman Sachs. Απίστευτο κι όμως αληθινό. Kι όταν κατέρρευσε η αξία αυτών των τοξικών χαρτιών, οι ανόητες ευρωπαϊκές τράπεζες δεν είχαν τα χρήματα για να αποπληρώσουν τις αμερικανικές τράπεζες. Έτσι, η Κεντρική Τράπεζα της Νέας Υόρκης, το New York Fed, που είναι υπεύθυνη για την ρύθμιση καί λειτουργία του τραπεζικού συστήματος της Wall Street, αναγκάστηκε όχι μόνο να διασώσει τους αμερικανικούς κολοσσούς (Goldman Sachs, Citi, J.P. Morgan, κλπ) αλλά και τους ευρωπαίους τραπεζίτες, ώστε οι τελευταίοι να μην αφήσουν τους αμερικανούς τραπεζίτες στα κρύα του λουτρού. Μύλος, με άλλα λόγια, πολλών τρισεκατομμυρίων.

Τα τρία ερωτηματικά που άφησαν πίσω τους τα Stress Tests

Τα αποτελέσματα των stress tests έχουν προκαλέσει, όπως ήταν αναμενόμενο, πολλές πολιτικές αντιπαραθέσεις, που παρακολουθώντας τες χάνει κάποιος την ουσία του θέματος.
Διάβασα στο οπωσδήποτε φιλοκυβερνητικό capital.gr μια ψυχραιμότερη ματιά των εν λόγω αποτελεσμάτων.
Ας δούμε ποια ερωτηματικά άφησαν πίσω τους, λοιπόν, τα stress tests, σύμφωνα με τον αρθρογράφο Γ.Αγγέλη.

Τα τρία ερωτηματικά που άφησαν πίσω τους τα Stress Tests 

H ψύχραιμη προσέγγιση των αποτελεσμάτων των stress test έχει διαμορφώσει πλέον μια πολύ πιο σταθερή εικόνα για τα σημεία στα οποία θα πρέπει να στρέψει την προσοχή για τα επόμενα της βήματα η ΕΚΤ.

Το “θεσμικό” πλαίσιο μέσα στο οποίο ήταν υποχρεωμένη - από τα όρια της Ευρωζώνης - να κινηθεί η ΕΚΤ για την διενέργεια του ελέγχου των χαρτοφυλακίων των τραπεζών και της δυνατότητάς τους να ανταποκριθούν κεφαλαιακά σε πραγματικά δύσκολες καταστάσεις, έχουν αφήσει τρείς κερκόπορτες από τις οποίες ο πραγματικός κίνδυνος μπορεί να επανεμφανισθεί ανά πάση στιγμή στο ευρωσύστημα. Οι τρείς αυτές “τρύπες” είναι αφ΄ ενός η χαλαρή εκτίμηση του κινδύνου των παραγώγων με τα οποία εξακολουθούν να γεμίζουν τα χαρτοφυλάκια των μεγάλων τραπεζών και ειδικά των γερμανικών, ο μη συνυπολογισμός στα αποτελέσματα των συνεπειών του μεγαλύτερου κινδύνου που εξακολουθεί να απειλεί κατά γενική ομολογία την Ευρωζώνη και ο κίνδυνος κρατικής χρεοκοπίας. Όλα τα υπόλοιπα έχουν καλυφθεί από την λογική του bail-in που έχει υιοθετηθεί μετά το 2012.

Ο Γ.Βαρουφάκης γράφει για την επιστροφή των δομημένων ομολόγων

Είναι φανερό ότι η κρίση που διαλύει την Ευρώπη - και βασικά τους ευρωπαίους πολίτες - δεν φαίνεται ότι θα αντιμετωπιστεί στο εγγύς μέλλον με κύρια αιτία την ανικανότητα αυτών που λαμβάνουν τις αποφάσεις στο Βερολίνο, τις Βρυξέλες, τη Φραγκφούρτη... Το τραγικό είναι ότι λύσεις υπάρχουν (από τις οποίες η κοπή χρήματος είναι η πιο εύκολη, αλλά όχι η μόνη) και προτείνονται συνεχώς από έγκριτους οικονομολόγους, όμως οι γερμανοί επικυρίαρχοι λόγω της γνωστής στενής αντίληψης που τους διακρίνει δεν τις δέχονται, αλλά μένουν προσκολλημένοι στο γράμμα των ευρωπαϊκών συνθηκών (το οποίο γράμμα άλλωστε, ήταν οι πρώτοι που είχαν καταπατήσει, όπως έχω δημοσιεύσει σε προηγούμενα posts).

Μια καινούρια δοκιμασία περιμένει, όπως φαίνεται, την ευρωζώνη, μετά την απόφαση του Μ.Ντράγκι να αναβιώσει τα δομημένα ομόλογα. Λεπτομέρειες μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο του Γ.Βαρουφάκη που αναδημοσιεύω από το πιο πρόσφατο τεύχος του HOT DOC.

Η ΕΚΤ αναβιώνει τα μέσα μαζικής οικονομικής καταστροφής

Θυμάστε τα δομημένα ομόλογα που έφεραν την καταστροφή στη Lehman Brothers και στο παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα το 2008; Θυμάστε ότι οι δικοί μας τραπεζίτες ωρύονται πως εκείνοι δεν είχαν επενδύσει σε δομημένα ομόλογα και πως, συνεπώς, δεν ευθύνονται για την μετά το 2008 πτώχευση των τραπεζών τους η οποία, ισχυρίζονται (ψευδώς βέβαια) ότι οφειλόταν στην πτώχευση του σαθρού κράτους μας; Πώς θα σας φαινόταν αν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), έξι χρόνια μετά τη Lehman Brothers αποφάσιζε πως μια καλή «λύση» για την κρίση του Ευρώ θα ήταν να δοθούν κίνητρα στους τραπεζίτες μας (και εκείνους της λοιπής Ευρώπης) να δημιουργήσουν πολλά δισεκατομμύρια νέων... δομημένων ομολόγων;

Δεν χρειάζεται κάποια νοσηρή φαντασία για να φανταστεί κανείς ένα τέτοιο αποτρόπαιο σενάριο. Ο λόγος; Η ΕΚΤ, μέσω του προέδρου της, του Μάριο Ντράγκι, ανακοίνωσε ακριβώς αυτή την πολιτική «καταπολέμησης» της κρίσης την περασμένη βδομάδα.

