Εκτός ...ελέγχου η ΕΚΤ (του Νότη Μαριά)

Τι θα σημάνει για τη χώρα μας η διαφαινόμενη αποχώρηση της ΕΚΤ από την τρόικα (ή όπως αλλιώς τη λένε); Ο ανεξάρτητος ευρωβουλευτής και καθηγητής Νότης Μαριάς* μας ενημερώνει για της εξελίξεις πάνω στο θέμα της ΕΚΤ και της συμμετοχής της -ή μη- στα κλιμάκια ελέγχου της χώρας μας από τους δανειστές.

Εκτός ...ελέγχου η ΕΚΤ
Το τρικέφαλο τέρας των δανειστών χάνει τον πιο ισχυρό του παίκτη

Το ζήτημα της έξωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από την τριμερή τέθηκε πλέον επί τάπητος. Έτσι, μετά την πρωτοπόρα γνώμη του γενικού εισαγγελέα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Pedro Cruz Villalon στη γνωστή υπόθεση του Προγράμματος ΟΜΤ που αφορούσε σε «αγορές κρατικών ομολόγων μεμονωμένων κρατών της Ευρωζώνης που έχουν αποκλειστεί από τις αγορές» (Η Καθημερινή, 15/1/2015) ήταν η σειρά του κορυφαίου θεσμικού οργάνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, να πάρει θέση στο ζήτημα αυτό.
Είχε, βεβαίως, προηγηθεί στις 25 Φεβρουαρίου στις Βρυξέλλες, κατά τη σύνοδο της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η θυελλώδης συνεδρίαση και κόντρα μου με τον Μάριο Ντράγκι, ο οποίος μάταια προσπάθησε να δικαιολογηθεί ότι δήθεν δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων στο πλαίσιο λειτουργίας της ΕΚΤ, αφενός μεν ως υποτιθέμενης Ανεξάρτητης Νομισματικής Αρχής και αφετέρου ως μέλους της τρόικας. Η τροπολογία που κατέθεσα για έξωση της ΕΚΤ από την τρόικα προστέθηκε στην παράγραφο 9 της σχετικής Ετήσιας Έκθεσης της ΕΚΤ έτους 2013, στη συζήτηση της οποίας υπήρξα σκιώδης εισηγητής.

Η γερμανική παράνοια δυσκολεύει τη δυνατότητα διαπραγμάτευσης

Υπάρχουν λαοί και λαοί στην Ευρώπη. Υπάρχουν λαοί όπως οι Έλληνες και οι Ιταλοί που έχουν παρελθόν χιλιετιών γεμάτο πολιτισμό και επιστήμες, υπάρχουν και λαοί όπως οι γερμανοί που έχουν παρελθόν λίγων εκαντοετιών (και αυτό που μας έχουν χαρίσει κυρίως είναι πόλεμοι και εκατόμβες), γεγονός που έχει επιδράσει και στη νοοτροπία τους, καθώς και στη στάση που κρατάνε απέναντι στους άλλους λαούς.
Η μοίρα μας το έφερε να πρέπει να συνεννοηθούμε με την κυβέρνηση αυτού του λαού, που δεν φημίζεται για την ευελιξία του ούτε για την ευρύτητα πνεύματος (αν και αυτό το τελευταίο το μετέτρεψε σε πλεονέκτημα δίνοντας έμφαση στην πειθαρχία, που βασίζεται σε αυτό ακριβώς το χαρακτηριστικό που τους λείπει).
 Στο παρακάτω άρθρο ο δρ Κων.Γρίβας* εξηγεί αυτά τα ατελή χαρακτηριστικά των γερμανών που κάνουν δύσκολη τη διαπραγμάτευση μαζί τους.

«Furor Teutonicus» ή «Tευτονικό παραλήρημα»
Οι πενήντα αποχρώσεις της γερμανικής παράνοιας

Ίσως το πιο ουσιαστικό επιχείρημα όσων υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να πάμε «με τα νερά» των δανειστών μας και να αποδεχτούμε αδιαμαρτύρητα το όποιο πρόγραμμα «σωτηρίας» της ελληνικής οικονομίας έχουν ετοιμάσει για εμάς είναι, ότι τα οικονομικά ζητήματα είναι αποκλειστικώς αυτά που τους ενδιαφέρουν και συνεπακόλουθα ό,τι άλλο και να τους πούμε δεν πρόκειται καν να το ακούσουν. Θέματα, δηλαδή, γεωστρατηγικών ισορροπιών και του ρόλου της Ελλάδας στην αρχιτεκτονική ασφάλειας της Δύσης, που θα μπορούσαν να προβληθούν έτσι ώστε να περάσει η συζήτηση στο ευρύτερο γεωπολιτικό επίπεδο, δεν γίνεται να χρησιμοποιηθούν γιατί πολύ απλά δεν τους νοιάζουν. Τις τελευταίες μέρες ωστόσο, έχουμε αρχίσει να υποψιαζόμαστε ότι τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα. Οι Γερμανοί και οι δορυφόροι τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση όχι μόνο δεν ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για γεωπολιτικά ζητήματα αλλά έχουν τόσο στρεβλωμένες απόψεις γι' αυτά, που αγγίζουν τα όρια της παράνοιας.

Διαπραγματεύσεις εφ'όλης της ύλης (του Στ. Λυγερού)

 
Όσο συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις της νέας κυβέρνησης με τους "εταίρους" μας στην ευρωζώνη, δεν είναι δυνατόν να βγάλουμε συγκεκριμένα συμπεράσματα για τα αποτελέσματά τους. Μπορούμε βέβαια να κάνουμε υποθέσεις ή υπολογισμούς και να ελπίζουμε για μια ευτυχή κατάληξη.

Στο παρακάτω άρθρο του ο κ.Σταύρος Λυγερός περιγράφει την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα και μας βοηθάει να καταλάβουμε τις συνθήκες καθώς και πιθανές συμμαχίες που διαμορφώνονται.





ΠΡΟΣ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΚΑΙ ΕΦ' ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ

Όλα δείχνουν ότι, μετά τα δημόσια πολιτικά τζαρτζαρίσματα, το «ελληνικό ζήτημα» εισέρχεται στην οδό των διαπραγματεύσεων. Το Βερολίνο αξιώνει ακόμα να ολοκληρωθεί η εκκρεμούσα αξιολόγηση από το προηγούμενο μνημονιακό πρόγραμμα, που σημαίνει ότι η κυβέρνηση Τσίπρα πρέπει να ικανοποιήσει τα δεκαοκτώ επώδυνα προαπαιτούμενα. Προαπαιτούμενα που ούτε η κυβέρνηση Σαμαρά είχε τολμήσει να εφαρμόσει. Η κατηγορηματική άρνηση της Αθήνας να συζητήσει αυτό το ενδεχόμενο πρακτικά σημαίνει ότι η εμμονή στην ολοκλήρωση της αξιολόγησης ισοδυναμεί με ρήξη. Και ρήξη δεν επιθυμούν ούτε οι Αμερικανοί ούτε και άλλοι παράγοντες του ευρωιερατείου. Αυτός είναι ο λόγος που ο Γιούνκερ, με τη συνεργασία της αυστριακής και της βελγικής κυβέρνησης και με τις ευλογίες της γαλλικής και της ιταλικής αναζητά μια συμβιβαστική φόρμουλα, η οποία να μην εκθέτει ούτε την κυβέρνηση Τσίπρα ούτε το δίδυμο Μέρκελ -Σόιμπλε.

