Τι γίνεται με το ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Ανάμεσα στα άρθρα τα σχετικά με το Brexit, διάβασα κι ένα άρθρο για το ευρώ, αποκαλυπτικό, διαφωτιστικό αλλά όχι ευνοϊκό για το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα (όχι ότι με ξάφνιασε ιδιαίτερα). Πρόκειται για ένα άρθρο που παρουσιάζει μια εικόνα που δεν έχει καμία σχέση με την εικόνα που παρουσιάζουν στη χώρα μας τα συστημικά μέσα "ενημέρωσης" (ουσιαστικά αποκοίμησης).
Αναδημοσιεύω στη συνέχεια το μεγαλύτερο μέρος του.

Πώς το ευρώ θα διαλύσει την ΕΕ

του Όθωνα Κουμαρέλλα

 

Ο Βλαδίμηρος Πούτιν προέβλεψε πρόσφατα μετά βεβαιότητος, λένε, ότι εντός μιας δεκαετίας η ΕΕ θα έχει διαλυθεί. Δεν γνωρίζω εάν είναι αλήθεια αλλά και ούτε που στηρίζει αυτή τη βεβαιότητά του ο πρόεδρος της Ρωσίας. Αυτό όμως που γνωρίζω είναι, ότι ο Πούτιν έχει απόλυτο δίκιο. Πολλοί θα αναρωτηθούν, από που αντλείται τέτοια βεβαιότητα. Η ΕΕ μέσα από δυσκολίες πάντα βρίσκει τον τρόπο της. Φυσικά! Μέχρι την οριστική της κατάρρευση!

Ο λόγος είναι ένας και μοναδικός και βρίσκεται στην ίδια της την αρχιτεκτονική. Το ευρώ και η Ευρωζώνη. Ξεκίνησε ως ο πυρήνας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ο οποίος εξελίχθηκε σε παραλυτικό μηχανισμό της ίδιας της Ένωσης.

Βεβαίως το ευρώ χρησιμοποιείται ως κοινό νόμισμα. Γι’ αυτό δημιουργήθηκε. Ως προϊόν μιας σύμβασης για να αντικατασταθούν τα νομίσματα των χωρών που συμφώνησαν, ή που εντάχθηκαν αργότερα στην Ευρωζώνη. Ενώ και οι χώρες της ΕΕ που δεν εντάχθηκαν, ουσιαστικά εξαρτώνται έμμεσα από αυτήν και τις εξελίξεις στο εσωτερικό της.

Ποιος εκδίδει το ευρώ; Ένας υπερεθνικός ανεξάρτητος οργανισμός που δημιουργήθηκε γι’ αυτόν τον σκοπό και ονομάστηκε Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Που το βρίσκει η ΕΚΤ για να το κυκλοφορήσει; Μα στο πουθενά! Ούτε μπορεί το ευρώ να αντιστοιχηθεί στην οικονομία τόσων διαφορετικών χωρών μεταξύ τους, με εντελώς διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης, μεγέθους, παραγωγικής βάσης κτλ. Γι’ αυτό έπρεπε να εξευρεθεί το μέσον που θα του έδινε αξία. Αυτό βρέθηκε και είναι το χρέος!

Το χρέος ως κινητήρια δύναμη

Ποιο είναι το βασικό μέλημα, με βάση το καταστατικό του οργανισμού αυτού (της ΕΚΤ), που απέχει πολύ από το να είναι μια πραγματική κεντρική τράπεζα; Να διατηρεί την αξία του ευρώ σταθερά υψηλή στις διεθνείς χρηματαγορές. Επιπλέον, να μην κινδυνεύσει η αξία αυτή από τον πληθωρισμό, έτσι ώστε να διασφαλίζονται τα συμφέροντα αυτών που το κατέχουν. Όσο λοιπόν αυξάνεται το χρέος, τόσο το νόμισμα σταθεροποιείται, στο βαθμό που οι οφειλέτες μπορούν αενάως να εξυπηρετούν τους τόκους των δανείων που έχουν λάβει, ή λαμβάνουν.