Πτωχοτραπεζοκρατίας το ανάγνωσμα (άρθρο του Γ. Βαρουφάκη)

Είναι πλέον γνωστό σε όλους το γεγονός ότι η περιβόητη κρίση έχει να κάνει με τις Τράπεζες. Και φυσικά, όσον αφορά στη χώρα μας, από την πολιτική ξεπουλήματος των πάντων δεν θα μπορούσε να μην είναι κύριος στόχος ο τραπεζικός τομέας. Ακόμα,  αξιομνημόνευτο είναι το γεγονός ότι σε κάθε τράπεζα-στόχο συναντάμε τα ίδια στελέχη να επιτελούν συγκεκριμένο έργο με τελικό σκοπό την παραχώρηση των ελληνικών τραπεζών στα ίδια ξένα κεφάλαια  που με πρόφαση την ...κρίση αποκτούν όποια ελληνική επιχείρηση δείχνει να έχει προοπτικές.
Όσον αφορά την Εθνική Τράπεζα Α.Ε., το σχέδιο αφελληνισμού της έχει ξεκινήσει πριν από καιρό, όταν ανάμεσα σε άλλα αφαίρεσαν από τον τίτλο της τη λέξη Ελλάδος (θυμάστε πως τη γνωρίζαμε μια ζωή;  Ως "Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος" Α.Ε., ενώ τώρα...). 
Πριν συνεχίσετε διαβάζοντας το άρθρο του Γ.Βαρουφάκη σχετικά με τα όσα σκανδαλώδη συνέβησαν πρόσφατα γύρω από τη μεγαλύτερη ελληνική τράπεζα, ρίξτε μια ματιά στο διαφωτιστικό διπλανό διάγραμμα, όπου φαίνεται το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Εθνικής Τράπεζας με ημερομηνία 31-12-2013.





Στο μεταξύ στην Εθνική Τράπεζα
 
Στο περασμένο HOT DOC αναφέρθηκα λεπτομερώς στον σκανδαλώδη τρόπο με τον οποίο το ελληνικό δημόσιο αποποιήθηκε τα ιδιοκτησιακά του δικαιώματα πάνω στην Eurobank, αφού η καλή τράπεζα πτώχευσε και αφού το ήδη πτωχευμένο κράτος μας ανέλαβε να την σώσει με χρήματα που όλοι μας δανειστήκαμε από την τρόικα (Διαβάστε το εν λόγω άρθρο εδώ). Κι όλα αυτά, όσο ο κ. Χαρδούβελης συμβούλευε τόσο την Eurobank όσο και τον πρωθυπουργό που οργάνωσε αυτό το αλισβερίσι.
Σήμερα, στρέφω την προσοχή σου, αγαπητέ αναγνώστη, σε αντίστοιχες «κινήσεις» στο μέτωπο της Εθνικής Τράπεζας. Ας αρχίσουμε με μια σύντομη καταγραφή των χρημάτων του φορολογούμενου πολίτη που το ελληνικό δημόσιο «επένδυσε» στην Εθνική το 2013, μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) και άλλων κονδυλίων με τα οποία το κράτος αγόρασε προνομιακές μετοχές:
-    Το ΤΧΣ συνεισέφερε 8,5 δις στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εθνικής της τάξης των 9,7 δις, με την κάθε κοινή μετοχή της Εθνικής να αγοράζεται προς 4,29 ευρώ
-    Το Δημόσιο δαπάνησε 1,35 δις για προνομιακές μετοχές
Το Δημόσιο έδωσε άλλα 50 εκατομμύρια ευρώ στην FBBank την οποία αμέσως μετά εξαγόρασε η Εθνική
-    Το ΤΧΣ κάλυψε το χρηματοδοτικό κενό της FBBank ύψους 107,4 εκατομμυρίων πριν την εξαγορά της από την Εθνική
-    Το ΤΧΣ κάλυψε το χρηματοδοτικό κενό ύψους 562 εκατομμυρίων της Probank που και αυτή εξαγοράστηκε από την Εθνική.

Ο Ταλαντούχος Οικονομικός Σύμβουλος της Eurobank (του Γ.Βαρουφάκη)

Έχει γίνει πια εμφανές ότι το προσόν που πρέπει να έχει το στέλεχος που θα επιλεγεί για τη θέση του υπουργού οικονομικών δεν είναι η επιτυχημένη καριέρα του αλλά η διάθεση συμμόρφωσης προς τις εντολές των δανειστών. Έτσι, κατά τα μνημονιακά χρόνια ευτυχήσαμε να χαρούμε τις υπηρεσίες των μη εκλεγμένων Γ.Παπακωνσταντίνου, Παπαδήμου, Στουρνάρα και λίαν προσφάτως μας προέκυψε Χαρδούβελης. Όλοι αυτοί έχουν κάτι κοινό. Όλοι το ξέρετε, ας μην το επαναλαμβάνω.
Ο Γ.Βαρουφάκης μας συστήνει το νέο υπουργό οικονομικών μέσα από τα πεπραγμένα του και θέτει κάποια ερωτήματα, τα οποία, πάντως, θεωρώ εκτός πραγματικότητας, εφόσον αναφέρονται στο πώς συμβιβάζονται οι ενέργειες που ο Χαρδούβελης έκανε είτε ως σύμβουλος της Eurobank, είτε ως σύμβουλος του Παπαδήμου, είτε (που καλείται να κάνει) τώρα ως υπουργός. Μα πού έγκειται η απορία του αρθρογράφου; Αφού και στις τρεις περιπτώσεις τα ίδια αφεντικά υπηρετούσε και υπηρετεί.

Ο ΤΑΛΑΝΤΟΥΧΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΤΗΣ EUROBANK*

«Όλοι πρέπει να κρινόμαστε από το έργο μας και την αποτελεσματικότητά μας». Αυτή δεν είναι η βασική αρχή της αξιολόγησης που με ενθουσιασμό προωθούν οι θιασώτες των μεταρρυθμίσεων στην χώρα μας; Η αρχή αυτή δεν πρέπει να ισχύει για τους άρτι διορισθέντες υπουργούς, ιδίως για τους «τεχνοκράτες» που χειρίζονται τα πιο λεπτά και καίρια ζητήματα - όπως, π.χ., την διαπραγμάτευση για το δημόσιο χρέος;

Στον πρόσφατο ανασχηματισμό, υπουργός οικονομικών ανέλαβε ο κ. Γκίκας Χαρδούβελης. Από όλες του τις ιδιότητες επιτρέψτε μου να εστιάσω σε δύο:
(Α) Εκείνη του Οικονομικού Σύμβουλου και επικεφαλής του τμήματος Οικονομικών Μελετών της τράπεζας Eurobank, την οποία κατείχε συνεχώς από το 2000 έως το 2014 - μια μακρά περίοδο που καλύπτει όλες της φάσεις της ελληνικής τραγωδίας: από την είσοδό μας στην Ευρωζώνη έως και την τετραετή εθνική μας μνημονιακή περιπέτεια.
(Β) Του συμβούλου του κ. Παπαδήμου κατά την διάρκεια της πρωθυπουργίας τού τελευταίου, τότε που σχεδιαζόταν το PSI και δη, η ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank και των υπόλοιπων τραπεζών.
Στο άρθρο που ακολουθεί δεν θα ασχοληθώ καθόλου με την ακολουθία των μακρο-οικονομικών αστοχιών του κ.Χαρδούβελη σε όλη αυτή την περίοδο.