Διαφαινόμενη επιτυχία στην πρώτη κρίσιμη μάχη (του Στ.Λυγερού)

Από την επομένη των εκλογών και μετά τον άμεσο σχηματισμό κυβέρνησης άρχισαν οι κινήσεις της ελληνικής πλευράς για αναζήτηση συμμάχων με σκοπό την επαναδιαπραγμάτευση των δεσμεύσεων που είχε αναλάβει η προηγούμενη κυβέρνηση απέναντι στους αυτοαποκαλούμενους εταίρους μας, ουσιαστικά στα αφεντικά της Ευρώπης, τους γερμανούς.
Αρχικά, φάνηκε ότι βρίσκαμε "ευήκοα ώτα" στις πρώτες επαφές των στελεχών της κυβέρνησης. Στη συνέχεια όμως, και μόλις δραστηριοποιήθηκε η γερμανική πλευρά ασκώντας -άγνωστο μέχρι αυτή τη στιγμή- ποιές πιέσεις, οι πρώτοι συνομιλητές μας φάνηκαν να αλλάζουν στάση και να επαναλαμβάνουν εν χορώ το γερμανικό ρεφραίν "πρέπει να τηρήσετε τις δεσμεύσεις σας". Το ίδιο αυτό τροπάριο επανέλαβε και η αμερικανική αντιπροσωπεία που επισκέφτηκε τις προηγούμενες μέρες τη χώρα μας, επίσκεψη που ακολούθησε μια πρώτη ευνοϊκή για την Ελλάδα παρότρυνση του προέδρου των ΗΠΑ Ομπάμα προς τα αφεντικά της Ευρώπης, που γρήγορα φάνηκε να ξεχνιέται.
Οι εξελίξεις είναι ραγδαίες και καθημερινές, γι' αυτό και το άρθρο του κ.Σταύρου Λυγερού που αναδημοσιεύω πιο κάτω από τα τελευταία ΕΠΙΚΑΙΡΑ -και που λογικά γράφτηκε στις αρχές της εβδομάδας- σε κάποια σημεία του, και συγκεκριμένα σε αυτά που αναφέρεται στις θετικές αρχικά αντιδράσεις των ξένων συνομιλητών, που διαφοροποιήθηκαν στη συνέχεια, φαίνονται να έχουν ξεπεραστεί. Όμως, οι διαπιστώσεις και επισημάνσεις του για το περιβάλλον που διαμορφώνεται λόγω της σθεναρής και σταθερής μέχρι τώρα στάσης της κυβέρνησης, στάσης που μπορεί να προκαλέσει -λόγω της άτεγκτης και κοντόφθαλμης αντιμετώπισης της κατάστασης από τους γερμανούς και τα τσιράκια τους- παρενέργειες τόσο στον οικονομικό όσο και στον γεωπολιτικό τομέα, είναι όπως πάντα ιδιαίτερα εύστοχες.   

Η μεγάλη εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ και ο γρήγορος σχηματισμός κυβέρνησης με τους αντιμνημονιακούς ΑΝΕΛ έκλεισαν τον δρόμο στο σενάριο που ήθελε τον Τσίπρα πολιτικά όμηρο του Ποταμιού και ως εκ τούτου διαπραγματευτικά γυμνό έναντι του ευρωιερατείου. Έχοντας εξασφαλίσει τα νώτα της, η νέα ελληνική κυβέρνηση έκανε αυτό που είχαμε εδώ και καιρό προαναγγείλει από αυτή εδώ τη στήλη: ενταφίασε το προηγούμενο μνημονιακό πρόγραμμα και την τρόικα ως μηχανισμό ελέγχου, ζητώντας διαπραγματεύσεις από μηδενική βάση με σκοπό μια νέα συμφωνία-πακέτο.
Όλα δείχνουν ότι η Αθήνα είναι πολύ κοντά στο να κερδίσει την πρώτη, αλλά κρίσιμη αυτή μάχη. Το δίδυμο Μέρκελ - Σόιμπλε έδειξε ότι είχε πρόθεση να περάσει τη θηλιά στον λαιμό της κυβέρνησης Τσίπρα, αλλά η σκληρή γραμμή του Βερολίνου προσκρούει σε εμπόδια. Η γαλλική και η ιταλική κυβέρνηση εξέφρασαν αρχικά την πρόθεσή τους να ωθήσουν τα πράγματα προς την κατεύθυνση των διαπραγματεύσεων και του συμβιβασμού. 

Κορυφαίοι οικονομολόγοι για το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ

Μετά την επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ στις εθνικές εκλογές και τις πρώτες κινήσεις από τον νέο πρωθυπουργό και τους αρμόδιους υπουργούς για τα οικονομικά θέματα έχει ξεκινήσει μια πλατιά συζήτηση σχετικά με την ελληνική κρίση. Έχουμε διαβάσει αυτές τις πρώτες μέρες διάφορες δηλώσεις και σχόλια από γνωστούς παγκοσμίως οικονομολόγους. Στο άρθρο του Άρη Χατζηστεφάνου που αναδημοσιεύω στη συνέχεια βρίσκονται συγκεντρωμένα τα βασικά σχόλια των εν λόγω οικονομολόγων. 

ΠΩΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΘΗΚΑΝ ΚΡΟΥΓΚΜΑΝ, ΣΤΙΓΚΛΙΤΖ, ΓΚΑΛΜΠΡΕΙΘ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ

Πριν ακόμη ανακοινωθούν τα τελικά αποτελέσματα επικρατείας το βράδυ των εκλογών της 25ης Ιανουαρίου, ορισμένοι από τους σημαντικότερους οικονομολόγους του πλανήτη κάθισαν μπροστά από τον υπολογιστή τους, καταγράφοντας τις πρώτες τους σκέψεις. Οι πιο ανυπόμονοι άρχισαν να στέλνουν σύντομα μηνύματα και εκτιμήσεις από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και κυρίως το twitter, ενώ οι υπόλοιποι ετοίμαζαν μεγαλύτερα κείμενα.

Το φαινομενικά παράδοξο ήταν ότι αρκετοί από τους εκφραστές της «ορθόδοξης» οικονομικής σκέψης, που αναμενόταν να ασκήσουν σκληρή κριτική στον ΣΥΡΙΖΑ, έσπευσαν να χαιρετίσουν το αποτέλεσμα, ενώ οι «δεδηλωμένοι» υποστηρικτές της νέας κυβέρνησης άσκησαν καλοπροαίρετη «κριτική» - με την έννοια ότι καλούσαν για ακόμη πιο ριζοσπαστικές κινήσεις από την πλευρά του νέου οικονομικού επιτελείου.

Το βραβείο ταχύτερης αντίδρασης ανήκει στο Κέντρο Οικονομικών και Πολιτικών Ερευνών

CERP και τον συνιδρυτή του Mark Weisbrot, ο οποίος παρακολουθεί εδώ και χρόνια την ελληνική κρίση. Αφού παρουσιάζει τις καταστροφικές συνέπειες της μέχρι σήμερα ακολουθούμενης πολιτικής -κυρίως την εκτόξευση της ανεργίας και την απώλεια άνω του 25% του ΑΕΠ-, ο Weisbrot επισημαίνει ότι «τα κεφάλαια που χρειάζεται η Ελλάδα για να ανακάμψει είναι αμελητέα για τα ευρωπαϊκά δεδομένα». Ο ίδιος εξηγούσε, λίγα εικοσιτετράωρα πριν ανοίξουν οι κάλπες, ότι ο μόνος λόγος για τον οποίο το Βερολίνο φοβάται το ενδεχόμενο εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη είναι ότι μπορεί να προσφέρει τόσο ταχεία ανάκαμψη, ώστε αρκετές ακόμη χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας να θελήσουν να αποχωρήσουν από τη νομισματική ένωση. «Εάν ο ΣΥΡΙΖΑ», καταλήγει ο Weisbrot, "πετύχει να στηρίξει την οικονομία και να επαναφέρει τις θέσεις εργασίας, οι Ισπανοί ψηφοφόροι θα το καταλάβουν πριν προσέλθουν κι αυτοί στις κάλπες».