Συνεπώς, οι οικονομίες των χωρών και η δημοσιονομική πολιτική τους έχει τον μοναδικό αυτόν στόχο. Τη δυνατότητα μιας αέναης αποπληρωμής τόκων. Σε αυτό στοχεύουν και οι περίφημες μεταρρυθμίσεις, με την ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων, την υποβάθμιση του κοινωνικού κράτους, τις ιδιωτικοποιήσεις, την σταδιακή μείωση των κρατικών επενδύσεων και την αύξηση της φορολογίας. Την τελευταία δε, όταν δεν υπάρχουν αιτιολογήσεις για αύξηση της τότε εφευρίσκουν, όπως καλή ώρα η κλιματική αλλαγή!

…………

Πως παράγεται το ευρώ;

Απολύτως λογιστικά, με το "πάτημα ενός κουμπιού"! Στην πραγματικότητα το ευρώ δημιουργείται τη στιγμή της χορήγησης του δανείου στον ενδιαφερόμενο (κράτος, ή επιχείρηση), από την τράπεζα με τη λογιστική κατάθεση του ποσού του δανείου στον λογαριασμό του δανειζόμενου. Με την ΕΚΤ να επιβλέπει ώστε να διασφαλίζεται η ύπαρξη από την χορηγούσα τράπεζα του αναγκαίου και προκαθοριζόμενου (κλασματικού) αποθεματικού άλλων περιουσιακών στοιχείων σε καταθέσεις, ομόλογα, ή άλλα παράγωγα προϊόντα.

Τα χρήματα που δανείζει μια τράπεζα δεν τα έχει στο θησαυροφυλάκιό της εύκαιρα στην πρώτη ζήτηση, όπως πολύς κόσμος νομίζει. Συνεπώς το ευρώ είναι το κατ’ εξοχήν παραστατικό χρήμα (fiat money) που στερείται κάποιας έστω έμμεσης εσωτερικής αξίας. Δημιουργείται λογιστικά μέσω του δανεισμού και παράγει αποκλειστικά χρέος, από το οποίο αντλεί την αξία του.

Η διαφορά με άλλα νομίσματα που έχουν εθνικό χαρακτήρα, όπως πχ το δολάριο, το γιεν, το ρούβλι κτλ, ή και παλιότερα τη δική μας δραχμή, έγκειται στο γεγονός, ότι η αξία τους ανακλά πάντα την "ευρωστία" της εθνικής οικονομίας που αναφέρονται. Η αξία τους αυτή στηρίζεται στα περιουσιακά στοιχεία της συγκεκριμένης χώρας, στην παραγωγικότητα της οικονομίας, τις προσδοκίες ανάπτυξής της κτλ. Διαθέτει η αξία τους, δηλαδή, υλική βάση - αντίκρισμα, που το ευρώ δεν διαθέτει.

Ταυτόχρονα οι κεντρικές τράπεζες των κρατών λειτουργούν ως "δανειστές τελευταίας καταφυγής". Δηλαδή, παράγουν χρήμα ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε επί μέρους εθνικής οικονομίας, χωρίς τη διαμεσολάβηση των "αγορών" και την κερδοσκοπία από την πλευρά τους. Τουναντίον, το χρέος που δημιουργείται είναι άμεσα εξυπηρετήσιμο με την κοπή νέου χρήματος. Εξ αιτίας του γεγονότος αυτού, καμία χώρα με δικό της εθνικό νόμισμα, μη εξαρτώμενο από άλλα, δεν πτωχεύει.

Δείτε το χρέος των ΗΠΑ. Είναι πραγματικά τεράστιο. Όμως κανείς δεν σκέπτεται ότι η Αμερική μπορεί να χρεοκοπήσει. Σε τι νόμισμα αναφέρεται το χρέος αυτό; Στο δολάριο. Ποιος εκδίδει το δολάριο; Η Fed, δηλαδή η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ. Τουτέστιν οι ΗΠΑ δεν χρωστούν σε κανέναν άλλον παρά στον εαυτόν τους τον ίδιο. Δεν μπορεί να λεχθεί το ίδιο για της χώρες της Ευρωζώνης.