Ο Γ.Βαρουφάκης γράφει για το νέο εκβιασμό των δανειστών

Στο άρθρο του Γ.Βαρουφάκη που αναδημοσιεύω πιο κάτω από το τελευταίο τεύχος του ΗΟΤ DOC, περιγράφεται ο νέος εκβιασμός που σχεδιάζουν οι δανειστές για τις αρχές του επόμενου χρόνου, προκειμένου να διατηρήσουν την "ελληνική" κυβέρνηση υπό τον έλεγχό τους.
Βέβαια, βασικό στοιχείο του συλλογισμού τού γνωστού καθηγητή είναι ότι εκείνη την εποχή θα έχουν γίνει εκλογές - λόγω μη εκλογής νέου προέδρου από την παρούσα βουλή - και θα υπάρχει νέα κυβέρνηση. Προσωπικά πιστεύω ότι η τωρινή κυβέρνηση θα προσπαθήσει να βρει τον τρόπο (με τη βοήθεια και τις συμβουλές των ξένων αφεντικών της) να εκλέξει πρόεδρο και να αποφύγει τις ...επικίνδυνες εκλογές. Οπότε σε αυτή την περίπτωση, ίσως να μην έχουν λόγο οι ιδιοκτήτες της χώρας μας να προχωρήσουν στον εκβιασμό που αποκαλύπτεται στο παρακάτω άρθρο απέναντι σε μια άκρως φιλική τους κυβέρνηση όπως είναι αυτή των Σαμαρά-Βενιζέλου...


 2015: Ο ΕΠΟΜΕΝΟΣ ΕΚΒΙΑΣΜΟΣ (ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ) ΣΧΕΔΙΑΖΕΤΑΙ
 
Το 2013 δώσαμε (ως πολίτες) 41 δισ. ευρώ στις τράπεζες, τα οποία δανειστήκαμε από την Ευρώπη με τους γνωστούς επαχθείς όρους, για να ορθοποδήσουν, υποτίθεται. Κυβέρνηση, τραπεζίτες, Βρυξέλλες, Φρανκφούρτη και Βερολίνο σήμερα θριαμβολογούν ότι οι τράπεζες πράγματι ορθοπόδησαν και αρχίζουν να πορεύονται μόνες τους, χωρίς τα κρατικά δεκανίκια, έτοιμες να δανείσουν ξανά σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Δυστυχώς, αυτός ο ισχυρισμός απέχει τόσο από την αλήθεια, που ο χαρακτηρισμός «ψέμα» είναι επιεικέστατος.

Η αλήθεια (που μπορούμε να διακρίνουμε από τα πιο κάτω στοιχεία) κρύβει δύο γιγάντιες απειλές για τη χώρα:
- Πρώτον, οι τράπεζες δεν ορθοπόδησαν και, ως αποτέλεσμα, την ώρα που το κράτος αποποιείται των ιδιοκτησιακών του δικαιωμάτων στις τράπεζες, η εξάρτηση των τραπεζών από το ισχνό και πτωχευμένο κράτος μας αυξάνεται συνεχώς.
- Δεύτερον, η μορφή αυτής της αυξανόμενης εξάρτησης (των τραπεζών από το κράτος) αποτελεί μεγάλη παγίδα για την επόμενη κυβέρνηση, καθώς μεγεθύνει τη δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να εκβιάσει την κυβέρνηση στους πρώτους μήνες του 2015 - όταν η χώρα σχεδόν σίγουρα (λόγω της προεδρικής εκλογής) θα έχει νέα κυβέρνηση.

1. Οι τράπεζες παραμένουν πτωχευμένες και εξαρτημένες από το δημόσιο όσο ποτέ
Οι τραπεζίτες αρέσκονται να ισχυρίζονται ότι τα προβλήματά τους οφείλονται στο κούρεμα των κρατικών ομολόγων που υπέστησαν την άνοιξη του 2012 με το PSI. Αν όμως ήταν έτσι τότε δεν θα είχαν ανάγκη κρατικής αρωγής προ της άνοιξης του 2012. Κι όμως: Το 2010 έλαβαν κρατική στήριξη της τάξης των 57 δισ. και 145 εκ. μέσα από την έκδοση ομολόγων-φαντασμάτων. Την επόμενη χρονιά, το 2011, η στήριξη αυτή κυμάνθηκε στα 40 δισ. και 208 εκ. ευρώ. Αν για τα προβλήματα των τραπεζών έφταιγε το PSI, τότε γιατί είχαν ανάγκη κρατικής ενίσχυσης το 2010 καί το 2011, πριν το κούρεμα των ομολόγων; Η απάντηση είναι ότι είχαν τεράστιο πρόβλημα με μη εξυπηρετούμενα δάνεια πριν ακόμα ξεσπάσει η κρίση, ακριβώς επειδή για μια δεκαετία έδιναν δάνεια αλόγιστα και ανοήτως.
Σήμερα, οι τραπεζίτες μάς λένε ότι η ανακεφαλαιοποίηση του 2013 (τη χρονιά που έλαβαν 41 δισ. από τον φορολογούμενο) πέτυχε. Κι όμως, από την 26η Απριλίου 2013 έως την 6η Φεβρουαρίου 2014 oι τράπεζες έλαβαν κρυφή κρατική ενίσχυση, μέσω της εγγύησης νέων εκδόσεων ομολόγων-φαντασμάτων, συνολικής ονομαστικής αξίας 41 δισ., πέραν των 41 δισ. που έλαβαν επισήμως ως κεφαλαιακή ένεση από το κράτος (μέσω του λεγόμενου Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας). Αν είχε πετύχει η ανακεφαλαιοποίηση, γιατί χρειάστηκαν κι άλλα 41 δισ. ρευστότητας με κρατικές εγγυήσεις; Επιπλέον, αν όντως είχαν επιστρέψει σε μια υγιή κατάσταση, γιατί η Τράπεζα Πειραιώς αναγκάστηκε την 6η Φεβρουαρίου να ορίσει το εξωφρενικό επιτόκιο του 12,6%(!) στο ομόλογο-φάντασμα των 1,75 δισ. που εξέδωσε;

2. Πώς στήνεται η παγίδα για την επόμενη κυβέρνηση (για τους πρώτους μήνες του 2015)
Για να μην μπόρεσαν οι τράπεζες να αποτοξινωθούν από τις κρατικές ενισχύσεις μέσω ομολόγων-φαντασμάτων τη χρονιά που έλαβαν 41 δισ. από τους πολίτες (δηλαδή το 2013) είναι σίγουρο ότι ούτε καί το 2014 θα τα καταφέρουν.
Το 2014 θα λήξουν τέτοια ομόλογα-φαντάσματα αξίας 45 δισ. 833 εκ. συνολικά, τα οποία κατέχει η ΕΚΤ ως εχέγγυα. Για να τα πάρουν πίσω από την ΕΚΤ οι τράπεζες (ώστε να μην πρέπει να πληρώσουν τα τεράστια εικονικά επιτόκια που όρισαν), θα πρέπει να επιστρέψουν το ρευστό που έλαβαν καταθέτοντάς τα ως εχέγγυα, κάτι που θα απαιτήσει περί τα 38 δισ. (σημ. η ΕΚΤ δεν δίνει ρευστό πάνω από το 70% της ονομαστικής αξίας αυτών των ομολόγων). Είναι σίγουρο ότι δεν θα τα βρουν. Οπότε, θα εκδώσουν κι άλλα, νέα ομόλογα-φαντάσματα για να αντικαταστήσουν εκείνα που λήγουν το 2015. Kι εκεί βρίσκεται η ουσία του προσεχούς δράματος και της παγίδας στην οποία αναφέρομαι:

'Εξοδος στις Αγορές: Τι σημαίνει και γιατί γίνεται τώρα; (του Γ.Βαρουφάκη)

Ότι η περιβόητη "έξοδος στις αγορές" αποτελεί ένα προεκλογικό πυροτέχνημα έχει γίνει κατανοητό από όλους τους έλληνες πολίτες, όσους τουλάχιστον δεν δέχονται να παραμυθιάζονται από τόσο εξόφθαλμα παραπλανητικά συνθήματα.
Είναι όμως μόνο αυτό; Δυστυχώς όχι! Πέραν τούτου φαίνεται πως υπάρχουν και κάποιες άλλες κρυφές κι επικίνδυνες παράμετροι, τις οποίες θα μας παραθέσει στη συνέχεια ο καθηγητής (ευτυχώς όχι πολιτικός) Γιάννης Βαρουφάκης, μέσω ενός άρθρου του που αναδημοσιεύω από το τελευταίο HOT DOC.

ΕΞΟΔΟΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ 
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΤΩΡΑ
Κυβέρνηση και τρόικα πανηγυρίζουν την έξοδο στις αγορές. Την ίδια ώρα μας λένε ότι το δημόσιο έχει σημαντικό πρωτογενές πλεόνασμα, όπερ μεθερμηνευόμενον, δεν έχει λόγο να δανείζεται για μισθούς, συντάξεις, ακόμα και για... προεκλογικό κοινωνικό μέρισμα. Τότε γιατί δανειζόμαστε από τις αγορές πριν καλά-καλά λάβουμε τις τελευταίες δόσεις του Μνημονίου 2;

Ας αρχίσουμε από απλή αριθμητική: Έστω ότι δανειζόμαστε 5 δισ. από τις αγορές, εντός του 2014, με επιτόκιο 5%· Το κόστος για το δημόσιο θα είναι, αρχικά, μεταξύ 50 και 80 εκατομμυρίων προμήθεια για την Goldman Sachs, την Deutsche Bank ή όποιον άλλον οίκο χρησιμοποιήσει η κυβέρνηση ως ατζέντη. Αυτά με το καλημέρα. Από εκεί και πέρα θα πρέπει να καταβάλουμε ένα ποσό 276 εκατομμυρίων ετησίως για τόκους από το 2015 έως και το 2020. Το οποίο σημαίνει ότι κάθε χρόνο πάνω από το μισό φετεινό προεκλογικό κοινωνικό μέρισμα θα δίνεται στους αγοραστές των υπό έκδοση ομολόγων.

Η Τραπεζική Ενοποίηση, όπως την προτείνει ο Γ. Βαρουφάκης

Στο προχθεσινό post, στο οποίο είχα αναδημοσιεύσει από το περιοδικό HOT DOC το άρθρο του Γ.Βαρουφάκη για την Τραπεζική Ενοποίηση, είχα εκφράσει τη δυσπιστία μου για το εγχείρημα αυτό, γεγονός που θεώρησα ότι το συγκεκριμένο άρθρο το απεδείκνυε, έστω και αν βασιζόταν σε διαφορετικά επιχειρήματα.
Ο Γ.Βαρουφάκης απαντώντας μου σε εκείνο το σχόλιο, επισημαίνει ότι θεωρεί καταστροφική την πολιτική που χρησιμοποιούν σήμερα για να την εφαρμόσουν, ενώ εκείνος υποστηρίζει μια πραγματική ενοποίηση και με παραπέμπει στην πρότασή του για την επίλυση της κρίσης της Ευρωζώνης και πιο συγκεκριμένα στο κεφάλαιο Policy 1, το οποίο και αναδημοσιεύω στη συνέχεια, προκειμένου να έχουμε για το εν λόγω θέμα μια όσο το δυνατόν πληρέστερη ενημέρωση.
Το κεφάλαιο αυτό περιέχεται στην πιο πρόσφατη πρόταση που έχει καταθέσει μαζί με τους Stuart Holland και James K. Galbraith με τίτλο "A Modest Proposal for Resolving the Eurozone Crisis, Version 4.0" (July 2013) οπωσδήποτε βελτιωμένη και επικαιροποιημένη συγκριτικά με την αρχική πρότασή τους. 
(Ολόκληρη την εν λόγω πρόταση μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ)

Policy 1 - Case-by-Case Bank Programme (CCBP)

For the time being, we propose that banks in need of recapitalisation from the ESM be turned over to the ESM directly - instead of having the national government borrow on the bank’s behalf. Banks from Cyprus, Greece and Spain would likely fall under this proposal. The ESM, and not the national government, would then restructure, recapitalize and resolve the failing banks dedicating the bulk of its funding capacity to this purpose.

The Eurozone must eventually become a single banking area with a single banking authority. But this final goal has become the enemy of good current policy. At the June 2012 European Summit direct bank recapitalisation was agreed upon in principle, but was made conditional on the formation of a Banking Union. Since then, the difficulties of legislating, designing and implementing a Banking Union have meant delay and dithering. A year after that sensible decision, the deadly embrace between insolvent national banking systems and insolvent member-states continues.

Τραπεζική Ενοποίηση (του Γιάννη Βαρουφάκη)

Με τις απόψεις του Γ.Βαρουφάκη συμφωνώ τις περισσότερες φορές. Κάποιες φορές όχι. Μια από τις περιπτώσεις που δεν συμφωνώ μαζί του είναι η θέση του υπέρ της τραπεζικής ενοποίησης. Στους λόγους της διαφωνίας μου αυτής θα αναφερθώ άλλη φορά, πάντως βασικά έγκειται στην μη πίστη μου στη βιωσιμότητα της ευρωζώνης εξαιτίας των προσώπων που λαμβάνουν τις αποφάσεις σήμερα, καθώς και του τρόπου που διαχειρίζονται την κρίση.
Τότε, γιατί αναδημοσιεύω άρθρο του γνωστού καθηγητή που αναφέρεται στην τραπεζική ενοποίηση; Επειδή με αυτά που γράφει, δικαιώνει τις απόψεις μου (κάτι που ωστόσο δεν επιθυμούσα) ότι με τις υπάρχουσες συνθήκες η τραπεζική ενοποίηση δεν είναι ωφέλιμη για τη χώρα μας.
Διαβάστε όμως κι εσείς το άρθρο του, που δημοσιεύτηκε στο τελευταίο HOT DOC.

