Τι γίνεται με το ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Ανάμεσα στα άρθρα τα σχετικά με το Brexit, διάβασα κι ένα άρθρο για το ευρώ, αποκαλυπτικό, διαφωτιστικό αλλά όχι ευνοϊκό για το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα (όχι ότι με ξάφνιασε ιδιαίτερα). Πρόκειται για ένα άρθρο που παρουσιάζει μια εικόνα που δεν έχει καμία σχέση με την εικόνα που παρουσιάζουν στη χώρα μας τα συστημικά μέσα "ενημέρωσης" (ουσιαστικά αποκοίμησης).
Αναδημοσιεύω στη συνέχεια το μεγαλύτερο μέρος του.

Πώς το ευρώ θα διαλύσει την ΕΕ

του Όθωνα Κουμαρέλλα

 

Ο Βλαδίμηρος Πούτιν προέβλεψε πρόσφατα μετά βεβαιότητος, λένε, ότι εντός μιας δεκαετίας η ΕΕ θα έχει διαλυθεί. Δεν γνωρίζω εάν είναι αλήθεια αλλά και ούτε που στηρίζει αυτή τη βεβαιότητά του ο πρόεδρος της Ρωσίας. Αυτό όμως που γνωρίζω είναι, ότι ο Πούτιν έχει απόλυτο δίκιο. Πολλοί θα αναρωτηθούν, από που αντλείται τέτοια βεβαιότητα. Η ΕΕ μέσα από δυσκολίες πάντα βρίσκει τον τρόπο της. Φυσικά! Μέχρι την οριστική της κατάρρευση!

Ο λόγος είναι ένας και μοναδικός και βρίσκεται στην ίδια της την αρχιτεκτονική. Το ευρώ και η Ευρωζώνη. Ξεκίνησε ως ο πυρήνας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ο οποίος εξελίχθηκε σε παραλυτικό μηχανισμό της ίδιας της Ένωσης.

Βεβαίως το ευρώ χρησιμοποιείται ως κοινό νόμισμα. Γι’ αυτό δημιουργήθηκε. Ως προϊόν μιας σύμβασης για να αντικατασταθούν τα νομίσματα των χωρών που συμφώνησαν, ή που εντάχθηκαν αργότερα στην Ευρωζώνη. Ενώ και οι χώρες της ΕΕ που δεν εντάχθηκαν, ουσιαστικά εξαρτώνται έμμεσα από αυτήν και τις εξελίξεις στο εσωτερικό της.

Ποιος εκδίδει το ευρώ; Ένας υπερεθνικός ανεξάρτητος οργανισμός που δημιουργήθηκε γι’ αυτόν τον σκοπό και ονομάστηκε Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Που το βρίσκει η ΕΚΤ για να το κυκλοφορήσει; Μα στο πουθενά! Ούτε μπορεί το ευρώ να αντιστοιχηθεί στην οικονομία τόσων διαφορετικών χωρών μεταξύ τους, με εντελώς διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης, μεγέθους, παραγωγικής βάσης κτλ. Γι’ αυτό έπρεπε να εξευρεθεί το μέσον που θα του έδινε αξία. Αυτό βρέθηκε και είναι το χρέος!

Το χρέος ως κινητήρια δύναμη

Ποιο είναι το βασικό μέλημα, με βάση το καταστατικό του οργανισμού αυτού (της ΕΚΤ), που απέχει πολύ από το να είναι μια πραγματική κεντρική τράπεζα; Να διατηρεί την αξία του ευρώ σταθερά υψηλή στις διεθνείς χρηματαγορές. Επιπλέον, να μην κινδυνεύσει η αξία αυτή από τον πληθωρισμό, έτσι ώστε να διασφαλίζονται τα συμφέροντα αυτών που το κατέχουν. Όσο λοιπόν αυξάνεται το χρέος, τόσο το νόμισμα σταθεροποιείται, στο βαθμό που οι οφειλέτες μπορούν αενάως να εξυπηρετούν τους τόκους των δανείων που έχουν λάβει, ή λαμβάνουν.

Συνεπώς, οι οικονομίες των χωρών και η δημοσιονομική πολιτική τους έχει τον μοναδικό αυτόν στόχο. Τη δυνατότητα μιας αέναης αποπληρωμής τόκων. Σε αυτό στοχεύουν και οι περίφημες μεταρρυθμίσεις, με την ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων, την υποβάθμιση του κοινωνικού κράτους, τις ιδιωτικοποιήσεις, την σταδιακή μείωση των κρατικών επενδύσεων και την αύξηση της φορολογίας. Την τελευταία δε, όταν δεν υπάρχουν αιτιολογήσεις για αύξηση της τότε εφευρίσκουν, όπως καλή ώρα η κλιματική αλλαγή!