Οι ξένοι κάτοχοι αμερικανικών ομολόγων δεν έχουν λόγο να ανησυχούν. Οι ΗΠΑ μπορούν να τους εξοφλήσουν οποιαδήποτε στιγμή με το πάτημα ενός κουμπιού! Το ίδιο συμβαίνει και με την Ιαπωνία. Τεράστιο χρέος, κοντά στο 280% του ΑΕΠ της, αλλά σε γιέν! Κι εδώ στην μικρή Ελλάδα, επί δραχμής το 80 - 85% του δημόσιου χρέους ήταν σε δραχμές κι εξυπηρετείτο απρόσκοπτα, χωρίς τον παραμικρό κίνδυνο για τους κατόχους του. Όσον αφορά τον πληθωριστικό κίνδυνο, αυτός εξαλείφονταν μέσω του υψηλού επιτοκίου.

Μηχανισμός μεταφοράς πλούτου

Αντίθετα στο καθεστώς ευρώ, όλες οι χώρες δανείζονται για να ικανοποιούν τις ανάγκες τους από τις μεγάλες τράπεζες που συγκροτούν τις "αγορές", αυξάνοντας αενάως το χρέος τους σε νόμισμα που δεν εκδίδουν και δεν μπορούν να ελέγχουν. Ενώ οι χώρες που δεν διαθέτουν ισχυρή παραγωγική βάση, έτσι ώστε μέσω πλεονασμάτων να εξυπηρετούν την αποπληρωμή των τόκων των δανείων τους, είναι καταδικασμένες να "φυτοζωούν" σε ένα καθεστώς χρεοδουλείας.

Οδηγούνται να επιβάλλουν εξαντλητικά μέτρα λιτότητας στους λαούς τους, όπως συνέβη στην Ελλάδα με τα μνημόνια, για να μη χρεοκοπήσουν ολοκληρωτικά και χάσουν οι τράπεζες τα λεφτά τους και το ευρώ την αξία του. Βλέπουμε πως το ευρώ δεν λειτουργεί ως μέσο διευκόλυνσης των συναλλαγών. Δεν λειτουργεί ως νόμισμα με αναφορά σε ποιοτικά χαρακτηριστικά μιας πραγματικής οικονομίας, από την οποία θα αντλούσε την αξία του.

Λειτουργεί ως μηχανισμός μεταφοράς πλούτου από την βάση της πραγματικής οικονομίας, απομυζώντας την, προς τις τράπεζες, και μέσω αυτών από τις πιο αδύναμες οικονομικά χώρες προς τις πιο ισχυρές. Με τις επί μέρους κοινωνίες να γίνονται ολοένα πιο φτωχές και πιο άνισες στην κατανομή του πλούτου και με τις τράπεζες να αποτελούν πάντα την αρχή και το τέλος της αλυσίδας.

"Κουτσό άλογο" και γεωπολιτική "τρύπα"

Να γιατί η Ευρωζώνη συνολικά δεν μπορεί να ξεφύγει από την χρόνια στασιμότητα. Με ότι αυτό συνεπάγεται τόσο στο εσωτερικό της και τις φυγόκεντρες τάσεις που αναπτύσσονται (Brexit, Ιταλία, κοινωνική αναταραχή στη Γαλλία και αλλού, άνοδος ευρωσκεπτικιστών κτλ), όσο και σχετικά με τις άλλες χώρες ή ομάδες χωρών σε Αμερική και Ασία, που προηγούνται κατά πολύ σε αναπτυξιακούς ρυθμούς, με την Ευρώπη να ακολουθεί ασθμαίνουσα, ως φτωχός συγγενής.

Η Ευρωζώνη εξ αιτίας της αρχιτεκτονικής της, αποκύημα της νεοφιλελεύθερης φαντασίωσης σε συνδυασμό με τη γερμανική βουλιμία, είναι ήδη σε παρακμή, με την κοινωνική, πολιτική και εν τέλει οικονομική "ύφεση" να μην μπορεί πλέον να αποκρυβεί. Εν τέλει, συμπαρασύροντας το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθιστώντας την "κουτσό άλογο".