Το παιχνίδι μόλις τώρα αρχίζει (του Σταύρου Λυγερού)

Το άρθρο που αναδημοσιεύω σήμερα το έχει γράψει ο κ.Στ.Λυγερός στις αρχές της εβδομάδας, μετά, εννοείται, από τη γνωστοποίηση των αποτελεσμάτων των εθνικών εκλογών. Όμως, σήμερα, και μετά τις επισκέψεις των Σουλτς και Ντάισελμπλουμ δεν αλλοιώνονται τα συμπεράσματά του.
Αρχικά, ομολογώ ότι με ξένισε ο τίτλος που αναφερόταν στην επιλογή του συμβιβασμού, νομίζοντας ότι εννοούσε συμβιβασμό της νεοεκλεγείσας κυβέρνησης. Όμως έκανα λάθος. Ο συμβιβασμός αναφέρεται στην πλευρά των δανειστών. Ακόμα με ξένισαν ένα δυο σημεία στα οποία θεωρεί πιθανή την υποχώρηση της νέας κυβέρνησης σε θέματα ελέγχου. Όμως αυτά ίσως τα σημεία είναι που κάνουν την ανάλυση του έγκριτου σχολιαστή περισσότερο ρεαλιστική και αυτός άλλωστε είναι ένας λόγος που τον φιλοξενώ τόσο συχνά.

Κερδίζει έδαφος η επιλογή του συμβιβασμού...
...αλλά το παιχνίδι μόλις τώρα αρχίζει
(του Στ.Λυγερού)

Διαθέτοντας μια άνετη πλειοψηφία στη Βουλή, η νέα κυβέρνηση καλείται από τα πρώτα βήματά της να διαχειριστεί τη δύσκολη σχέση με τα αφεντικά της Ευρωζώνης. Η συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ ήταν η χειρότερη εξέλιξη για το Βερολίνο και τα υπόλοιπα μέλη της. Το κόμμα του Καμμένου έχει άλλες ιδεολογικές αφετηρίες από το κόμμα του Τσίπρα και διαφορετικές θέσεις κυρίως για θέματα εξωτερικής πολιτικής και παράνομης μετανάστευσης. Από την άλλη πλευρά όμως είναι κατηγορηματικά αντιμνημονιακό, γεγονός που το καθιστά σταθερό κυβερνητικό εταίρο ενόψει της διαπραγμάτευσης - αντιπαράθεσης με τους δανειστές.
Από τη στιγμή που κατέστη σαφές πως η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ ήταν αναπόφευκτη, είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους στον σχηματισμό κυβέρνησης με το Ποτάμι, ώστε ο Τσίπρας να είναι ουσιαστικά όμηρος στη διαπραγμάτευση - αντιπαράθεση με το ευρωιερατείο. Ήταν από πριν προφανές ότι θα αντιμετώπιζαν με διαφορετικό τρόπο τη νέα κυβέρνηση εάν πατούσε σε σταθερό αντιμνημονιακό έδαφος και διαφορετικά εάν εξαρτιόταν από την υποστήριξη φιλομνημονιακού κόμματος. Είναι ενδεικτικό ότι οι πρώτες αντιδράσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων προϊδεάζουν ότι το ευρωιερατείο τελικώς θα επιλέξει την οδό των εποικοδομητικών διαπραγματεύσεων και του συμβιβασμού.

Σύγκρουση με την Ευρώπη, η μόνη λύση

Οι επικεφαλής και τα στελέχη της μνημονιακής συγκυβέρνησης απέρριπταν κάθε πρόταση να ακολουθήσει η χώρα διαφορετική πορεία από αυτήν της υποτέλειας και του "καλού παιδιού". Δεν χρειάζεται ερώτημα αν είχαν δίκιο. Η ιστορία μάς αποδεικνύει ότι η Ελλάδα μπορεί να ακολουθεί δική της πολιτική.
Το άρθρο του ειδικού στα γεωπολιτικά Δρος Κων.Γρίβα κάνει μια ιστορική αναδρομή σε μεταπολιτευτικές αυτόνομες πολιτικές που θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως οδηγός στη νέα κυβέρνηση για μια πραγματικά εθνική πολιτική.

Σύγκρουση με την Ευρώπη, η μόνη λύση

Η μέχρι σήμερα λειτουργία της Ελλάδας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης βασίστηκε σε ένα μείγμα πολυτιμότητας και επικινδυνότητας έναντι των ισχυρών χωρών της Δύσης. Παρόμοια στρατηγική θα πρέπει να εφαρμόσει και η επόμενη κυβέρνηση, αν θέλει να εξασφαλίσει τη θέση της χώρας στην Ευρώπη. Στην πολιτική αντιπαράθεση ενόψει των επερχόμενων κρίσιμων εκλογών κυρίαρχη θέση κατέχει η λεγόμενη «ευρωπαϊκή προοπτική» της Ελλάδας· το ανήκειν στην ΕΕ και δι’ αυτής στα ευρύτερα γεωπολιτικά μεγέθη «Ευρώπη» και «Δύση».
Υποστηρίζεται εντόνως ότι τυχόν «επιθετική» πολιτική από πλευράς της επόμενης κυβέρνησης έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα απειλήσει τη θέση της χώρας μας στην Ευρώπη. Συνακόλουθα, ως ορθή πολιτική για την αποφυγή αυτού του φρικαλέου ενδεχομένου προβάλλεται μια στρατηγική «μη τριβών» με τους εταίρους μας και γενικότερα μια πολιτική «καλού παιδιού», το οποίο «ακούει και υπακούει», όπως θα έλεγαν οι παλιοί δάσκαλοι.
Όμως η άποψη αυτή αγνοεί, μεταξύ των άλλων, και ολόκληρη την ιστορική πορεία της Ελλάδας μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία δεν βασίστηκε στην παθητική ταύτιση με τις επιταγές των ισχυρών, αλλά σε ένα μείγμα πολυτιμότητας και επικινδυνότητας το οποίο είχε και έντονα συγκρουσιακό στοιχεία.

Ρήξη ή συμβιβασμός; Το αναπάντητο ερώτημα (του Στ.Λυγερού)

Πολλοί θεωρούν υπερβολικούς τους φόβους εκείνων που πιστεύουν ότι αν εκλεγεί ο ΣΥΡΙΖΑ κι εφαρμόσει αυτά που υπόσχεται θα κινδυνεύσει η σταθερότητα της ευρωζώνης. Έχουν δίκιο όμως; Ένα οικοδόμημα έχει πολλά στηρίγματα και η ευστάθειά του εξαρτάται από καθένα από αυτά ξεχωριστά! Αν ένα από αυτά ακολουθήσει διαφορετική κλίση, η ισορροπία χάνεται.
Ένα άλλο δεδομένο που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι η ανικανότητα που έχουν επιδείξει τα ευρωπαϊκά κέντρα αποφάσεων στην αντιμετώπιση της κρίσης. Απανωτά λάθη, που αργότερα (κατόπιν εορτής, όμως) βγαίνουν και τα παραδέχονται, χωρίς όμως να δείχνουν διάθεση να διαφοροποιήσουν την πολιτική που έχει στοιχίσει τόσες ζωές, ιδίως στη χώρα μας.
Γύρω από αυτές τις διαπιστώσεις κινείται και ο κ.Σταύρος Λυγερός στο άρθρο του που αναδημοσιεύω στη συνέχεια από τα προχθεσινά ΕΠΙΚΑΙΡΑ.