…………

Πως παράγεται το ευρώ;

Απολύτως λογιστικά, με το "πάτημα ενός κουμπιού"! Στην πραγματικότητα το ευρώ δημιουργείται τη στιγμή της χορήγησης του δανείου στον ενδιαφερόμενο (κράτος, ή επιχείρηση), από την τράπεζα με τη λογιστική κατάθεση του ποσού του δανείου στον λογαριασμό του δανειζόμενου. Με την ΕΚΤ να επιβλέπει ώστε να διασφαλίζεται η ύπαρξη από την χορηγούσα τράπεζα του αναγκαίου και προκαθοριζόμενου (κλασματικού) αποθεματικού άλλων περιουσιακών στοιχείων σε καταθέσεις, ομόλογα, ή άλλα παράγωγα προϊόντα.

Τα χρήματα που δανείζει μια τράπεζα δεν τα έχει στο θησαυροφυλάκιό της εύκαιρα στην πρώτη ζήτηση, όπως πολύς κόσμος νομίζει. Συνεπώς το ευρώ είναι το κατ’ εξοχήν παραστατικό χρήμα (fiat money) που στερείται κάποιας έστω έμμεσης εσωτερικής αξίας. Δημιουργείται λογιστικά μέσω του δανεισμού και παράγει αποκλειστικά χρέος, από το οποίο αντλεί την αξία του.

Η διαφορά με άλλα νομίσματα που έχουν εθνικό χαρακτήρα, όπως πχ το δολάριο, το γιεν, το ρούβλι κτλ, ή και παλιότερα τη δική μας δραχμή, έγκειται στο γεγονός, ότι η αξία τους ανακλά πάντα την "ευρωστία" της εθνικής οικονομίας που αναφέρονται. Η αξία τους αυτή στηρίζεται στα περιουσιακά στοιχεία της συγκεκριμένης χώρας, στην παραγωγικότητα της οικονομίας, τις προσδοκίες ανάπτυξής της κτλ. Διαθέτει η αξία τους, δηλαδή, υλική βάση - αντίκρισμα, που το ευρώ δεν διαθέτει.

Ταυτόχρονα οι κεντρικές τράπεζες των κρατών λειτουργούν ως "δανειστές τελευταίας καταφυγής". Δηλαδή, παράγουν χρήμα ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε επί μέρους εθνικής οικονομίας, χωρίς τη διαμεσολάβηση των "αγορών" και την κερδοσκοπία από την πλευρά τους. Τουναντίον, το χρέος που δημιουργείται είναι άμεσα εξυπηρετήσιμο με την κοπή νέου χρήματος. Εξ αιτίας του γεγονότος αυτού, καμία χώρα με δικό της εθνικό νόμισμα, μη εξαρτώμενο από άλλα, δεν πτωχεύει.

Δείτε το χρέος των ΗΠΑ. Είναι πραγματικά τεράστιο. Όμως κανείς δεν σκέπτεται ότι η Αμερική μπορεί να χρεοκοπήσει. Σε τι νόμισμα αναφέρεται το χρέος αυτό; Στο δολάριο. Ποιος εκδίδει το δολάριο; Η Fed, δηλαδή η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ. Τουτέστιν οι ΗΠΑ δεν χρωστούν σε κανέναν άλλον παρά στον εαυτόν τους τον ίδιο. Δεν μπορεί να λεχθεί το ίδιο για της χώρες της Ευρωζώνης.

Οι ξένοι κάτοχοι αμερικανικών ομολόγων δεν έχουν λόγο να ανησυχούν. Οι ΗΠΑ μπορούν να τους εξοφλήσουν οποιαδήποτε στιγμή με το πάτημα ενός κουμπιού! Το ίδιο συμβαίνει και με την Ιαπωνία. Τεράστιο χρέος, κοντά στο 280% του ΑΕΠ της, αλλά σε γιέν! Κι εδώ στην μικρή Ελλάδα, επί δραχμής το 80 - 85% του δημόσιου χρέους ήταν σε δραχμές κι εξυπηρετείτο απρόσκοπτα, χωρίς τον παραμικρό κίνδυνο για τους κατόχους του. Όσον αφορά τον πληθωριστικό κίνδυνο, αυτός εξαλείφονταν μέσω του υψηλού επιτοκίου.

Μηχανισμός μεταφοράς πλούτου

Αντίθετα στο καθεστώς ευρώ, όλες οι χώρες δανείζονται για να ικανοποιούν τις ανάγκες τους από τις μεγάλες τράπεζες που συγκροτούν τις "αγορές", αυξάνοντας αενάως το χρέος τους σε νόμισμα που δεν εκδίδουν και δεν μπορούν να ελέγχουν. Ενώ οι χώρες που δεν διαθέτουν ισχυρή παραγωγική βάση, έτσι ώστε μέσω πλεονασμάτων να εξυπηρετούν την αποπληρωμή των τόκων των δανείων τους, είναι καταδικασμένες να "φυτοζωούν" σε ένα καθεστώς χρεοδουλείας.