Μια γεωπολιτική "τρύπα", την οποία ο Πούτιν και ο Τράμπ (ακόμη και ο Ερντογάν) αντιλαμβάνονται και αναγνωρίζουν, με τον Μακρόν να προσπαθεί σαν τον πνιγμένο να πιαστεί από τα μαλλιά του. Θα καταρρεύσει παίρνοντας μαζί της στην καταστροφή και όλους όσους με απρονοησία ευελπιστούν στην μακροημέρευση της.

Ολόκληρο το άρθρο, εδώ: 
https://slpress.gr/oikonomia/pos-to-eyro-tha-dialysei-tin-ee/

Αν όχι τώρα, πότε; (του Γ.Βαρουφάκη)

Στο άρθρο του που δημοσιεύτηκε προχθές στην Εφημερίδα των Συντακτών, ο Γ.Βαρουφάκης ξεσκεπάζει την εικόνα που προσπάθησε η Κυβέρνηση να περάσει στους πολίτες ως αληθινή και προτρέπει τον πρωθυπουργό να αντισταθεί, θεωρώντας ότι αυτή η χρονική περίοδος είναι η πλέον κατάλληλη.
Θεωρητικά δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω με τα γραφόμενά του. Πρακτικά δεν μπορώ να ξέρω αν - σε περίπτωση που ήταν (και) αυτή τη χρονική στιγμή υπουργός Οικονομικών - θα ήθελε ή θα μπορούσε να εφαρμόσει αυτά που προτρέπει την τωρινή κυβέρνηση να κάνει.
Εφόσον όμως δεν το ξέρουμε αυτό, δεν μπορούμε να τον κατηγορήσουμε γι'αυτά που γράφει, αν και πολλοί θα ανατρέξουν στην πολιτική που εφάρμοσε ο ίδιος όταν ήταν υπουργός και θα τον κρίνουν κάνοντας συγκρίσεις.
Πολλά έχουν συμβεί, όμως, από τότε γι'αυτό ας επικεντρωθούμε πλέον στο σήμερα. 

Ήταν το Eurogroup που, υποτίθεται, θα αντάμειβε την κυβέρνηση με ανακουφιστική αναδιάρθρωση χρέους.

Κατέληξε να είναι το Eurogroup που μονιμοποίησε τη σκληρότατη, συνεχώς αύξουσα λιτότητα για τα επόμενα δέκα χρόνια και τη ματαίωση της οποιασδήποτε ουσιαστικής ελάφρυνσης του χρέους.  

Μέσα από τα σαγόνια μιας προαναγγελθείσης επιτυχίας η κυβέρνηση «απέσπασε» ένα Βατερλό.

Ας δούμε τα πράγματα ψυχρά και αντικειμενικά από τη σκοπιά του τι έπρεπε να γίνει, τι ήλπιζε (και υποσχόταν) η κυβέρνηση ότι θα γίνει και τι τελικά έγινε.

Τι έπρεπε να έχει γίνει κατ’ ελάχιστον.

Τα ελάχιστα προαπαιτούμενα για την ανάκαμψη ήταν:

    (1) Αναδιάρθρωση χρέους που να επιτρέπει στόχο πρωτογενούς πλεονάσματος (από το 2017 και για κάθε έτος μετά, συμπεριλαμβανόμενου και του 2018) το πολύ της τάξης του 1,5% του ΑΕΠ – κάτι που θα ισοδυναμούσε με πάγωμα της λιτότητας στα σημερινά επίπεδα (δηλαδή το ελάχιστο που απαιτείται).

    (2) Επαναφορά της πρόσβασης των ελληνικών τραπεζών στη ρευστότητα της ΕΚΤ (τεχνικά μιλώντας, επαναφορά του waiver που «τράβηξε» η ΕΚΤ την 4η Φεβρουαρίου του 2015).