Ρήξη ή συμβιβασμός; Το αναπάντητο ερώτημα

Μπορεί ο Σαμαράς να μην καταθέτει τα όπλα και να χαρακτηρίζει «ατύχημα για τη χώρα» την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά οι πάντες σχεδόν εντός και εκτός Ελλάδας προεξοφλούν ότι την επομένη των εκλογών το κόμμα του Τσίπρα θα κληθεί να σχηματίσει κυβέρνηση. Τα αφεντικά της Ευρώπης έρχονται αντιμέτωπα με τα αποτελέσματα του πειράματος που εδώ και πέντε χρόνια διεξάγουν στην Ελλάδα.
Το πρόβλημα με τέτοιου είδους πειράματα κοινωνικής μηχανικής είναι ότι προκαλούν αντιδράσεις εκ μέρους των λαών. Αυτό που οι Αγορές αποκαλούν «πολιτικό κίνδυνο» ή «πολιτικό ρίσκο» δεν είναι τίποτε άλλο από την ενεργοποίηση του ενστίκτου αυτοσυντήρησης των Ελλήνων. Η ανατροπή των σταθερών του βίου εκατομμυρίων μικρομεσαίων τούς ώθησε να μετατρέψουν σε πρωταγωνιστή τον ΣΥΡΙΖΑ, ένα κόμμα που μέχρι πρότινος αγωνιζόταν να εισέλθει στη Βουλή.

Τουρκικού θράσους συνέχεια στην ανατολική Μεσόγειο

Τις τελευταίες μέρες ασχολούμαστε σχεδόν αποκλειστικά με τα εσωτερικά κομματικά παιχνίδια, ενώ στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου διακυβεύονται τα συμφέροντα του ελληνισμού, λόγω της επεκτατικής πολιτικής της Τουρκίας που βρίσκεται πάλι σε έξαρση.
Σήμερα αναδημοσιεύω από τα τελευταία ΕΠΙΚΑΙΡΑ άρθρο του Περικλή Νεάρχου, γνώστη των γεωπολιτικών συνθηκών της περιοχής μας.

Η Διακήρυξη του Καΐρου, μετά τη Συνάντηση Κορυφής Ελλάδος Κύπρου και Αιγύπτου, ανοίγει τον δρόμο για την υπογραφή συμφωνίας για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ των τριών χωρών, δηλαδή μεταξύ Ελλάδος και Αιγύπτου και μεταξύ Ελλάδος και Κύπρου, εφόσον μεταξύ Κύπρου και Αιγύπτου είναι ήδη γεγονός από πολλά χρόνια. Η εξέλιξη αυτή στην πολιτική του Κάιρου, που αναγνωρίζει πλέον ανεπιφύλακτα την επήρεια του νησιωτικού συμπλέγματος του Καστελλορίζου στην Ελληνική ΑΟΖ και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Αγκυρας ότι δήθεν η δική της ΑΟΖ προεκτείνεται μέχρι την Αιγυπτιακή, αίρει το εμπόδιο που υπήρχε στο παρελθόν από την επιφυλακτική στάση της Αιγύπτου κι από τον κίνδυνο που αντιπροσώπευε για την Ελλάδα η πολιτική του πρώην Προέδρου Μόρσι, των Αδελφών Μουσουλμάνων.

Επαφίεται τώρα στην Ελλάδα να αξιοποιήσει τη στρατηγική προσέγγισή της με την Αίγυπτο για να επιταχύνει τις απαραίτητες διαδικασίες και προϋποθέσεις και να κάνει πράξη μια συμφωνία με την Αίγυπτο για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Η Διακήρυξη του Καϊρου από τις τρεις χώρες έχει, προφανώς, πολύ ευρύτερη σημασία. Οι ηγεμονικές φιλοδοξίες της Αγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο δεν ενοχλούν μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο. Ενοχλούν επίσης πολύ έντονα την Αίγυπτο, που είναι η μεγαλύτερη χώρα του Αραβικού κόσμου και ηγέτιδα δύναμη, όπως επίσης το Ισραήλ. Και στις δύο περιπτώσεις ο συνδυασμός των ηγεμονικών και επεκτατικών φιλοδοξιών της Άγκυρας με μια πολιτική επικίνδυνου Ισλαμισμού αντιμετωπίζεται ως άμεση απειλή από τις δύο χώρες.

Το Ισραήλ δεν έχει πλέον καμιά εμπιστοσύνη στο καθεστώς Ερντογάν και αντιμετωπίζει την Τουρκία ως μια νέα αναδυόμενη απειλή. Επ' ουδενί θέλει η χώρα αυτή να προωθήσει τους ηγεμονικούς και γεωπολιτικούς της στόχους στην Ανατολική Μεσόγειο, που εκ των πραγμάτων θα απειλούσαν την ασφάλεια και τα συμφέροντα του Ισραήλ. Αυτό ισχύει ειδικότερα και σε σχέση με την Κύπρο. Το Ισραήλ έχει κάθε λόγο να μην θέλει η Κύπρος να περιέλθει υπό Τουρκικό γεωπολιτικό έλεγχο, είτε κατά άμεσο είτε κατά έμμεσο, συγκεκαλυμμένο τρόπο. Αυτό πρέπει να το γνωρίζουν και να το αξιοποιούν στις διαπραγματεύσεις για λύση του Κυπριακού οι πολιτικές ηγεσίες της Κύπρου και της Ελλάδος. Η σημερινή κατάσταση είναι πολύ διαφορετική από εκείνη του 2004, όταν ίσχυε ακόμη η στρατηγική σχέση Άγκυρας - Τελ Αβίβ και το Ισραήλ συνέπλεε πλήρως με τον Δυτικό παράγοντα για την επιβολή του Σχεδίου Ανάν στην Κύπρο.

Η Τριμερής του Καΐρου, η οποία ενδέχεται να εξελιχθεί σε Πενταμερή με την προσχώρηση του Λιβάνου και της Ιορδανίας, όπως επίσης η νέα, προβλεπόμενη Τριμερής με το Ισραήλ δημιουργούν μια νέα κατάσταση στην περιοχή και ισχυρά περιφερειακά ερείσματα για την Ελλάδα και την Κύπρο. Ήδη, πριν ενδεχομένως από τα Χριστούγεννα, ο Πρόεδρος της Αιγύπτου, στρατάρχης Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, θα επισκεφθεί τη Λευκωσία. Θα είναι μια επίσκεψη με βαθύ συμβολικό νόημα και με σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα. Ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης θα επισκεφθεί παραλλήλως στις 2 Δεκεμβρίου, την Ιερουσαλήμ. Η επίσκεψή του έρχεται σε συνέχεια της επισκέψεως στη Λευκωσία του Ισραηλινού υπουργού Εξωτερικών, Αβιγκντορ Λίμπερμαν, και των ξεκάθαρων δηλώσεων στις οποίες προέβη για σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας και για τερματισμό των παράνομων ερευνών του Τουρκικού σεισμογραφικού σκάφους στην Κυπριακή ΑΟΖ. Έρχεται επίσης ως συνέχεια των κοινών Κυπρο-Ισραηλινών ασκήσεων στον Κυπριακό εναέριο χώρο και της προσγείωσης Ισραηλινών αεροσκαφών στην αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο. 
Ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης, έχει επίσης ανοικτή πρόσκληση από τον Ρώσο ηγέτη, Βλαντιμίρ Πούτιν, για να επισκεφθεί προσεχώς τη Μόσχα.