Οδηγούνται να επιβάλλουν εξαντλητικά μέτρα λιτότητας στους λαούς τους, όπως συνέβη στην Ελλάδα με τα μνημόνια, για να μη χρεοκοπήσουν ολοκληρωτικά και χάσουν οι τράπεζες τα λεφτά τους και το ευρώ την αξία του. Βλέπουμε πως το ευρώ δεν λειτουργεί ως μέσο διευκόλυνσης των συναλλαγών. Δεν λειτουργεί ως νόμισμα με αναφορά σε ποιοτικά χαρακτηριστικά μιας πραγματικής οικονομίας, από την οποία θα αντλούσε την αξία του.

Λειτουργεί ως μηχανισμός μεταφοράς πλούτου από την βάση της πραγματικής οικονομίας, απομυζώντας την, προς τις τράπεζες, και μέσω αυτών από τις πιο αδύναμες οικονομικά χώρες προς τις πιο ισχυρές. Με τις επί μέρους κοινωνίες να γίνονται ολοένα πιο φτωχές και πιο άνισες στην κατανομή του πλούτου και με τις τράπεζες να αποτελούν πάντα την αρχή και το τέλος της αλυσίδας.

"Κουτσό άλογο" και γεωπολιτική "τρύπα"

Να γιατί η Ευρωζώνη συνολικά δεν μπορεί να ξεφύγει από την χρόνια στασιμότητα. Με ότι αυτό συνεπάγεται τόσο στο εσωτερικό της και τις φυγόκεντρες τάσεις που αναπτύσσονται (Brexit, Ιταλία, κοινωνική αναταραχή στη Γαλλία και αλλού, άνοδος ευρωσκεπτικιστών κτλ), όσο και σχετικά με τις άλλες χώρες ή ομάδες χωρών σε Αμερική και Ασία, που προηγούνται κατά πολύ σε αναπτυξιακούς ρυθμούς, με την Ευρώπη να ακολουθεί ασθμαίνουσα, ως φτωχός συγγενής.

Η Ευρωζώνη εξ αιτίας της αρχιτεκτονικής της, αποκύημα της νεοφιλελεύθερης φαντασίωσης σε συνδυασμό με τη γερμανική βουλιμία, είναι ήδη σε παρακμή, με την κοινωνική, πολιτική και εν τέλει οικονομική "ύφεση" να μην μπορεί πλέον να αποκρυβεί. Εν τέλει, συμπαρασύροντας το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθιστώντας την "κουτσό άλογο".

Μια γεωπολιτική "τρύπα", την οποία ο Πούτιν και ο Τράμπ (ακόμη και ο Ερντογάν) αντιλαμβάνονται και αναγνωρίζουν, με τον Μακρόν να προσπαθεί σαν τον πνιγμένο να πιαστεί από τα μαλλιά του. Θα καταρρεύσει παίρνοντας μαζί της στην καταστροφή και όλους όσους με απρονοησία ευελπιστούν στην μακροημέρευση της.

Ολόκληρο το άρθρο, εδώ: 
https://slpress.gr/oikonomia/pos-to-eyro-tha-dialysei-tin-ee/

Οι Γερμανοί δεν φεύγουν

Σε συζητήσεις σχετικά με το αν έπρεπε η χώρα μας να βγει από το ευρώ, προκειμένου να ορθοποδήσει και να επιστρέψει στην ανάπτυξη, η αντίρρησή μου στην έξοδο (παρόλο που χρηματοοικονομικά θεωρούσα απαραίτητη την επιστροφή σε εθνικό νόμισμα) δεν είχε να κάνει φυσικά με τα συνθηματολογικά «θα καταστραφούμε» (λες και δεν μας κατέστρεψαν τα αποτυχημένα μνημόνια), «δεν θα έχουμε φάρμακα» (λες και τώρα έχουμε ή δεν υπήρξε η ελληνική φαρμακοβιομηχανία ο στόχος του πρώτου μνημονίου), «δεν θα έχουμε βενζίνη» (λες και σήμερα βάζουμε όση βάζαμε προμνημονιακά ή σαν να μην μας απαγόρευσαν οι δανειστές να αγοράζουμε πετρέλαιο από φτηνές αγορές, όπως π.χ. το Ιράν). Η αντίρρησή μου προερχόταν από το φόβο του πολέμου (επικοινωνιακού και οικονομικού) που θα εξαπέλυε εναντίον μας η Γερμανία και τα συνεταιράκια της, προκειμένου να αποτρέψουν και άλλες διαρροές από την ευρωζώνη. Ιδιαίτερα μετά τον αντίστοιχο πόλεμο που εξαπέλυσαν εναντίον της Βρετανίας λόγω Brexit.
Διάβασα όμως στο άρθρο που αναδημοσιεύω στη συνέχεια, ότι, με τη λήξη του τρίτου μνημονίου, τα γερμανικά μέσα έχουν ήδη εξαπολύσει επίθεση κατά της χώρας μας, με σκοπό να την εμποδίσουν να ορθοποδήσει. Οπότε…;

Οι Γερμανοί ξανάρχονται!
του Μάκη Ανδρονόπουλου

Με αφορμή την ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού προγράμματος βοήθειας προς στην Ελλάδα, το Βερολίνο δια του γερμανικού Τύπου έχει εξαπολύσει μία συστηματική επικοινωνιακή επίθεση υπονόμευσης ενός θετικού οικονομικού και πολιτικού κλίματος στην Ελλάδα. Προφανής στόχος του είναι η καθυστέρηση της ελληνικής εξόδου στις αγορές και η παρεμπόδιση ενός επιτυχούς δανεισμού από αυτές. Η στρατηγική αυτή μοιάζει να εκπορεύεται από το σύστημα Σόιμπλε και δεν αποκλείεται να προσβλέπει σε μια πολιτική αλλαγή που θα διασφαλίζει τα γερμανικά στρατηγικά συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της ανατολικής Μεσογείου.