    (3) Ανακοίνωση ότι από τον Ιανουάριο οι ελληνικοί «τίτλοι» (δηλαδή χρέος «ελληνικής κοπής», π.χ. κρατικά ομόλογα αλλά και ιδιωτικό χρέος) θα συμπεριληφθούν στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, δίνοντας μια εκ των ων ουκ άνευ ένεση αισιοδοξίας.

Υπάρχει οργανωμένο σχέδιο από ΕΕ και ΔΝΤ για διάλυση της Ελλάδας (συνέντευξη του Noam Chomsky)

Ο Noam Chomsky είναι από τους σύγχρονους διανοητές που χαίρουν παγκόσμιας αναγνώρισης. Έχω φιλοξενήσει και άλλες φορές συνεντεύξεις του, στις οποίες μιλάει για την Ελλάδα, αφού είναι φανερό πως παρακολουθεί με ενδιαφέρον τα τεκταινόμενα στη χώρα μας.
Στην πλέον πρόσφατη συνέντευξή του, που αναδημοσιεύω πιο κάτω, αναφέρεται στα προβλήματα που έχουν δημιουργήσει στην οικονομία και την κοινωνία μας τα μνημόνια και τολμώ να πω ότι είναι στο ίδιο μήκος κύματος με τα άρθρα που επιλέγω για αναδημοσίευση στο blog.

Θα ήθελα να σταθώ σε δυο σημεία.
Αν διαβάσετε την αναφορά του στο εναλλακτικό σχέδιο Βαρουφάκη και στο αποτέλεσμα που έβγαλε η Επιτροπή Αλήθειας για το Χρέος, θα αντιληφθείτε για ποιο λόγο το εγχώριο ολιγαρχικό σύστημα συνεπικουρούμενο από εκείνο των "δανειστών" προσπάθησε (και σε μεγάλο βαθμό τα κατάφερε, τουλάχιστον στα μάτια πολλών συμπολιτών μας) να αποδομήσει και τον Γ.Βαρουφάκη και τη Ζ.Κωνσταντοπούλου - στηριζόμενο σε ιδιόμορφα χαρακτηριστικά του χαρακτήρα τους, που όμως ελάχιστη σχέση είχαν με τα αποτελέσματα της δουλειάς τους. Να διευκρινίσω ότι θετικά κρίνω τον Γ.Βαρουφάκη ως οικονομολόγο και όχι ως πολιτικό και τη Ζ.Κωνσταντοπούλου ως πρόεδρο των επιτροπών για το χρέος και τις πολεμικές επανορθώσεις.

Διαβάζοντας ένα άλλο σημείο της παρακάτω συνέντευξης, στο οποίο ο αμερικανός διανοητής αναφέρεται στα καταστροφικά για τους Έλληνες αποτελέσματα των μνημονίων και τη μεγάλη πιθανότητα να αναγκαστεί να μεταναστεύσει το 1/5 περίπου των συμπολιτών μας, αναζητώντας δουλειά σε άλλες χώρες, μου ήλθε στο νου η εικόνα που βλέπουμε αυτές τις μέρες στους δέκτες μας με το εκ της Ασίας ορμώμενο μεταναστευτικό κύμα και την πιθανότητα σε πολύ λίγα χρόνια να είναι οι συμπατριώτες μας εκείνοι που θα προσπαθούν να περάσουν σύνορα χωρών στην προσπάθειά τους να βρουν μια καλύτερη τύχη.

Ας διαβάσουμε όμως τη συνέντευξη του Noam Chomsky, τον οποίον απορώ πως δεν έχει προσπαθήσει να αποδομήσει και αυτόν το διεθνές τραπεζικό/οικονομικό σύστημα, εφόσον με τα λόγια του και τα γραπτά του ξεσκεπάζει διαρκώς τις μεθοδεύσεις του.