Η γείτων επεκτείνει την κρίση στο Αιγαίο

Η Άγκυρα, διπλωματικά απομονωμένη στην περιοχή και αντιμετωπίζοντας μεγάλα στρατηγικά διλήμματα από την κατάσταση στη Συρία το Ιράκ και την όλη εξέλιξη στην περιοχή, όπως επίσης στο εσωτερικό της με τον Κουρδικό παράγοντα στρέφει την προσοχή της στην Ανατολική Μεσόγειο. Πιστεύει ότι μπορεί ν' αποκομίσει εδώ μεγάλα κέρδη σε βάρος της Κύπρου και της Ελλάδος με διακριτική Αμερικανική υποστήριξη και εκμεταλλευόμενη τη θέση αδυναμίας στην οποία βρίσκονται Αθήνα και Λευκωσία λόγω της μεγάλης οικονομικής κρίσεως, της ομηρίας που ασκεί η τρόικα και της μακράς αδράνειάς τους στον τομέα των στρατιωτικών εξοπλισμών. 
Υπολογίζει επίσης στην Αμερικανική υποστήριξη λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου στη Συρία και της Αμερικανικής πολιτικής κατά του Προέδρου Άσαντ. Η τελευταία εκπορεύεται από τις γνωστές αντι-Ρωσικές εμμονές της Ουάσιγκτον και την προβληματική Αμερικανική στρατηγική της συμμαχίας με τον Μουσουλμανικό παράγοντα, ιδιαίτερα με τον ακραίο Ισλαμισμό, για την άσκηση αντι-Ρωσικής πολιτικής σ' ολόκληρη τη Ρωσική περίμετρο.

Τα τραγικά αποτελέσματα της πολιτικής αυτής έγιναν φανερά, κατά πρώτο λόγο, στο Αφγανιστάν, με την άνδρωση της Αλ Κάιντα. Έγιναν, κατά δεύτερο λόγο, φανερά με το φιάσκο και την τραγωδία στην οποία οδηγήθηκαν τα κινήματα της λεγόμενης «Αραβικής Ανοίξεως», στα οποία είχε επενδύσει πολύ και ο Ταγίπ Ερντογάν, προβάλλοντας την πολιτική του ως πρότυπο ενός νέου, «ήπιου» Ισλάμ. Έγιναν, κατά τρίτο λόγο, φανερά με τη δημιουργία του Φράνκενσταϊν του ISIL/ ISIS, του Ισλαμικού Κράτους. Οι ΗΠΑ συνέπραξαν ενεργά και συνεργάσθηκαν με την Τουρκία, το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία για τη δημιουργία αυτής της υποτιθέμενης «μετριοπαθούς» δυνάμεως η οποία θα ανέτρεπε και θα αντικαθιστούσε το καθεστώς Ασαντ. Σήμερα οι ΗΠΑ συγκροτούν συνασπισμό σαράντα δύο χωρών για να πολεμήσουν το ISIL και το Ισλαμικό Κράτος ασκώντας πίεση και στην Άγκυρα να συνεργασθεί σ' αυτό, παρά τις εκλεκτικές συγγένειες και τους ανομολόγητους δεσμούς που έχει με το ISIL. Η Άγκυρα υπολογίζει στο ISIL για την κατάλυση της Αυτόνομης Κουρδικής Περιοχής της Συρίας την οποία αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη καχυποψία και φόβο ότι μπορεί, σ' ένα μελλοντικό σενάριο δημιουργίας ενιαίου ανεξάρτητου Κουρδικού κράτους ν' αποτελέσει την προέκτασή του προς τη θάλασσα στον Κόλπο της Αλεξανδρέττας.

Έτσι εξηγείται η πεισματική άρνηση της Άγκυρας να συνεργασθεί για την απόκρουση της επιθέσεως του ISIL στο Κομπάνι. Αναγκάσθηκε, μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις για «ανταλλάγματα», να συνεργασθεί οριακά με τις ΗΠΑ, επιτρέποντας τη διέλευση μέσα από το έδαφος της περιορισμένου αριθμού ανταρτών Πεσμεργκά από το Βόρειο Κουρδικό Ιράκ για την ενίσχυση της άμυνας του Κομπάνι. Το έπραξε ζητώντας ανταλλάγματα για τη συνέχιση της Αμερικανικής πολιτικής στη Συρία και πιθανότατα για τη «συμμετοχή» της Άγκυρας στα ενεργειακά αποθέματα της Ανατολικής Μεσογείου. Το έπραξε επίσης αναλογιζόμενη τις επιπτώσεις της πολιτικής της στους Κούρδους της Τουρκίας και στις προσπάθειές της να διαπραγματευθεί μ' αυτούς μια λύση του Κουρδικού, όπως επίσης την εξέλιξη της Αμερικανικής πολιτικής απέναντι στον Κουρδικό παράγοντα. Ήδη διακεκριμένοι πολιτικοί αναλυτές στην Ουάσιγκτον προτείνουν αναθεώρηση της Αμερικανικής στρατηγικής και απόδοση πολύ μεγαλύτερης σημασίας στον Κουρδικό παράγοντα στην περιοχή, συνάγοντας τα συμπεράσματα από την αναξιόπιστη, προβληματική και Ισλαμική πολιτική του Ερντογάν, που επιδιώκει τους δικούς της, αυτόνομους στόχους περιφερειακής δυνάμεως.

Η επίσημη Αμερικανική πολιτική, παρά τον έκδηλο εκνευρισμό και τη δυσπιστία της απέναντι στην πολιτική Ερντογάν, εξακολουθεί να αποδίδει μεγάλη σημασία στον στρατηγικό ρόλο της Τουρκίας ως συμμάχου στο ΝΑΤΟ και να προσπαθεί να ενισχύσει τους δεσμούς της με την Ευρώπη και το Δυτικό στρατόπεδο. Στην επιδίωξη αυτή υπάρχουν μεγάλοι κίνδυνοι για την Ελλάδα και την Κύπρο, που υπολαμβάνονται ως πολιτικά ελεγχόμενες χώρες και ευεπίφορες σε πιέσεις για υποχωρήσεις και απαράδεκτους «συμβιβασμούς» στα εθνικά θέματα.

Οι απαράδεκτες προτάσεις του αντιπροσώπου του γ.γ. του ΟΗΕ

Μια εκδήλωση της Αμερικανικής αυτής πολιτικής ήταν η επίσκεψη στον Κύπριο Πρόεδρο του Αμερικανού πρέσβεως στη Λευκωσία και η υποβολή προτάσεως για τη δημιουργία Ταμείου στο οποίο να κατατίθενται τα έσοδα από το φυσικό αέριο της Κύπρου μέχρι την κατάληξη σε συμφωνία για τη διανομή τους στο πλαίσιο μιας «λύσεως» του Κυπριακού. Η πρότασή του απερρίφθη. Η ουσία όμως της προτάσεως επανήλθε μέσω του νέου ειδικού αντιπροσώπου του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Νορβηγού Έσπεν Μπαρθ Άιντε, ο οποίος ανέλαβε μεσολαβητική προσπάθεια για την επανέναρξη των διακοινοτικών συνομιλιών. Είναι χαρακτηριστικό και ενδεικτικό ότι ούτε αυτός ούτε ο γ.γ. του ΟΗΕ, Μπαν Κι Μουν, έκαναν την οποιαδήποτε δήλωση για σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου και αποχώρηση του Τουρκικού ερευνητικού σκάφους «Barbaros» από την Κυπριακή ΑΟΖ. Αυτή όμως η εισβολή προκάλεσε την αναστολή της συμμετοχής της Ελληνικής πλευράς στις διακοινοτικές συνομιλίες και τη διακοπή τους. Ο Άιντε επεσκέφθη διαδοχικά την Αγκυρα, την Αθήνα και τη Λευκωσία και υπέβαλε στον Κύπριο Πρόεδρο διαμεσολαβητική πρόταση για τη δημιουργία μιας Τεχνικής «Διακοινοτικής» Επιτροπής η οποία θα συζητήσει το θέμα του φυσικού αερίου, στο πλαίσιο των διακοινοτικών συνομιλιών. Πρότεινε, με άλλα λόγια τη μετατροπή του φυσικού αερίου της ελεύθερης Κύπρου σε διακοινοτικό θέμα, το οποίο θα πρέπει να συζητηθεί σε βάση πολιτικής ισότητας με το ψευδοκράτος!