Αλλεπάλληλα δημοσιεύματα του γερμανικού τύπου εστιάζουν στους υπαρκτούς αρνητικούς παράγοντες και σενάρια, παραβλέπουν ότι η «διάσωση» έγινε πρωτίστως για να καλυφθούν οι γερμανικές και οι γαλλικές τράπεζες που ήταν εκτεθειμένες στα ελληνικά ομόλογα. Παραβλέπουν επίσης τα τερατώδη λάθη των προγραμμάτων που οδήγησαν στην ύφεση την ελληνική οικονομία, στην ανεργία και στην εκθεμελίωση μεγάλου τμήματος του παραγωγικού ιστού και την ανθρωπιστική κρίση που προκάλεσαν. Πρόκειται για μια λυσσαλέα προσπάθεια για να μην αποκολληθεί η Ελλάδα από το γερμανικό άρμα, στόχος που φάνηκε από τη μίζερη ρύθμιση του χρέους που επέβαλε η Γερμανία.

Δημοκρατικό είναι ό,τι είναι καλό για την Ευρωζώνη και τις αγορές!

Πόσο έχουν ωφελήσει τα μνημόνια τους Έλληνες πολίτες (που - αντίθετα από πολίτες άλλων κρατών - είναι κλέφτες, τεμπέληδες, ψεύτες κι έχουν ένα σωρό άλλα ελαττώματα) και πως οι Γερμανοί είναι φίλοι μας και θέλουν το καλό μας (και να μας στρώσουν!), το έχουμε εμπεδώσει ακούγοντας ολημερίς τις "αναλύσεις" των συστημικών καναλιών. Και αρκεί, φυσικά, να μην βλέπουμε την εξέλιξη των πραγματικών οικονομικών στοιχείων της χώρας αλλά και του νοικοκυριού μας.
Δεν κάνει κακό όμως να διαβάζουμε αναλύσεις και άλλου ύφους, όπως αυτή του Θέμη Τζήμα που αναδημοσιεύω στη συνέχεια.

Η πολιτειακή κρίση στην Ιταλία δεν αποτελεί μια επανάληψη απλά της κρίσης στην Ελλάδα αλλά μια ποιοτική αναβάθμισή της. Θυμίζει πώς ο υπαρκτός νεοφιλελευθερισμός έχει «καταπιεί» τον πολιτικό φιλελευθερισμό, επιδεικνύοντας οριακά και όχι πάντα, ανοχή ακόμα και στις τυπικές εκδηλώσεις του τελευταίου. Καταδεικνύει μάλιστα, γιατί και πώς η Ευρωζώνη μετατρέπεται σε μεγεθυντικό φακό της παραπάνω συνθήκης, εντείνοντας εξαιτίας όχι των «αντί- συστημικών» αλλά των «συστημικών» της δυνάμεων τη δική της, υπαρξιακή κρίση.
Στην Ιταλία είχαμε δημοκρατικές εκλογές - με βάση τα δυτικά πρότυπα. Και πάλι με βάση τα δυτικά πρότυπα, μετά τις εκλογές είχαμε μια πρόταση κυβερνητικού συνασπισμού της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, το πρόγραμμα του οποίου για την οικονομία απείχε από τις θεωρούμενες ως ριζοσπαστικές υποσχέσεις των δύο κομμάτων αρκετά έως πολύ.
Υποσχέσεις που είχαν να κάνουν με μια μάλλον θολή Κεϋνσιανή πρόταση και οι οποίες μετεκλογικά μετετράπησαν σε ένα μείγμα οικονομικού φιλελευθερισμού, με «ολίγη» από κεϋνσιανή αναδιανομή εισοδημάτων και δειλές προσπάθειες ανάταξης της παραγωγικής δυναμικής της Ιταλίας. Στην πιο «ριζοσπαστική» του ανάγνωση και σε ό,τι αφορά την προτεινόμενη οικονομική πολιτική θα μπορούσαμε ίσως να μιλήσουμε για ένα δεξιό, σοσιαλδημοκρατικό πρόγραμμα.
Και όμως: σε μια πρωτοφανή του κίνηση, ο πρόεδρος της Ιταλικής Δημοκρατίας έγραψε στα παλαιότερα των υποδημάτων του τη βούληση της πλειοψηφίας, μη δεχόμενος ευρωσκεπτικιστή υπουργό οικονομικών, ακόμα και αν ο τελευταίος έσπευσε να παράσχει –σχεδόν- όρκους πίστης στην Ευρωζώνη.