• Ποια είναι η αποτίμησή σας για τη συμφωνία ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και τους δανειστές;

Μοιάζει σαν η Ελλάδα να παραδόθηκε έπειτα από μια στρατιωτική επέμβαση, η οποία έχει στόχο τα εδάφη σας, τα «ασημικά» σας, αλλά και τον δημόσιο τομέα. Το δίλημμα ήταν «παραδοθείτε τώρα, διότι αργότερα θα είναι χειρότερα». Έτσι, ο Τσίπρας παραδόθηκε ολοκληρωτικά.
Όμως δεν έπρεπε να το κάνει αυτό. Πίστευε ότι θα ήταν πολύ δύσκολο να εγκαταλείψει το ευρώ. Ωστόσο, όπως του έλεγαν ο Βαρουφάκης και ο Αμερικανός σύμβουλός του, Τζέιμς Γκαλμπρέιθ, δεν ήταν τόσο δύσκολο να βγείτε από το ευρώ. Θα υπήρχε μια μεταβατική περίοδος, στη διάρκεια της οποίας η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να αναλάβει τον έλεγχο των τραπεζών που θα κατέρρεαν. Η ανάληψη αυτού του ελέγχου δεν είναι καθόλου κακή ιδέα.
Εάν η κυβέρνηση το είχε κάνει και τις είχε εθνικοποιήσει, τότε θα είχε εξασφαλίσει τα μέσα πληρωμής κατά τη διάρκεια μετάβασης και έτσι θα έσωζε τον δημόσιο τομέα, τις συντάξεις και την περιουσία της χώρας. Επρεπε να πει στους δανειστές, «εάν δεν καταλήξουμε σε συμφωνία, θα αποκηρύξουμε το χρέος προς το ΔΝΤ, την ΕΚΤ και την τρόικα».

Τα τρία βήματα του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα (του Στ.Λυγερού)

Ο πρωθυπουργός αισιοδοξεί ότι θα μπορέσει να ολοκληρώσει την (για μια ακόμα φορά) τιμωρητική συμφωνία, ώστε ψηφίζοντας το νέο μνημόνιο να μπορέσει να κυβερνήσει. Τα εμπόδια, όμως, είναι πολλά! Όχι μόνο στους κόλπους της γερμανοευρωπαϊκής ένωσης, αλλά και στους κόλπους του κόμματός του.
Η κατάσταση είναι άκρως μπερδεμένη. Ας αφήσουμε στον κ.Σταύρο Λυγερό το δύσκολο εγχείρημα της ανάλυσης των δεδομένων αυτής της στιγμής...

Οδικό χάρτη τριών βημάτων έχουν –σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες– καταρτίσει ο πρωθυπουργός και οι στενοί συνεργάτες του για να καταφέρουν επιτέλους (όπως οι ίδιοι λένε) να κυβερνήσουν. Το πρώτο βήμα είναι να ολοκληρωθεί γρήγορα και ομαλά η διαδικασία διαπραγματεύσεων για τη σύνταξη του 3^ου Μνημονίου και η ψήφισή του από την ελληνική Βουλή. Το δεύτερο βήμα είναι να εκκαθαρισθεί κατά τρόπο οριστικό το εσωκομματικό τοπίο. Και το τρίτο βήμα είναι η διεξαγωγή εκλογών με σκοπό τον σχηματισμό κυβέρνησης μακράς πνοής που θα έχει κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα.
Κυβερνητικοί παράγοντες αναγνωρίζουν ότι παρά την έγκαιρη και με μεγάλη πλειοψηφία ψήφιση των προαπαιτούμενων, η ελληνική πλευρά προσέρχεται στις διαπραγματεύσεις για τη σύνταξη του 3^ου Μνημονίου χωρίς να διαθέτει ούτε διαπραγματευτική ισχύ, ούτε χρόνο. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως δεν έχει δύναμη αντίστασης στις απαιτήσεις που θα προβληθούν από την Τρόικα.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) θέτει τους δικούς του όρους για να συμμετάσχει στο 3^ο Μνημόνιο. Δεν ήταν μόνο η απαίτησή του να σταλεί από την Αθήνα ειδική επιστολή-πρόσκληση. Ούτε μόνο η απαίτηση για απόλυτη και άμεση πρόσβαση στα υπουργεία. Είναι και η απαίτηση για επιβολή πολύ σκληρότερων όρων, συγκριτικά με τους όρους που προωθεί η Ευρωζώνη.