Αντιλαμβάνεται κανείς ότι σε μια τέτοια περίπτωση η ίδια η Ελληνική πλευρά θα παραδεχόταν ότι δεν έχει το κυριαρχικό δικαίωμα να αξιοποιήσει τα ενεργειακά κοιτάσματα της ΑΟΖ της ελεύθερης Κύπρου και θα εξισωνόταν με το ψευδοκράτος. Θα ανεγνώριζε επίσης σ’ αυτό «ίσο» λόγο στην ΑΟΖ της ελεύθερης Κύπρου. Η Άγκυρα κατέχει επί σαράντα χρόνια τη Βόρεια Κύπρο. Διεκδικεί τώρα να της αναγνωρισθεί από την Ελληνική πλευρά ότι έχει επιπλέον «ίσα» δικαιώματα στην ΑΟΖ της ελεύθερης Κύπρου. Με τη λογική αυτή, θα έμεναν επίσης στον αέρα οι συμφωνίες που έχει υπογράψει μέχρι τώρα η Κυπριακή Δημοκρατία για την οριοθέτηση της ΑΟΖ και την αξιοποίηση των ενεργειακών κοιτασμάτων. 
Η πρόταση, όπως προείπαμε, απερρίφθη. Δείχνει, ωστόσο, σαφώς τον ρόλο ανδρεικέλου που διαδραματίζει ο ειδικός αντιπρόσωπος του γενικού γραμματέα. Δείχνει επίσης τον παρασκηνιακό ρόλο του Βρετανικού παράγοντα, ο οποίος φιλοδοξεί να επιτύχει, σε συμμαχία με τον Τουρκικό παράγοντα τους στόχους που είχε εκφράσει για την Κυπριακή ΑΟΖ μέσα από το Σχέδιο Ανάν. Δείχνει, τέλος, τους κινδύνους που εγκυμονεί η συνέχιση της αυτοκαταστροφικής πολιτικής των διακοινοτικών συνομιλιών με βάση το κοινό ανακοινωθέν Αναστασιάδη - Έρογλου, όπως και την ανάγκη να χαραχθεί επειγόντως μια νέα πολιτική και στρατηγική, που θα έχει ως ακρογωνιαίο λίθο τη διαφύλαξη της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Δημοσκοπικά νέα και μετεκλογικό αύριο του ΣΥΡΙΖΑ (του Στ.Λυγερού)

Μετά τη συζήτηση που ακολούθησε την παρουσίαση στη ΔΕΘ του κυβερνητικού προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ, ο κ.Σταύρος Λυγερός προσπαθεί να ακτινογραφήσει την πολιτική κατάσταση, όπως έχει διαμορφωθεί πλέον, καθώς και να εκτιμήσει πώς θα διαμορφωθεί το κλίμα τους επόμενους μήνες, γύρω κυρίως από τα δυο κόμματα που θα διεκδικήσουν την εξουσία, όποτε στηθούν οι επόμενες κάλπες.

Τα καλά δημοσκοπικά νέα και το δύσκολο μετεκλογικό αύριο του ΣΥΡΙΖΑ

Η διάψευση των προσδοκιών για βελτίωση της οικονομίας κλιμακώνει την αντίθεση της συντριπτικής πλειονότητας των πολιτών προς τις ασκούμενες μνημονιακές πολιτικές, γεγονός που εκ των πραγμάτων αποδυναμώνει την κυβέρνηση. Το ενδεχόμενο κατάρρευσής της δεν μπορεί να αποκλειστεί, αλλά το πιθανότερο είναι να «σέρνεται» μέχρι την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας.
Ο Σαμαράς δεν πρόκειται να στήσει κάλπες. Θα προσπαθήσει πάση θυσία να συγκεντρώσει τις αναγκαίες 180 βουλευτικές ψήφους για να παρατείνει τη ζωή τής κυβέρνησής του μέχρι τον Ιούνιο του 2016. Η επιδίωξή του αυτή επικροτείται από το ευρωιερατείο κι από τις εγχώριες άρχουσες ελίτ. Τον τελευταίο καιρό όμως γίνονται δεύτερες σκέψεις. Αν και το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα δυσκολεύεται να πείσει ως εναλλακτική λύση, κατ' αντιδιαστολή κερδίζει συνεχώς έδαφος. Η εδραίωση και διεύρυνση του δημοσκοπικού προβαδίσματός του ωθεί κάποιους κύκλους σε Ευρώπη και Ελλάδα να θεωρούν ότι όσο καθυστερούν οι εκλογές τόσο θα πλησιάζει προς την αυτοδυναμία.
Μια τέτοια εξέλιξη θα άλλαζε ριζικά τα τωρινά πολιτικά δεδομένα. Οι εγχώριες άρχουσες ελίτ ποντάρουν πολύ στο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα έχει ανάγκη από εταίρο για να σχηματίσει κυβέρνηση. Θεωρούν ότι μέσω αυτού θα μπορούν να επηρεάσουν όχι μόνο την πολιτική μιας μελλοντικής συμμαχικής κυβέρνησης Τσίπρα, αλλά και τις ισορροπίες στο εσωτερικό της Κουμουνδούρου.

Οι εξαγγελίες Τσίπρα ...και το κόλπο του Βενιζέλου (του Στ.Λυγερού)

Στο πρώτο μέρος του τακτικού εβδομαδιαίου άρθρου του, που αναδημοσιεύω από τα ΕΠΙΚΑΙΡΑ, ο κ.Σταύρος Λυγερός σχολιάζει το θέμα των ημερών, δηλαδή τις εξαγγελίες του Αλ.Τσίπρα κατά τη διάρκεια της ΔΕΘ.
Στο δεύτερο μέρος αναφέρεται στις προσπάθειες της κυβέρνησης να παραμείνει στην εξουσία με κάθε τρόπο, κρίνοντας - σε αυτή τη φάση - πως ο προσφορότερος είναι η αλλαγή του εκλογικού νόμου, ένα έργο που έχει αναλάβει ο "ειδικός" στην κατάρτιση "περίεργων" νόμων Ευ.Βενιζέλος. Και αυτές οι ενέργειες επιβεβαιώνουν αυτό που αρκετές φορές έχω υποστηρίξει σε προηγούμενα posts, ότι δηλαδή οι δυνάμεις που έχουν επιβάλλει στους έλληνες πολίτες τα μνημόνια δεν πρόκειται να παραχωρήσουν την εξουσία έτσι εύκολα σε χέρια μη ελεγχόμενα πλήρως.