O ρεαλισμός δεν είναι απαισιοδοξία

Πολλές φωνές από πολλές πλευρές συνεχίζουν να προσπαθούν να συνετίσουν εκείνους που λαμβάνουν - υποτίθεται - αποφάσεις για τις ζωές μας, προκειμένου να σταματήσουν να υποκύπτουν στις παράλογες αξιώσεις και τα εκβιαστικά διλήμματα των δανειστών, αλλά φαίνεται πως τα οφέλη από την αναρρίχηση στις καρέκλες της "εξουσίας" είναι πολλά, ώστε να τα θυσιάσουν για να αποφασίσουν να προασπίσουν τα συμφέροντα των πολιτών που τους ανέθεσαν αυτό το έργο.
Μια τέτοια φωνή είναι και του Χρήστου Γιανναρά, ένα από τα πρόσφατα άρθρα του οποίου αναδημοσιεύω στη συνέχεια από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. 

.... Mεγαλώνει συνεχώς το ποσοστό των ανθρώπων που βαφτίζουν τον ρεαλισμό «απαισιοδοξία» και τον απωθούν, αρνούνται να βλέπουν γύρω τους και να κρίνουν. Eγκαταλείπονται με επιπόλαιη ευπιστία στις δόλιες ψευτοπαρηγόριες των εκάστοτε κυβερνώντων ή στις τυποποιημένες, χιλιοφθαρμένες επαγγελίες της αντιπολίτευσης. Tα κόμματα εναλλάσσονται στην εξουσία, όμως η γλώσσα κάθε κυβέρνησης και κάθε αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι πάντα ίδια, πανομοιότυπη, όποιο κόμμα κι αν τις συγκροτεί. Eμείς όλοι, τάχα και πολίτες, το πιστοποιούμε με παραλυτική αδράνεια, δεν τολμάμε να περάσουμε στην αντεπίθεση, έστω της αποχής.

Aυτοί που συνεχίζουν απτόητοι να εμπορεύονται τη μακάβρια κατάρρευση του ελλαδικού κρατιδίου, τον βασανισμό ενός ολόκληρου λαού από την ανικανότητα και φαυλότητα των κυβερνώντων, είναι η πλειονότητα των εμπορευόμενων την πληροφόρηση - ενημέρωση, μαζί και τον (υποτίθεται) «σχολιασμό» της τραγελαφικής επικαιρότητας. Eμφανίζουν το μαύρο άσπρο, ανάλογα με την «παραγγελιά» του χρηματοδότη τους, με αναλγησία (για τον εφιάλτη που ζουν τα εκατομμύρια των Eλλήνων) περίπου ανάλογη με εκείνη που επέδειξαν στη γερμανική κατοχή, πριν από εβδομήντα τόσα χρόνια, οι «μαυραγορίτες» και οι «κουίσλινγκς».

10 προτάσεις για να μην επαναληφθεί η συνθηκολόγηση όπως έγινε στην Ελλάδα (του Éric Toussaint)

Τα περισσότερα άρθρα που γράφονται - και που αναδημοσιεύω σ'αυτή τη σελίδα - αφορούν διαπιστώσεις για τα τεκταινόμενα, τα οποία και σχολιάζονται εκτενώς. Λιγότερα είναι τα άρθρα που περιλαμβάνουν προτάσεις για μια εναλλακτική από αυτή που εφαρμόζεται πολιτική. Ένα τέτοιο άρθρο είναι το παρακάτω που περιέχει δέκα προτάσεις που κάνει ο Éric Toussaint στην ισπανική κυβέρνηση και στο οποίο δείχνει να λαμβάνει υπόψη τα αρνητικά αποτελέσματα που είχε η εφαρμογή της μνημονιακής πολιτικής, της άνευ όρων υποταγής που εφάρμοσαν οι ελληνικές κυβερνήσεις τα τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα η τελευταία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον μου προκάλεσε η έκτη πρόταση, η οποία δίνει μια διαφορετική απάντηση στο μείζον θέμα της εφαρμογής νομισματικής πολιτικής κάτω από ένα μνημονιακό καθεστώς. Μου μοιάζει όμως παρεμφερής με το σχέδιο που είχε εκπονήσει ο Γ.βαρουφάκης ως υπουργός της πρώτης κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ - το οποίο αποσιώπησε, διαστρέβλωσε και απαξίωσε όσο περισσότερο μπορούσε το μιντιακό σύστημα - και που υπήρξε η βασική αιτία που έκανε τους Γερμανούς να απαιτήσουν την εκδίωξή του, αφού η πιθανή εφαρμογή του θα μείωνε αισθητά την ανάγκη οικονομικής εξάρτησης από τους εχθρικούς απέναντί μας δανειστές. Η θετική αντιμετώπισή μου σε αυτή (την 6η) πρόταση δεν σημαίνει ότι τη θεωρώ εντελώς ρεαλιστική και εφαρμόσιμη. Απλά, στην κατάσταση που φτάσαμε, καλό θα ήταν να ψάξουμε και άλλους τρόπους αντιμετώπισης τής μνημονιακής λαίλαπας.
Τα παρακάτω μέτρα αποτελούν τα όπλα για μια ρήξη με την εφαρμοζόμενη πανευρωπαϊκά γερμανική πολιτική, που όμως βλέποντάς τα ρεαλιστικά δεν θα ήταν δυνατόν να εφαρμοστούν όλα ταυτόχρονα και από την αρχή, ενώ κάποια, όπως το 7ο και το 8ο, είναι σίγουρο ότι θα συναντούσαν σφοδρές αντιδράσεις και από το εσωτερικό, τόσο της Ισπανίας, την οποία άλλωστε αρχικά αφορούν, αλλά και όποιας άλλης χώρας τολμούσε να τα υιοθετήσει.
Πάντως, καλό είναι να τίθενται εναλλακτικές προτάσεις προς συζήτηση έστω κι αν δεν συμφωνούμε εξαρχής πλήρως με αυτές.    