Τραπεζική Ενοποίηση
Η πανούργα στρατηγική του Σόιμπλε και η θλιβερή στάση της Ελληνικής Κυβέρνησης

Στα τέσσερα χρόνια που πέρασαν από τότε που ξέσπασε π κρίση του ευρώ, είχαμε πάνω από σαράντα ευρωπαϊκές συνόδους κορυφής. Μόνο σε μία εξ αυτών έγινε κάτι άξιο λόγου. Κάτι για το οποίο μπορούσαμε, ως ευρωπαίοι πολίτες, να νιώσουμε κάτι που θύμιζε ανακούφιση και περηφάνεια. Στη σύνοδο κορυφής του Ιουνίου του 2012.
Ήταν μια σύνοδος που θύμιζε όλες τις άλλες: κοινοτυπίες επί κοινοτυπιών, συζήτηση άνευ ουσίας, πλήρη επιβολή από τη γερμανική αντιπροσωπία της συνολικής σιωπής για τα ζητήματα που απειλούσαν να τινάξουν στον αέρα την ευρωζώνη. Λίγο πριν κλείσει η σύνοδος, εκεί που η κα Μέρκελ και ο κ. Σόιμπλε κοιτούσαν το ρολόι τους και ετοιμάζονταν να μαζέψουν τα χαρτιά τους και να φύγουν, δέχθηκαν ένα εντελώς απρόσμενο χτύπημα από έναν δικό τους άνθρωπο, τον δοτό πρωθυπουργό της Ιταλίας κ. Μάριο Μόντι, που έξι μήνες πριν είχε διοριστεί αντικαταστάτης του ανεκδιήγητου (αλλά εκλεγμένου) Μπερλουσκόνι από την κα Μέρκελ και τον κ. Σόιμπλε, σε αγαστή συνεργασία με το ιταλικό τραπεζικό και οικονομικό κατεστημένο.

Οι "θυσίες" μας έσωσαν μερικούς από τους πλουσιότερους της Ευρώπης

Η άποψη του καθηγητή πολιτικής οικονομίας Mark Blyth (*) είναι πως η λιτότητα είναι μια πολύ επικίνδυνη ιδέα. Και γίνεται πιο επικίνδυνη από τη στιγμή που χρησιμοποιείται ως φάρμακο για την κρίση, από αυτούς ακριβώς που τη δημιούργησαν. 
Πιο κάτω αναδημοσιεύω την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξή του που δημοσιεύτηκε στο τελευταίο Hot Doc, στην οποία μιλάει για την ιστορική αποτυχία της λιτότη­τας και την λανθασμένη αντιμετώπιση της κρίσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Mark Blyth: Σώσαμε μερικούς από τους πλουσιότερους ανθρώπους της Ευρώπης σε βάρος της Ελλάδας

Πόσο παλιά ιστορία είναι η πολιτική της λιτότητας;

Πρέπει να γυρίσουμε στη γέννηση της θεωρίας του καπιταλισμού, στην εποχή του Τζον Λοκ και της αγγλικής επανά­στασης του 17ου αιώνα. Εκείνη την εποχή υπήρχαν κάποιοι που αποφάσι­σαν ότι το ιερό δικαίωμα του βασιλιά δεν επαρκούσε πια και ήθελαν να αναδιανείμουν τη γη μεταξύ τους. Για να το κατορθώσουν αυτό, το παράδοξο ήταν πως έπρεπε να αναλάβουν την εξου­σία και τον έλεγχο του κράτους. Το βρόμικο μυστικό του φιλελευθερισμού είναι ότι οι αγορές δεν δημιουργούνται από μόνες τους, αλλά από το κράτος ή με τη βοήθειά του. Μετά όμως υπάρ­χει πρόβλημα, επειδή ένα κράτος που είναι αρκετά ισχυρό για να σε υπερα­σπίσει εναντίον εκείνων που θέλουν να πάρουν τη γη σου, είναι επίσης αρκετά ισχυρό για να πάρει το ίδιο τη γη σου! Έτσι, ο φιλελευθερισμός πάντα είχε μια σχέση αγάπης-μίσους με το κράτος. Δεν το εμπιστεύεται αλλά ταυτόχρονα το χρειάζεται. Από αυτές τις αμφιβολίες δημιουργείται η ιδέα της οικονομικής λιτότητας. Η θεωρία λέει πως, όποτε υπάρχει οικονομική κρίση και χρειά­ζονται περικοπές, αντί να κοπούν οι υπερβολές που δημιούργησαν τη φού­σκα, είναι οι κρατικές δαπάνες που πρέπει να μειωθούν.

Ο Τελευταίος εξευτελισμός των Βρυξελλών (του Γιάννη Βαρουφάκη)

Για όσους δεν έχουν αντιληφθεί ακόμα, πώς προέκυψε η τραπεζική κρίση, αναδημοσιεύω πιο κάτω ένα άρθρο του γνωστού Γ.Βαρουφάκη από το τελευταίο τεύχος του ΗΟΤ DOC, που εξηγεί το θέμα λεπτομερώς με τη βοήθεια ενός χαρακτηριστικού παραδείγματος.
Γιατί όμως αυτοί που κινούν τα "οικονομικά νήματα" στην Ευρώπη δεν προβαίνουν στις ενέργειες που χρειάζονται για να αντιμετωπιστεί αυτή η κρίση; ο κάθε επαρκώς πληροφορημένος πολίτης μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του.
Και η προσπάθειά μου από αυτή τη γωνιά είναι να προσπαθώ να παρέχω όση σχετική πληροφόρηση μπορώ.

Ο Τελευταίος εξευτελισμός των Βρυξελλών

(του Γιάννη Βαρουφάκη)

Από τότε που ξέσπασε η κρίση του ευρώ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κάνει ό,τι περνούσε από το χέρι της για να την... ενισχύσει, διασύροντας την εικόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα μάτια των ευρωπαίων πολιτών. Τα τελευταία χρόνια δεν υπήρξε παρέμβαση των κ.κ. Μπαρόζο και Ρεν που να μην αποτελούσε παραβίαση της λογικής και της ειλικρίνειας.
Το χειρότερο όμως δεν είναι αυτό. Το χειρότερο είναι ότι, όταν πολύ πρόσφατα αποφάσισαν να κάνουν και μια σωστή κίνηση (κάτι εξαιρετικά σπάνιο για τα «άβαταρ της λιτότητας» που κατοικοεδρεύουν στις Βρυξέλλες), εισέπραξαν τη σφαλιάρα του αιώνα από το Βερολίνο, το Παρίσι και τη Ρώμη. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα κηρύξουν άμεση και άτακτη υποχώρηση, χωρίς κανείς καν να προσέξει τι συνέβη και χωρίς να δοθεί η δυνατότητα στους ευρωπαίους πολίτες να συμμετάσχουν σε έναν δημοκρατικό διάλογο για ένα κρισιμότατο ζήτημα.

Κι Όμως ... Λεφτά Υπάρχουν, συμφωνεί κι ο Ν.Μπογιόπουλος

Το έχω ξαναγράψει και σε αυτό το blog και στο twitter, επειδή το πιστεύω: Λεφτά Υπάρχουν! Είναι ίσως το μόνο σωστό που είχε πει ο ΓΑΠ. Η παραπλάνηση φανερώθηκε μετά τη νίκη του στις εκλογές. Φέρνοντας την τρόικα στη χώρα μας, τα πήρε από τους (μικρομεσαίους) πολίτες και τα έδωσε στην τραπεζική και επιχειρηματική ελίτ (και στους δανειστές, αν κι εκεί πηγαίνουν βασικά τα ποσά από τα δάνεια που δίνουν), ενώ η προεκλογική του καμπάνια προδιέθετε τους πολίτες για την αντίστροφη πορεία των χρημάτων!
Η αλήθεια αυτού του "πιστεύω" μου επιβεβαιώθηκε και προχθές. Πώς; Τα εξηγεί πιο κάτω επακριβώς ο Ν.Μπογιόπουλος.

