Η άποψη του καθηγητή πολιτικής οικονομίας Mark Blyth (*) είναι πως η λιτότητα είναι μια πολύ επικίνδυνη ιδέα. Και γίνεται πιο επικίνδυνη από τη στιγμή που χρησιμοποιείται ως φάρμακο για την κρίση, από αυτούς ακριβώς που τη δημιούργησαν.
Πιο κάτω αναδημοσιεύω την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξή του που δημοσιεύτηκε στο τελευταίο Hot Doc, στην οποία μιλάει για την ιστορική αποτυχία της λιτότητας και την λανθασμένη αντιμετώπιση της κρίσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πόσο παλιά ιστορία είναι η πολιτική της λιτότητας;
Πρέπει να γυρίσουμε στη γέννηση της θεωρίας του καπιταλισμού, στην εποχή του Τζον Λοκ και της αγγλικής επανάστασης του 17ου αιώνα. Εκείνη την εποχή υπήρχαν κάποιοι που αποφάσισαν ότι το ιερό δικαίωμα του βασιλιά δεν επαρκούσε πια και ήθελαν να αναδιανείμουν τη γη μεταξύ τους. Για να το κατορθώσουν αυτό, το παράδοξο ήταν πως έπρεπε να αναλάβουν την εξουσία και τον έλεγχο του κράτους. Το βρόμικο μυστικό του φιλελευθερισμού είναι ότι οι αγορές δεν δημιουργούνται από μόνες τους, αλλά από το κράτος ή με τη βοήθειά του. Μετά όμως υπάρχει πρόβλημα, επειδή ένα κράτος που είναι αρκετά ισχυρό για να σε υπερασπίσει εναντίον εκείνων που θέλουν να πάρουν τη γη σου, είναι επίσης αρκετά ισχυρό για να πάρει το ίδιο τη γη σου! Έτσι, ο φιλελευθερισμός πάντα είχε μια σχέση αγάπης-μίσους με το κράτος. Δεν το εμπιστεύεται αλλά ταυτόχρονα το χρειάζεται. Από αυτές τις αμφιβολίες δημιουργείται η ιδέα της οικονομικής λιτότητας. Η θεωρία λέει πως, όποτε υπάρχει οικονομική κρίση και χρειάζονται περικοπές, αντί να κοπούν οι υπερβολές που δημιούργησαν τη φούσκα, είναι οι κρατικές δαπάνες που πρέπει να μειωθούν.
Πιο κάτω αναδημοσιεύω την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξή του που δημοσιεύτηκε στο τελευταίο Hot Doc, στην οποία μιλάει για την ιστορική αποτυχία της λιτότητας και την λανθασμένη αντιμετώπιση της κρίσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Mark Blyth: Σώσαμε
μερικούς από τους πλουσιότερους ανθρώπους της Ευρώπης σε βάρος της Ελλάδας
Πόσο παλιά ιστορία είναι η πολιτική της λιτότητας;
Πρέπει να γυρίσουμε στη γέννηση της θεωρίας του καπιταλισμού, στην εποχή του Τζον Λοκ και της αγγλικής επανάστασης του 17ου αιώνα. Εκείνη την εποχή υπήρχαν κάποιοι που αποφάσισαν ότι το ιερό δικαίωμα του βασιλιά δεν επαρκούσε πια και ήθελαν να αναδιανείμουν τη γη μεταξύ τους. Για να το κατορθώσουν αυτό, το παράδοξο ήταν πως έπρεπε να αναλάβουν την εξουσία και τον έλεγχο του κράτους. Το βρόμικο μυστικό του φιλελευθερισμού είναι ότι οι αγορές δεν δημιουργούνται από μόνες τους, αλλά από το κράτος ή με τη βοήθειά του. Μετά όμως υπάρχει πρόβλημα, επειδή ένα κράτος που είναι αρκετά ισχυρό για να σε υπερασπίσει εναντίον εκείνων που θέλουν να πάρουν τη γη σου, είναι επίσης αρκετά ισχυρό για να πάρει το ίδιο τη γη σου! Έτσι, ο φιλελευθερισμός πάντα είχε μια σχέση αγάπης-μίσους με το κράτος. Δεν το εμπιστεύεται αλλά ταυτόχρονα το χρειάζεται. Από αυτές τις αμφιβολίες δημιουργείται η ιδέα της οικονομικής λιτότητας. Η θεωρία λέει πως, όποτε υπάρχει οικονομική κρίση και χρειάζονται περικοπές, αντί να κοπούν οι υπερβολές που δημιούργησαν τη φούσκα, είναι οι κρατικές δαπάνες που πρέπει να μειωθούν.
