Πολλές φορές έχουμε συγκρίνει την περίοδο που διανύουμε με εκείνη του μεσοπολέμου, την περίοδο δηλαδή που προηγήθηκε του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Κυρίαρχο στοιχείο σήμερα - όπως και τότε - είναι η συνεχής απαξίωση των δημοκρατικών θεσμών, γεγονός που προοιωνίζει τον ερχομό άσχημων καταστάσεων. Παρόμοια κατάσταση είχε διαμορφωθεί στην Ευρώπη και την περίοδο ανάμεσα στους δυο μεγάλους πολέμους. Η Ιστορία διδάσκει, αλλά δυστυχώς λίγοι είναι πρόθυμοι να διδαχτούν από τα λάθη του παρελθόντος. Οι πλέον δύσπιστοι ή/και απαισιόδοξοι θα ρωτήσουν, όπως κάνουν συνήθως, "και να γνωρίζουμε, τι μπορούμε να κάνουμε για να αποτρέψουμε τα επερχόμενα;" Όταν ο πολίτης γνωρίζει και διαθέτει θέληση, πολλά μπορεί να κάνει!Στη συνέχεια, και στην προσπάθεια που συνεχίζω να κάνω τονίζοντας το πρόβλημα που παραβλέπουν όλοι εκείνοι οι πολιτειακοί παράγοντες που δεν θα έπρεπε, το έλλειμα δηλαδή Δημοκρατίας που έχει προκύψει εξαιτίας των ακολουθούμενων μνημονιακών πολιτικών, των εκπορευόμενων από ξένα κέντρα, διάλεξα από το βιβλίο του Mark Mazower "Σκοτεινή Ήπειρος" ένα κεφάλαιο που αναφέρεται σε αυτήν ακριβώς τη μεσοπολεμική περίοδο και την αποξένωση από τα δημοκρατικά ιδεώδη που οδήγησαν στην άνοδο του ναζισμού και του φασισμού με τα γνωστά καταστροφικά αποτελέσματα.
Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκείνη την περίοδο δεν ήταν τα κοινοβούλια το μόνο επίμαχο ζήτημα. Επιθέσεις δεχόταν επίσης, σε πολύ ευρύτερο μέτωπο, η φιλελεύθερη δημοκρατία. Για να το θέσουμε όσο πιο απλά γίνεται: πόσο δημοκρατική ήταν η νοοτροπία της μεσοπολεμικής Ευρώπης; Απογοητευμένοι νομικοί έλεγαν πως το πρόβλημα δεν ήταν η υπερβολική δημοκρατικότητα των συνταγμάτων αλλά η έλλειψη δημοκρατικών αξιών στο ευρύ κοινό.
Ήδη από το τελευταίο τέταρτο του δέκατου ένατου αιώνα διάφορα αντιφιλελεύθερα και αντιδημοκρατικά πιστεύω κέρδιζαν έδαφος. Με το ξέσπασμα του Μεγάλου Πολέμου εξαπλώθηκαν γρήγορα μέσω ενός «ευαγγελίου της βίας», που ήταν μεν πιο έκδηλο στο φασιστικό κίνημα, αλλά το συμμερίζονταν πολλοί εκπρόσωποι της «γενιάς του 1914», όπως την αποκάλεσε ένας μεταγενέστερος ιστορικός. Αναθρεμμένοι με τον πόλεμο, ορισμένοι ακραίοι ιδεολόγοι προτιμούσαν τη βία από το λόγο, τη δράση από τη ρητορεία... «Τίποτα δεν επιτυγχάνεται ποτέ δίχως αιματοχυσία», έγραφε ο νεαρός δεξιός Γάλλος Ντριέ Λα Ροσέλ στο Le Jeune Europeen (Ο νέος Ευρωπαίος). «Προσδοκώ ένα λουτρό αίματος». Η βία μάγευε τους καλλιτέχνες, εξπρεσιονιστές και σουρεαλιστές. Ορισμένοι διέκριναν την κληρονομιά του Πολέμου στην ατμόσφαιρα «εσωτερικού πολέμου» που πόλωνε τις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, και η οποία βρήκε τη νομική της έκφραση στην αντίληψη του Λένιν περί εσωτερικού εμφυλίου πολέμου και στο ναζιστικό «κράτος εκτάκτου ανάγκης».