Προκειμένου να αποφύγουμε την επανάληψη της συνθηκολόγησης, όπως τη γνωρίσαμε στην Ελλάδα το 2015, καταθέτω δέκα προτάσεις με σκοπό την ανάληψη της εξουσίας από το λαό.

Η πρώτη πρόταση αφορά στην ανάγκη για μια αριστερή κυβέρνηση, για ανυπακοή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με σαφέστατη προαναγγελία. Το κόμμα, ή ο συνασπισμός κομμάτων, που επιχειρούν να κυβερνήσουν, και βέβαια, αναφέρομαι π.χ. στην Ισπανία, θα πρέπει εξαρχής να αρνηθούν να υπακούσουν στις απαιτήσεις για λιτότητα, και να δεσμευτούν ότι θα αρνηθούν τον ισοσκελισμό του προϋπολογισμού. Θα πρέπει να δηλώσουν: «Δεν θα σεβαστούμε τον κανόνα ισοσκελισμού του προϋπολογισμού που επιτάσσουν οι ευρωπαϊκές συνθήκες» καθώς θέλουμε ν’ αυξήσουμε τις δημόσιες δαπάνες για να καταπολεμήσουμε τα αντικοινωνικά μέτρα και τη λιτότητα, και για να προβούμε στην οικολογική μετάβαση. Συνεπώς, το πρώτο πράμα είναι η σαφής και αποφασισμένη δέσμευση για ανυπακοή. Κατ’ εμέ, μετά την ελληνική συνθηκολόγηση, είναι ουσιώδους σημασίας να εγκαταλείψουμε τη ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να απαιτήσουμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να σεβαστούν τη λαϊκή βούληση. Η συνέχιση αυτής της ψευδαίσθησης θα μας οδηγούσε στην καταστροφή. Οφείλουμε να αρνηθούμε την υπακοή.

Είναι λύση η μετάβαση σε εθνικό νόμισμα;

Ότι η κατάσταση δεν μπορεί να βελτιωθεί με τα ακολουθούμενα υφεσιακά προγράμματα το βλέπουν όλοι, ακόμα και αυτοί που εξακολουθούν να επιμένουν στη συνέχιση εφαρμογής τους. 

Μπορεί η οικονομία της χώρας μας να ανακάμψει; Η απάντηση είναι σαφώς όχι, αν συνεχιστεί η ίδια οικονομική πολιτική των μνημονίων. 

Υπάρχει εναλλακτική πρόταση; Καμία πολιτική δεν είναι μονόδρομος, κατά τη γνώμη μου.

Μια από αυτές τις προτάσεις που έρχονται επαναλαμβανόμενα στο προσκήνιο είναι η έξοδος της χώρας από την ευρωζώνη (προσωρινή ή μόνιμη) και η υιοθέτηση εθνικού νομίσματος, γεγονός που θα της επιτρέψει να ακολουθήσει δική της νομισματική/οικονομική πολιτική.

Είναι αυτή η μόνη εναλλακτική; Οπωσδήποτε όχι! Μια άλλη πρόταση θα ήταν η δυνατότητα εφαρμογής από τη χώρα μας δικής της (σε κάποιο βαθμό, έστω) οικονομικής πολιτικής. Αυτό όμως δεν φαντάζει δυνατό, αν λάβουμε υπόψη τη στάση των δανειστών απέναντί μας κατά την τελευταία επταετία.

Άλλες προτάσεις θα περιελάμβαναν ένα μείγμα εθνικής πολιτικής και "επιτροπείας", τα συστατικά του οποίου θα αποφάσιζαν από κοινού τα δυο μέρη, ως πραγματικά, όμως, ισότιμοι εταίροι.