Η επόμενη μέρα της ΔΕΘ

Είναι ενδεικτικό του κράματος πολιτικού αυτισμού και κραυγαλέας πολιτικής σκοπιμότητας το γεγονός ότι η δημόσια συζήτηση για την ομιλία Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη εστιάστηκε στο εάν οι εξαγγελίες του ήταν σωστά κοστολογημένες και εάν μπορεί να βρει τους πόρους για να τις χρηματοδοτήσει. Τα όσα εξήγγειλε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι το ελάχιστο που χρειάζεται όχι μόνο για να αμβλυνθεί η κλιμακούμενη κοινωνική εξαθλίωση, αλλά και για να σταθεί στα πόδια της η οικονομία.
Μεγάλες άμεσες ξένες επενδύσεις που θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και θα παραγάγουν πλούτο δεν φαίνονται στον ορίζοντα. Το νεοφιλελεύθερο ιδεολόγημα ότι η Ελλάδα θα γινόταν ελκυστική για τους ξένους επενδυτές με την κατακρήμνιση του κόστους εργασίας και με τη μαζική κατάργηση εργασιακών δικαιωμάτων διαψεύδεται στην πράξη.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να γίνει ελκυστική επειδή υπάρχει υπερφορολόγηση, επειδή οι κανόνες του παιχνιδιού αλλάζουν από τη μια μέρα στην άλλη, επειδή οι μνημονιακές κυβερνήσεις ελάχιστα έκαναν για να ανασυγκροτήσουν παραγωγικά τον δημόσιο τομέα, επειδή η εγχώρια οικονομική ολιγαρχία έχει συνηθίσει να ελέγχει και να απομυζά ποικιλοτρόπως το κράτος, επειδή το μιντιακό σύστημα λειτουργεί εξόφθαλμα σαν στυλοβάτης και μακρύ χέρι της «παράταξης του Μνημονίου», επειδή το πολιτικό κατεστημένο τώρα πλέον αθροιστικά εκφράζει μια μειοψηφία και, βεβαίως, επειδή η εξαθλίωση της κοινωνίας τροφοδοτεί αυτό που οι επενδυτές αποκαλούν «πολιτικό κίνδυνο».

Το μεγάλο ψέμα του τέλους του Μνημονίου... (του Στ.Λυγερού)

Ο λόγος που αναδημοσιεύω τα εβδομαδιαία άρθρα του κ. Στ.Λυγερού από τα ΕΠΙΚΑΙΡΑ είναι ότι ταυτίζονται σχεδόν εντελώς με τις απόψεις μου. Αυτή τη φορά όμως, θα ήθελα να τονίσω περισσότερο κάποια από τα γραφόμενα στο τελευταίο άρθρο του ή και να διαφοροποιηθώ ελαφρά.
Πρώτον, δεν θεωρώ ότι ο λόγος που μας επιβλήθηκαν τα μνημόνια είναι η (αναμφισβήτητα) άσχημη πορεία της ελληνικής οικονομίας και το υψηλό ποσοστό χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ. Αν αυτό είναι αλήθεια, τότε γιατί, παρά τα έξωθεν επιβληθέντα μνημόνια, η πορεία της οικονομίας μας χειροτερεύει (και με την έννοια οικονομία εννοώ τη μη βελτίωση λειτουργίας της και όχι τα δήθεν πλεονάσματα που οφείλονται στο στράγγισμα των πολιτών) και γιατί το ποσοστό χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ έχει αυξηθεί σε μη αντιμετωπίσιμα επίπεδα;
Δεύτερον, τα όποια βήματα μεταρρυθμίσεων προς τη σωστή κατεύθυνση θα μπορούσαν να έχουν γίνει και χωρίς μνημόνια, αν λάβουμε υπόψη ότι και κατά την προ κρίσης περίοδο, μέσα σε όλα τα στραβά, γίνονταν και κάποια βήματα προς τα εμπρός. Οπότε τα όποια θετικά βήματα, που πιθανόν θα εγίνονταν ούτως ή άλλως,  χρησιμεύουν μόνο ως άλλοθι σε "αναλυτές"/οπαδούς των μνημονίων τύπου Μπάμπη και των παρομοίων.
Όσον αφορά το παραμύθι για το τέλος των μνημονίων, το αποκαλύπτει πολύ καλά, όπως πάντα, στο άρθρο του ο κ.Στ.Λυγερός.
Ως προς το τι σημαίνει για μένα "τέλος μνημονίων" (θέμα στο οποίο σκοπεύω να επανέλθω πιο αναλυτικά σε προσεχές post) θεωρώ ότι δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για τέλος, όσο συνεχίζουν να εφαρμόζονται οι καταστροφικοί νόμοι που μας επιβλήθηκαν δι'αυτών.

Το μεγάλο ψέμα του τέλους του Μνημονίου και των δεινών του
Η αισιόδοξη εικόνα που παρουσιάζουν Σαμαράς-Βενιζέλος ελάχιστη σχέση έχει με την κατάσταση στην οικονομία

Μπορεί η κυβέρνηση να διαβεβαιώνει σ' όλους τους τόνους ότι δεν πρόκειται να υπάρξει νέο Μνημόνιο, αλλά το ευρωιερατείο δεν φαίνεται να έχει παραιτηθεί από την πρόθεσή του να κρατήσει την Ελλάδα στον ίδιο ασφυκτικό έλεγχο. Το είχε δηλώσει προ καιρού ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και το επαναλαμβάνουν με πιο τεχνοκρατικό τρόπο στελέχη της τρόικας. Ο μοχλός πίεσης που διαθέτει το ευρωιερατείο είναι το περιβόητο χρηματοδοτικό κενό. Η όχι αβάσιμη εκτίμηση, δηλαδή, ότι το ελληνικό Δημόσιο δεν θα είναι σε θέση να πληρώνει τους τόκους και τα ληξιπρόθεσμα ομόλογα.

Η ανώμαλη προσγείωση των μεγάλων προσδοκιών (του Στ.Λυγερού)

Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ το άρθρο του κ.Σταύρου Λυγερού που αναδημοσιεύω σήμερα έχει γραφτεί πριν από τη συνάντηση της αντιπροσωπίας της κυβέρνησης με τους εκπροσώπους της τρόικας, κάθε άλλο παρά ανεπίκαιρο φαντάζει, αφού είναι πλέον τόσο προβλέψιμες οι αποτυχίες της οργάνωσης "Σαμαράς-Βενιζέλος & ΣIA", ιδιαίτερα στον τομέα που οι ίδιοι αποκαλούν ...συζητήσεις!
Ευτυχώς πάντως, που υπάρχουν και τα συστημικά ΜΜΕ που μας παρουσιάζουν κάθε βράδυ μια ψεύτικη - ευχάριστη όμως και διασκεδαστική - εικόνα της διακυβέρνησης και ξεχνάμε για λίγο την πίκρα μας .