«Δεν υπάρχουν λεφτά»; Κι αυτά, τότε, τι είναι;

Ο ήρωας του Μπρεχτ, ο Μακχίθ, αναρωτιόταν στην «Όπερα της Πεντάρας»: «Τι είναι η ληστεία μιας τράπεζας μπροστά στην ίδρυση μιας τράπεζας»...

Τα συγκλονιστικά στη Βουλή άργησαν μια μέρα! Αλλά ήρθαν! Την Κυριακή που μας πέρασε ακούσαμε για «τρύπια δολάρια» και για «μονομαχίες στο Ελ Πάσο», απολαύσαμε πρωθυπουργικούς κουτσαβακισμούς και κοινοβουλευτικές «μαγκιές». Αλλά τα σπουδαία – τα πραγματικά σπουδαία – συνέβησαν τη Δευτέρα. Χωρίς κάμερες. Χωρίς απευθείας μεταδόσεις. Χωρίς πολλά- πολλά…

Τη Δευτέρα το βράδυ, λοιπόν, ο κ.Σταικούρας, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, μετά από σχετική ερώτηση του Μανώλη Γλέζου, διαβίβασε στη Βουλή τον αναλυτικό κατάλογο, ο οποίος περιλαμβάνει τα ποσά με τα οποία έχει τροφοδοτήσει το κράτος τις τράπεζες από την έναρξη της κρίσης, το 2008. Τα στοιχεία που αποκαλύπτονται για πρώτη φορά είναι πλέον και επίσημα! Είναι δικά τους! Έχουν την εγκυρότητα και την σφραγίδα των «σωτήρων»! Δεν πρόκειται για «συνωμοσιολογία»! Ούτε για ευφάνταστα σενάρια των «ψεκασμένων»!

Η τραπεζική ελίτ που ελέγχει την παγκόσμια οικονομία

Πολύς λόγος έγινε πρόσφατα για το μέγεθος του τραπεζικού τομέα της Κύπρου σε σύγκριση με το ΑΕΠ. Προσπάθησαν να μας πείσουν (παραπληροφορώντας μας, όπως πάντα) ότι αυτό αποτελούσε μοναδικό, ή έστω ένα από τα λίγα παραδείγματα παγκοσμίως. Η αλήθεια φυσικά είναι πολύ διαφορετική.
Στο κεφάλαιο που παραθέτω παρακάτω από το βιβλίο του Πάνου Παναγιώτου "Το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ" αποδεικνύεται ότι υπάρχει μια ελίτ, σχετιζόμενη με το τραπεζικό σύστημα, που ελέγχει την παγκόσμια οικονομία.

Το ελίτ τραπεζικό δίκτυο

Αν και θεωρητικά οι τράπεζες έχουν ως πρωταρχικό στόχο τη συν­δρομή τους στην οικονομική ανάπτυξη των κρατών, στην πράξη εμφανίζονται πολύ πιο «ανεπτυγμένες» από αυτά. Το αθροιστικό ύψος των περιουσιακών στοιχείων των τραπεζών σε όλα σχεδόν τα ανεπτυγμένη κράτη του κόσμου είναι πολλαπλάσιο τόσο του συνο­λικού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), όσο και του κρα­τικού χρέους τους. Με το μέγεθος των τραπεζών δυσανάλογα μεγάλο σε σχέση με τις οικονομίες των κρατών και με τη θέση τους στο σύγχρονο χρηματοοικονομικό σύστημα να είναι ζωτική και καίρια, δημιουργείται μια κατάσταση που μοιάζει με ωρολογιακή βόμβα τοποθετημένη στην καρδιά της παγκόσμιας οι­κονομίας. Κάθε φορά που η βόμβα αυτή ενεργοποιείται εξαιτίας μιας οξείας κρίσης του τραπεζικού κλάδου, το ωστικό κύμα της αφήνει θύματά του τα κράτη, τα οποία στην προσπάθειά τους να «σώσουν» τις τράπεζες οδηγούνται σε κρίσεις ελλειμμάτων, χρέους, σε οικονομική ύφεση και, τελικά, σε κρίση πτωχεύσεων.

Ο πιο μεγάλος φόβος των κρατών κατά την εκδήλωση μιας τραπεζικής κρίσης είναι πως οι συνέπειές της θα αποδειχτούν καταστροφικές για το σύνολο της οικονομίας, αν δε χρησιμοποιη­θούν κρατικοί πόροι προκειμένου να προστατευτούν οι τράπεζες και αν, αντί αυτού, αφεθούν να καταρρεύσουν. Στο δίλημμα «επι­τρέπουμε στις τράπεζες να πτωχεύσουν και αποτρέπουμε να επιβαρυνθούν με το κόστος της κρίσης οι πολίτες ή σώζουμε τις τρά­πεζες επιβαρύνοντας με το κόστος διάσωσης τους πολίτες», υπερ­τερεί πάντοτε η επιλογή της δεύτερης «λύσης».

Αν και η τρέχουσα κρίση φαντάζει «μοναδική», στην πραγματι­κότητα οι οικονομίες παράγουν παρόμοιες κρίσεις εδώ και τετρακόσια πενήντα χρόνια. Και παρόλο που κάθε κρίση έχει τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, υπάρχουν κάποια συστατικά χωρίς τα οποία η «συνταγή» της δεν πετυχαίνει. Το σημαντικότερο από αυτά είναι μάλλον ο ρόλος και η λειτουργία μιας ελίτ τραπεζικών ιδρυμάτων, που με την ανοχή και τη συνεργασία των κυβερνήσεων κατορθώνουν να αποκτήσουν πρωτεύοντα ρόλο στην οικονομία, έτσι ώστε η ανάπτυξη να περνά υποχρεωτικά μέσα από αυτά. Ταυ­τόχρονα, γίνονται τόσο ισχυρά και σημαντικά για το σύστημα ώστε, κατά μία έννοια, φτάνουν να ταυτίζονται με αυτό με τρόπο που η ύπαρξη του ενός να εξαρτάται από την ύπαρξη του άλλου.