Σε αυτό το σημείωμα θα σταθούμε στην εναλλακτική πρόταση για προσωρινή επιστροφή σε εθνικό νόμισμα και την άνευ όρων διαγραφή του δημόσιου χρέους, που επανήλθε στο προσκήνιο μετά τη συνέντευξη του διευθυντή του τμήματος Εξωτερικής Οικονομίας του γερμανικού Ινστιτούτου Ifo, Γκάμπριελ Φελμπερμάιερ στο ΑΜΠΕ στις 26 Οκτωβρίου.Στην ουσία επανέρχεται ελαφρά διαφοροποιημένη η πρόταση που έκανε ο Σόιμπλε στους "θεσμούς" και την ελληνική κυβέρνηση στις 10 Ιουλίου 2015. Παραβλέποντας προς στιγμήν τα εξόχως αρνητικά συναισθήματα που μας προκαλεί ο γερμανός υπουργός οικονομικών όταν αναφέρεται στη χώρα μας, ας δούμε τα βασικά στοιχεία της παρεμφερούς πρότασης του αυστριακού οικονομολόγου, του Φελμπερμάιερ, μιας πρότασης που απαγορεύεται να συζητηθεί δημόσια στη χώρα μας.

Άλλο Ευρώπη και άλλο ευρώ

Ξαφνιάστηκα όταν διάβασα αυτό το άρθρο του Θ.Μαυρίδη. Κι αυτό επειδή από τα άρθρα του και τις εμφανίσεις του στο παρελθόν τον είχα κατατάξει στους οπαδούς του "ευρώ πάση θυσία". Από το συγκεκριμένο άρθρο του όμως βγαίνει η αίσθηση ότι έχει καταλάβει πως όσο μένουμε δέσμιοι του μονόδρομου της ευρωζώνης, δεν έχουμε μέλλον ως χώρα. Βέβαια, όπως συμβαίνει σε όλα τα συστημικά μέσα, ξορκίζει το εθνικό νόμισμα. Όμως ίσως είναι καιρός να γίνει μια ουσιαστική συζήτηση για το θέμα της πορείας της χώρας εξαρτώμενης από τις αποφάσεις των "εταίρων" όσον αφορά την παροχή ρευστότητας και μιας εναλλακτικής λύσης χωρίς προκαταλήψεις. 
Όταν αρθρογράφοι σαν τον Θ.Μαυρίδη* αμφιβάλλουν για την μακροημέρευση του ευρώ, είναι καιρός να ξεκινήσει μια τέτοια συζήτηση.

 
Οι ευρωπαϊστές ταυτίζουν την Ευρώπη με το ευρώ. Δηλαδή, αν συμβεί κάτι κακό στο ενιαίο νόμισμα θα πρέπει να αποχαιρετήσουμε και την Ευρώπη. Η Ευρώπη δεν είναι η ΕΚΤ. Λατρεύω την ευρωπαϊκή ιδέα αλλά δεν καταλαβαίνω πόσο “φιλελεύθερο” είναι να ταυτίζεται κανείς με μονοπώλια και ολιγοπώλια. Το ευρώ δεν έχει ανοίξει τα σύνορα, δεν είναι φάρμακο για πάσα νόσο...
Για να μην τα βάζουμε όλα σε ένα τσουβάλι! Η Ευρώπη δεν έχει plan B σε περίπτωση αποτυχίας του ευρώ. Η Ευρώπη είναι στην πραγματικότητα ανίσχυρη να αντιμετωπίσει μία νέα οικονομική κρίση, καθώς δεν έχει ακόμη κλείσει τις πληγές από την προηγούμενη. Η Ελλάδα είναι απλά ο ασθενέστερος κρίκος στην αλυσίδα και όχι ο ιός που δήθεν απειλεί την συνοχή της. Είναι πολύ βολικό να πιστεύουν ότι η Ελλάδα είναι το πρόβλημα και η αδυναμία της να προχωρήσει τις μεταρρυθμίσεις. Αυτό είναι πρόβλημα για την ίδια την Ελλάδα. Στην πράξη, όμως, κι η Ευρώπη έχει γυρίσει εδώ και χρόνια την πλάτη στην μεταρρύθμιση και στην καινοτομία.

Η πρόταση για προσωρινή έξοδο από το ευρώ δεν είναι καινούρια

Το πυροτέχνημα που έπεσε στο τραπέζι της τελευταίας συνόδου κορυφής για προσωρινή έξοδο της χώρας μας από την ευρωζώνη, συνέχισε τις μέρες που ακολούθησαν να αναφέρεται σε δηλώσεις πολλών ευρωπαίων αξιωματούχων, κυρίως όμως γερμανών. 
Η πρόταση αυτή όμως δεν ακούστηκε για πρώτη φορά από γερμανικά χείλη. Θυμήθηκα μια συνέντευξη του καθηγητή
Χανς-Βέρνερ Ζιν, προέδρου του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών ifo του Μονάχου, που είχα διαβάσει δυο μήνες πριν τις εκλογές τού Ιανουαρίου στα ΕΠΙΚΑΙΡΑ, στην οποία ο  για πολλά χρόνια σύμβουλος των γερμανικών κυβερνήσεων πρότεινε την προσωρινή έξοδο της χώρας μας από το ευρώ με δέλεαρ ένα ενδεχόμενο «κούρεμα» του χρέους της, θεωρώντας αυτή την απόφαση ως τον "ευκολότερο τρόπο για την Ελλάδα προκειμένου να βγει από αυτό το χάος", ενώ σε άλλα σημεία υπεραμύνεται, φυσικά, της αναγκαιότητας και της χρησιμότητας της πολιτικής λιτότητας.
Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη του καθηγητή Ζιν, ενός από τους κορυφαίους γερμανούς οικονομολόγους, και θα καταλάβετε πολλά σχετικά με τα σχέδια της γερμανικής ολιγαρχίας για τη χώρα μας.
(Η συνέντευξη δόθηκε στο Μιχάλη Ψύλο και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΕΠΙΚΑΙΡΑ, στο τεύχος 265 της 26/11/2014)