Η ανώμαλη προσγείωση των μεγάλων προσδοκιών
 
Αν και η διαπραγμάτευση στο Παρίσι είναι προπαρασκευαστική του ελέγχου που θα πραγματοποιήσει η τρόικα τον Οκτώβριο, η κυβέρνηση αρχικά προσπάθησε να καλλιεργήσει μεγάλες προσδοκίες. Στην πραγματικότητα εκλιπαρεί τους δανειστές να της δώσουν κάτι που να μπορεί να το «πουλήσει» πολιτικά στην ελληνική κοινή γνώμη. Το επιχείρημα του Σαμαρά και του Βενιζέλου είναι αφοπλιστικό: μόνο εάν προκύψει κάτι εντυπωσιακό είναι δυνατόν να αντιστραφεί το πολιτικό κλίμα και να εξασφαλισθούν οι 180 βουλευτικές ψήφοι που μπορούν να παρατείνουν τη ζωή του παρόντος κυβερνητικού σχήματος κατά 15 μήνες.
Το αρχικό αίτημα της Αθήνας ήταν να δρομολογηθεί κατά τρόπο συγκεκριμένο η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Το ΔΝΤ, άλλωστε, πιέζει εδώ και πολύ καιρό προς αυτή την κατεύθυνση, ζητώντας, μάλιστα, γενναίο «κούρεμα» κι όχι απλώς επιμήκυνση και μείωση επιτοκίου. Το ευρωιερατείο, όμως, δεν θέλει ούτε να ακούσει για «κούρεμα». Έχει κατ' αρχήν αποδεχθεί την αναδιάρθρωση, αλλά δεν πρόκειται να την δρομολογήσει πριν ξεκαθαρίσει ο πολιτικός ορίζοντας, προτού δηλαδή φανεί εάν η εκλογή νέου Προέδρου Δημοκρατίας θα προκαλέσει ή όχι πρόωρες εκλογές. Με άλλα λόγια, αυτό που η κυβέρνηση ζητάει για να φτιάξει κλίμα και να ξεπεράσει τον σκόπελο της προεδρικής εκλογής, το ευρωιερατείο το θέτει ως προϋπόθεση!

Το μνημόνιο σκοτώνει τη δημοκρατία (του Γ.Δελαστίκ)

Έχουμε ασχοληθεί αρκετές φορές από αυτή την ιντερνετική γωνιά με το θέμα του ελλείμματος δημοκρατίας στη χώρα μας τα τελευταία ιδίως χρόνια και δεν περιμέναμε την επισήμανση του Προέδρου της Δημοκρατίας των Μνημονίων για να το κάνουμε, άσχετα αν λάβαμε το έναυσμα για να σχολιάσουμε, σε προηγούμενα posts, τις δηλώσεις που έκανε με την ευκαιρία του εορτασμού της 40ής επετείου της μεταπολιτευτικής δημοκρατίας. Θα επανέλθουμε στο θέμα κι άλλες φορές αφού η τάση είναι αρνητική για την ποιότητα του πολιτεύματός μας. Και θα προσπαθούμε να κάνουμε προτάσεις για την αναστύλωση της δημοκρατίας στη χώρα μας, αφού -μέχρι τώρα- δεν έχει βρεθεί άλλο καλύτερο πολίτευμα.
Βασικότατο, βέβαια, εχθρό για τη δημοκρατία αποτελεί η γερμανική συνταγή της πολιτικής της λιτότητας που εφαρμόζεται, και αυτό το αντιλαμβάνονται όλο και περισσότεροι ευρωπαίοι πολίτες - και ιδιαίτερα έλληνες - γεγονός που αποτυπώνεται στα αποτελέσματα του πιο πρόσφατου ευρωβαρόμετρου, στα βασικότερα σημεία του οποίου στέκεται με το παρακάτω άρθρο* του ο Γ.Δελαστίκ, αναλύοντας τα συμπεράσματα που προκύπτουν από αυτά.

Το μνημόνιο σκοτώνει τη δημοκρατία

Βιαιότατο πολιτικό σοκ, που υπό ομαλές συνθήκες θα προκαλούσε συναγερμό, συνιστούν τα ευρήματα για την Ελλάδα του εαρινού Ευρωβαρόμετρου, της δημοσκόπησης που διενεργείται για λογαριασμό της Κομισιόν δύο φορές τον χρόνο σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Θανάσιμη απειλή για τη δημοκρατία στην Ελλάδα και σε μικρότερο βαθμό σε όλες σχεδόν τις χώρες της ΕΕ αποτελούν η λιτότητα και τα Μνημόνια, όπως επαναβεβαιώνουν οι απαντήσεις των Ελλήνων και των υπόλοιπων Ευρωπαίων στη σφυγμομέτρηση που έγινε τον Ιούνιο.
Το... 91% (!) των ερωτηθέντων Ελλήνων απάντησε ότι δεν έχει εμπιστοσύνη στα πολιτικά κόμματα. Το 84% των Ελλήνων απάντησε επίσης ότι δεν έχει εμπιστοσύνη στη Βουλή! Το ίδιο ποσοστό, το 84%, δήλωσε ότι δεν εμπιστεύεται την κυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου. Επιπλέον, το 80% των ερωτηθέντων συμπατριωτών μας δήλωσε ανοιχτά ότι είναι δυσαρεστημένο από τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας στην Ελλάδα.
Τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά. Με βάση αυτά τα ευρήματα, η κοινοβουλευτική δημοκρατία με τον τρόπο που λειτουργεί στην Ελλάδα αυτά τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σε πλήρη δυσαρμονία με τις διαθέσεις του ελληνικού λαού!

Πόση δημοκρατία έχουμε και πόση χρειαζόμαστε;

Η πρόσφατη περιφρονητική για τη δικαιοσύνη δήλωση του νέου (νέου; τρόπος του λέγειν, το όνομα άλλαξε μόνο) υπουργού οικονομικών δεν παραξένεψε κανέναν. Στη μνημονιακή μας χώρα, στην οποία το από συνήθεια επονομαζόμενο δημοκρατικό πολίτευμα έχει δεχτεί τόσα πλήγματα αυτά τα τέσσερα χρόνια, η περιφρόνηση της δικαιοσύνης από την κυβέρνηση μοιάζει πλέον φυσιολογική, όπως και η περιφρόνηση της Βουλής από τον πρωθυπουργό, αλλά και τον πρόεδρό της (αλήθεια πόσες φορές έχουν εμφανιστεί αυτοί οι δυο στη Βουλή αυτά τα δυο χρόνια;). Οι δυο αυτοί πυλώνες της Δημοκρατίας έχουν μετατραπεί σε απλά εργαλεία εφαρμογής των εντολών των αφεντικών της "κυβέρνησης". Έτσι, φέρνουν στο κοινοβούλιο νομοσχέδια, τα οποία ψηφίζονται από τους ...εκπροσώπους του λαού χωρίς να διαβαστούν, ενώ από τις αποφάσεις της δικαιοσύνης εφαρμόζονται μόνο όσες συμφέρουν την τρόικα.
Σε αυτή την έλειψη δημοκρατίας αναφέρεται και το άρθρο του καθηγητή Μ.Γκίβαλου που αναδημοσιεύω στη συνέχεια.

Η δημοκρατία στο απόσπασμα


Νεοφιλελευθερισμός και δημοκρατία δεν συνιστούν καν συμπληρωματικές έννοιες αλλά αντιμετωπίζονται ως ευθέως συγκρουσιακές και «ασύμμετρες». Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε σε θεωρητική βάση τις βασικές αρχές του νεοφιλελεύθερου επιχειρήματος απέναντι στη δημοκρατία όπως τις διατύπωσε ο «πατριάρχης» του F. A. Hayek*. Σήμερα τις βιώνουμε στην πράξη με τον πιο επώδυνο και απαξιωτικό για τους δημοκρατικούς θεσμούς τρόπο.

Η ολιγαρχία των μνημονιακών συμφερόντων

Η «είσοδος» στο Μνημόνιο αποτέλεσε και τυπικά το τέλος μιας δημοκρατίας, ενός πολιτικού συστήματος που ήδη βρισκόταν σε βαθιά κρίση. Στα τέσσερα χρόνια που πέρασαν απορρίφθηκαν ακόμα και τα προσχήματα: διορίσθηκε πρωθυπουργός ένας τραπεζίτης το Κοινοβούλιο ευτελίσθηκε και εξελίχθηκε σ' έναν μηχανισμό «νομιμοποίησης» αντισυνταγματικού και αντιδημοκραιικού χαρακτήρα επιλογών.