Γεννιέται ωστόσο το ερώτημα πώς καταλήγουν κάποιες τρά­πεζες να γίνουν τόσο σημαντικές για το διεθνές χρηματοοικονο­μικό σύστημα, ώστε το ενδεχόμενο κατάρρευσης έστω και μίας από αυτές να εκλαμβάνεται από τα κράτη ως συστημική απειλή. Για ποιο λόγο συγκεκριμένες τράπεζες συνδέονται τόσο με την ομαλή πορεία, αν όχι με την επιβίωση, της παγκόσμιας οικονομί­ας, έτσι που αν βρεθούν σε κρίση η «διάσωσή» τους με κρατικά κεφάλαια να μοιάζει επιβεβλημένη;

Τα δύο σενάρια για την ΕΤΕ και ο στόχος του 10%

Έπεσε στα χέρια μου το φυλλάδιο μιας παράταξης εργαζομένων στην Εθνική Τράπεζα. Αναφερόταν λεπτομερώς στο θέμα της μη συγχώνευσης της Τράπεζας στην οποία εργάζονται με την Eurobank.
Από τα αναγραφόμενα στο τετρασέλιδο αυτό φυλλάδιο διάλεξα το κομμάτι που θεωρώ ότι έχει περισσότερο γενικό ενδιαφέρον και είναι διαφωτιστικό για όλους μας.

Τα δύο σενάρια για την ΕΤΕ και ο στόχος του 10%

Με βάση το νόμο πλαίσιο για το ΤΧΣ, δύο είναι τα σενάρια για την τύχη της ΕΤΕ.

Αν επιτευχθεί ο στόχος για κάλυψη του 10% της Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου (800 εκ. ευρώ), οι μέτοχοι της τράπεζας διατηρούν το μάνατζμεντ. Στην αντίθετη περίπτωση, ο έλεγχος της ΕΤΕ περνά αποκλειστικά στο ΤΧΣ.

Η διοίκηση της ΕΤΕ κάνει το “νυν υπέρ πάντων αγώνα” για να συγκεντρώσει το απαιτούμενο ποσό των 800 εκ. Αξίζει, όμως, να αναλυθεί, τι ακριβώς θα συμβεί στην περίπτωση που το εγχείρημα πετύχει.

Στο απαιτούμενο 10% της ΑΜΚ, όπως μέχρι σήμερα πληροφορούμαστε, δεν θα προσμετρηθεί η συμμετοχή των ασφαλιστικών ταμείων που είναι ΝΠΔΔ (ΙΚΑ-ΟΑΕΕ κλπ), όπως και των υπόλοιπων δημόσιων φορέων που είναι μέτοχοι (πχ Εκκλησία). Άρα το ποσοστό του 10% θα πρέπει να καλυφθεί αποκλειστικά από ιδιωτικά κεφάλαια, με την ΕΤΕ να απευθύνεται στο εγχώριο βιομηχανικό και εφοπλιστικό κεφάλαιο. Οι φήμες, μάλιστα, που θέλουν την οικογένεια Λάτση να ενδιαφέρεται να μπει δυναμικά στην ΑΜΚ, αποκαλύπτουν αρκετές “σκοτεινές” πτυχές της εξαγοράς της Eurobank, που έγινε χωρίς την υποχρέωσή των μέχρι πρότινος ιδιοκτητών της να την ανακεφαλαιοποιήσουν.
Με δεδομένο, ότι το υπόλοιπο 90% της ΑΜΚ θα καλυφθεί από το ΤΧΣ, είναι φανερό, ότι μετά την ολοκλήρωση της ΑΜΚ, το ποσοστό των ασφαλιστικών ταμείων στην ΕΤΕ θα συρρικνωθεί συντριπτικά, από το 12% στο 1% περίπου. Ενώ σε ότι αφορά το 5% των ΝΠΙΔ ασφαλιστικών ταμείων ( όπως τα δικά μας ΤΥΠΕΤ, Επικούρησης και Αυτασφαλείας), ακόμη κι αν συμμετέχουν στην ΑΜΚ, θα υποστούν κι αυτά αντίστοιχη συρρίκνωση, αν δεν ασκήσουν μελλοντικά τα δικαιώματα αγοράς μετοχών (warrants).

Τα gloden boys της Eurobank ματαίωσαν τη συγχώνευση των δυο τραπεζών;

Έκπληξη ένιωσα διαβάζοντας σε ένα άρθρο σχετικό με τα σχέδια των "δανειστών" για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού ΕΠΙΚΑΙΡΑ, ότι ο λόγος που δεν προχώρησε η συγχώνευση των τραπεζών ΕΤΕ και Eurobank ήταν η αντίδραση υψηλόβαθμων στελεχών της δεύτερης τράπεζας εκ του γεγονότος ότι δεν προβλεπόταν η συμμετοχή τους στο ΔΣ του νέου τραπεζικού ομίλου. Και αυτά τα στελέχη ήταν που προκάλεσαν την παρέμβαση της τρόικας.
Αυτή η πληροφορία, αν τη θεωρήσουμε διασταυρωμένη, μου θύμισε ένα παλιότερο ναυάγιο συγχώνευσης της ΕΤΕ με την Alpha Bank τότε, για τον ίδιο ακριβώς λόγο, δηλαδή λόγω αντίδρασης υψηλόβαθμων στελεχών της Alpha.
Φαίνεται ότι τα golden boys των ελληνικών τραπεζών είναι αδιόρθωτα και τελικά επικίνδυνα.

Το παρασκήνιο του «διαζυγίου» Εθνικής - Eurobank

 Η ακύρωση του «γάμου» της Εθνικής με τη Eurobank σχετίζεται με τον άμεσο κίνδυ­νο να χρειαστούν πρόσθετα κεφάλαια για τις τράπεζες αλλά και με την πρόθεση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότη­τας (ΤΧΣ), το οποίο θα αποκτήσει πιθανό­τατα το μετοχικό και ιδιοκτησιακό έλεγχο των δύο τραπεζών, να τις πουλήσει σε ιδι­ώτες αγοραστές στο μέλλον. Η λογική είναι ότι για μια μόνο τράπεζα το τίμημα είναι μικρότερο και επομένως θα είναι ευκολό­τερη η εύρεση ιδιώτη αγοραστή. Το παρα­σκήνιο για την ακύρωση της συγχώνευσης των δύο τραπεζών ξεκίνησε, σύμφωνα με πληροφορίες, πριν από δύο περίπου μήνες, όταν στελέχη της Eurobank, δυσφορώντας από το γεγονός ότι δεν προβλεπόταν η συμμετοχή τους στο Διοικητικό Συμβούλιο του τραπεζικού ομίλου που θα προέκυπτε από τη συγχώνευση, αποφάσισαν να ανα­λάβουν δράση. Πληροφορίες αναφέρουν ότι εκείνο το διάστημα πραγματοποιήθη­καν επαφές -στην Ελλάδα και στο εξωτερικό- υψηλόβαθμων τραπεζικών στελεχών με εκπροσώπους της τρόικας. Σε αυτές τις συναντήσεις, ενώ το «πράσινο φως» για τη συγχώνευση είχε καταρχάς δοθεί, οι ενδια­φερόμενοι φαίνεται να υποστήριξαν ότι θα μπορούσαν να αναζητήσουν και να βρουν ιδιώτες επενδυτές, εάν η Eurobank προχω­ρούσε μόνη της στην ανακεφαλαιοποίηση. Μεταξύ των προτάσεων που παρουσίασαν ήταν και ένα «μοντέλο» που οι εργαζό­μενοι της τράπεζας θα συμμετείχαν στην ανακεφαλαιοποίηση με την καταβολή δύο ή και τριών μισθών τους. 