Καθηγητή Ζιχ, είστε ένας από τους πιο σημαντικούς οικονομολόγους της Γερμανίας αλλά κι από τους επικριτικούς σε ό,τι αφορά στη Ζώνη του Ευρώ, όπως διακρίνω και από το νέο σας βιβλίο, με τίτλο Η παγίδα του ευρώ. Το ερώτημα πολλών Ευρωπαίων είναι γιατί τη στιγμή που η Γαλλία, η Ιταλία και η ΕΚΤ ζητούν μέτρα για τη στήριξη της ανάπτυξης η Γερμανία είναι πιο διστακτική;

Αυτό που αποκαλούν ανάπτυξη στην πραγματικότητα είναι δανεισμός. Ο δανεισμός πυροδοτεί, στην καλύτερη περίπτωση, μια πυρκαγιά, υπονομεύει την ετοιμότητα της κοινωνίας να προχωρήσει σε επώδυνες μεταρρυθμίσεις και μειώνει τις προοπτικές ανάπτυξης της οικονομίας. Αποκαλώντας την πολιτική της υπερχρέωσης αναπτυξιακή πολιτική στρέφουμε παράλογα το πρόσωπό μας από την αλήθεια. Ο δανεισμός του Δημοσίου σημαίνει ότι οι αποταμιεύσεις που σε διαφορετική περίπτωση θα ήταν διαθέσιμες για επενδύσεις διοχετεύονται σε δημόσια ή ιδιωτική κατανάλωση. Αυτό όμως περιορίζει την ανάπτυξη. 

Ο ρόλος του ΔΝΤ και της ΕΚΤ στην αποδυνάμωση του ευρώ

Το τελευταίο δεκαήμερο έχουμε ασχοληθεί σε δυο σημειώματα με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το καπιταλιστικό μοντέλο λόγω της εκφυλιστικής επίδρασης του νεοφιλελευθερισμού επάνω του.
Έπαιξαν κάποιο ρόλο οργανισμοί όπως το ΔΝΤ και η ΕΚΤ; Υπάρχει περίπτωση να μακροημερεύσει το ευρώ σε μια ευρωζώνη που λειτουργεί με απερίσκεπτους κανόνες, αλλά και με παντελή έλλειψη σχεδίου αντιμετώπισης κρίσεων;
Γι'αυτά τα θέματα μιλάει ο ακαδημαϊκός Gérard Duménil στο παρακάτω απόσπασμα από μια συνέντευξή του στους Αρη Χατζηστεφάνου και Κατερίνα Κιτίδη.

Επιπτώσεις από τη δράση του ΔΝΤ και της ΕΚΤ στις χώρες της Ευρώπης και στο ευρώ

 Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ΔΝΤ έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην κυριαρχία του νεοφιλελευθερισμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Έχουμε, λόγου χάρη, τα παραδείγματα των κρίσεων που σημειώθηκαν στο τέλος της δεκαετίας του ’90 στην Ασία, την κρίση του Μεξικού το 1994, αλλά και την κρίση του 2001 στην Αργεντινή. Το ΔΝΤ υποστήριζε με όλες του τις δυνάμεις πολιτικές οι οποίες δεν ήταν βιώσιμες. Γενικότερα, το ΔΝΤ είναι ξεκάθαρα εκπρόσωπος της αμερικανικής ισχύος στον κόσμο, όπως είναι και ξεκάθαρα εκπρόσωπος του νεοφιλελευθερισμού. Δηλαδή, εκπρόσωπος των ανώτερων στρωμάτων στο νεοφιλελεύθερο εγχείρημα. Στόχος ήταν να αυξήσει το εισόδημά τους σε τρομακτικό βαθμό. Γεγονός που οδήγησε στη σημερινή κρίση. Το ΔΝΤ, λοιπόν, έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη.

Αντίστοιχα και η ΕΚΤ ήταν όργανο επιβολής νεοφιλελεύθερων πολιτικών στην Ευρώπη. Για την ακρίβεια, δημιουργήθηκε γι’ αυτό το λόγο. Οι στόχοι που έθεσε η ΕΚΤ κατά τη δημιουργία της αποτελούν τμήμα της προσπάθειας επιβολής του νεοφιλελευθερισμού.