Η Κύπρος και η Ρωσία δεν «τα έσπασαν» έτσι απλά (του Yuri M. Zhukov)

Όπως και πολύς άλλος κόσμος, έτσι κι εγώ είχα διατυπώσει την απορία (και μεσω twitter), πώς άφησαν οι Ρώσοι να τους ξεφύγει η ευκαιρία να πατήσουν για τα καλά το πόδι τους στην Κύπρο και μέσω αυτής στην ανατολική Μεσόγειο, κάτι που είναι γενικά παραδεκτό ότι είναι βασική επιδίωξή τους. 
Στο άρθρο που αναδημοσιεύω από το Foreign Affairs, ο Yuri M. Zhukov (συνεργάτης στο Πρόγραμμα Διεθνών Σχέσεων για την Παγκόσμια Κοινωνία και Ασφάλεια του Κέντρου Weatherhead και συνεργάτης του Ινστιτούτου Ποσοτικών Κοινωνικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Harvard) δίνει τις απαντήσεις του στο παραπάνω ερώτημα.

Η Κύπρος και η Ρωσία δεν «τα έσπασαν» έτσι απλά

Γιατί η Μόσχα παίζει μακροπρόθεσμο παιχνίδι στο νησί         

Στις 19 Μαρτίου, ο Μιχάλης Σαρρής, ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, πήγε στη Μόσχα για επείγουσες συνομιλίες με στόχο την διάσωση του υπερμεγέθους τραπεζικού τομέα της Κύπρου από την κατάρρευση. Σε αντάλλαγμα για μια παράταση σε υφιστάμενα δάνεια και για μια νέα οικονομική βοήθεια, όπως λέει η ιστορία, ο Σαρρής προσέφερε στην Ρωσία εμπορικές διευκολύνσεις στον τομέα της ενέργειας, δικαιώματα εκμετάλλευσης φυσικού αερίου, καθώς και τον έλεγχο στο μετοχικό κεφάλαιο κυπριακών τραπεζών. Δύο ημέρες αργότερα έφυγε από τη Μόσχα με άδεια χέρια. Αντιμέτωπη με έναν τοίχο, στις 25 Μαρτίου, η Κύπρος συμφώνησε με την ΕΕ σε ένα πακέτο διάσωσης που θα βοηθήσει να πληρωθούν οι λογαριασμοί της χώρας, αλλά και που θα αφαιρέσει δισεκατομμύρια ευρώ από τους καταθετικούς λογαριασμούς πλούσιων Ρώσων και θα αφήσει ακόμα περισσότερα δισεκατομμύρια ρωσικών περιουσιακών στοιχείων «παγωμένα» σε κυπριακές τράπεζες.

Για πολλούς δυτικούς παρατηρητές, η απροθυμία της Μόσχας να αποδεχθεί την αρχική προσφορά του Σαρρή φαίνεται να αποτελεί μια τεράστια στρατηγική γκάφα. Φαίνεται ανεξήγητο ότι ο πιο μεγάλος επενδυτικός οικονομικός εταίρος της Κύπρου - και η μεγαλύτερη πηγή ξένων καταθέσεων για τις τράπεζες του νησιού - αρνήθηκε μια συμφωνία με φαινομενικά τόσο ευνοϊκούς όρους. Σύγχυση δημιουργεί ακόμη περισσότερο η προφανής απόφαση της Μόσχας να παραιτηθεί από την ευκαιρία να σταθεροποιήσει την στρατηγική πρόσβασή της στο νησί, δεδομένων των γεωπολιτικών φιλοδοξιών της Ρωσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Υπάρχουν τρεις πιθανές εξηγήσεις για τη συμπεριφορά της Ρωσίας.

Ποιες χώρες της Ευρωζώνης έχουν υπερτροφικό τραπεζικό τομέα

Οι αριθμοί συνήθως λένε την αλήθεια (αρκεί να μην τους έχει "επεξεργαστεί" η ΕΛΣΤΑΤ). Συνηθίζω να ψάχνω για τέτοιου είδους άρθρα, καθώς η αποτύπωση των οικονομικών μεγεθών με βοηθάει να καταλαβαίνω καλύτερα κάποια πράγματα. Ένα τέτοιο άρθρο είναι αυτό της Ευγενίας Τζώρτζη, που αναδημοσιεύω από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Βέβαια, ενώ μου ξεδιάλυνε μια εικόνα (τη σχέση τραπεζικού τομέα με ΑΕΠ ορισμένων χωρών της ΕΕ), δεν μου απάντησε στο ερώτημα γιατί επιλέχτηκε η στοχοποίηση της Κύπρου. Αυτή την πληροφόρηση θα την ψάξω αλλού (ώστε να διαπιστώσω αν σχετίζεται με την υπογραφή συμβάσεων που αφορούν το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος).

Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ιρλανδία και Κύπρος, στις πρώτες θέσεις της κατάταξης

Την Τετάρτη το βράδυ, στη συνεδρίαση του Euroworking Group, την υπεράσπιση της κυπριακής πλευράς, απουσία του Κύπριου εκπροσώπου, ανέλαβε το Λουξεμβούργο. Ενώπιον των υπόλοιπων μελών του Euroworking Group, ο εκπρόσωπος του Λουξεμβούργου αντέκρουσε το επιχείρημα για τη σκοπιμότητα συρρίκνωσης του τραπεζικού τομέα στην Κύπρο, που είναι περίπου οκτώ φορές πάνω από το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν της χώρας. Ο λόγος είναι προφανής, αφού το ενεργητικό των τραπεζών στο Λουξεμβούργο είναι 25,8 φορές το ΑΕΠ του, κατατάσσοντας τη μικρή ευρωπαϊκή χώρα πρώτη στην κατάταξη μεταξύ των 27 χωρών της Ε.Ε., με... μακράν τον μεγαλύτερο τραπεζικό τομέα ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Κύπρος: Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα, με εθνική αξιοπρέπεια, τουλάχιστον

Το θέμα με το κούρεμα των καταθέσεων στις Κυπριακές τράπεζες είναι δύσκολο να αναλυθεί τώρα, ώστε να πει κάποιος ποιά ήταν η ενδεδειγμένη λύση τη συγκεκριμένη στιγμή που τέθηκε.
Και αυτή τη στιγμή είναι άγνωστο πού θα καταλήξει. Λύση ανώδυνη δεν φαίνεται να υπάρχει. Ίσως οι Κύπριοι πολίτες να φθάσουν στο επίπεδο καταστροφής που έχουν φτάσει οι Έλληνες πολίτες. Αλλά με μια μεγάλη διαφορά: Θα έχουν διατηρήσει την εθνική τους αξιοπρέπεια.
Κι αυτό χάρη στους πολιτικούς τους που στάθηκαν όρθιοι μπροστά στους δανειστές και αντέτειναν ένα βροντερό ΟΧΙ απέναντι στις καταστροφικές προτάσεις των "δανειστών", έστω και αν δεν ήξεραν τί θα τους ξημερώσει την επόμενη μέρα (ίσως και μια άλλη καταστροφή!;).