Η στιγμή της αλήθειας για την Ευρώπη (του Paul Krugman)

Οι απόψεις ενός νομπελίστα οικονομολόγου πάντα έχουν ενδιαφέρον, πολύ περισσότερο όταν αναζητάς μια έγκυρη άποψη, τη στιγμή που τα δικά μας κανάλια παρουσιάζουν διάφορους καθηγητές οικονομικών να εκφράζουν απόψεις που ξέρεις ότι αν έγραφαν στις πτυχιακές εξετάσεις τους αυτά που λένε στα τηλεπαράθυρα δεν θα είχαν πάρει ποτέ πτυχίο!
Έχουμε φιλοξενήσει κι άλλες φορές απόψεις του Paul Krugman και θα το κάνουμε ακόμα μια φορά αναδημοσιεύοντας το χθεσινό επίκαιρο άρθρο του από την τακτική του στήλη στους New York Times.

Europe’s Moment of Truth

Μέχρι τώρα, κάθε προειδοποίηση για μια επικείμενη διάλυση του ευρώ έχει διαψευστεί. Οι κυβερνήσεις, ασχέτως του τι είπαν κατά την προεκλογική τους εκστρατεία, υποκύπτουν στις απαιτήσεις της τρόικας. Στο μεταξύ, η ΕΚΤ παρεμβαίνει για να ηρεμήσει τις αγορές. Αυτή η διαδικασία έχει κρατήσει το ευρώ ενωμένο, όμως έχει επίσης διαιωνίσει την βαθύτατα καταστροφική λιτότητα -μην αφήσετε μερικά τρίμηνα περιορισμένης ανάπτυξης σε ορισμένες πιστώτριες χώρες να κρύψουν το τεράστιο κόστος των πέντε ετών της τεράστιας ανεργίας.
Ως πολιτικό ζήτημα, οι μεγάλοι χαμένοι αυτής της διαδικασίας ήταν τα κόμματα της κεντροαριστεράς, των οποίων η συναίνεση στα σκληρά μέτρα λιτότητας -και ως εκ τούτου στην εγκατάλειψη αυτού που υποτίθεται ότι πρέσβευαν- τα βλάπτει πολύ περισσότερο απ' ότι κάνουν παρόμοιες πολιτικές στην κεντροδεξιά.

Τελευταίο χαρτί και ύστατη κίνηση το δημοψήφισμα (του Στ. Λυγερού)

Η ρευστή πολιτικο-οικονομική κατάσταση συνεχίζεται (και ποιος ξέρει για πόσο καιρό ακόμα θα συνεχίζεται). Και ως συνήθως, θα προσφύγουμε στην αναλυτική ματιά τού κ.Σταύρου Λυγερού για να πάρουμε μια γεύση των εξελίξεων και των προοπτικών που υπάρχουν με δεδομένη την υπάρχουσα εμπλοκή στις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις.

Η πρακτική που ακολουθείται από τον περασμένο Αύγουστο να πληρώνονται οι δανειακές υποχρεώσεις, απορροφώντας τη ρευστότητα από την οικονομία έχει φθάσει στα όριά της. Ακόμα και εάν η Αθήνα συγκεντρώσει μέχρι τις 12 Μαΐου τα 750 περίπου εκατ. για να πληρώσει το ΔΝΤ, δεν θα έχει καταφέρει τίποτα περισσότερο από το να αγοράσει ακριβά λίγο χρόνο, για την ακρίβεια μερικές ημέρες. Και μάλιστα κατά τρόπο που σπαταλάει τα κάθε είδους διαθέσιμα, χωρίς να διαλύει το κλίμα αβεβαιότητας που σκοτώνει την οικονομία.

Είναι δεδομένο πως ο κόμπος φθάνει στο χτένι. Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση Τσίπρα θα πρέπει να λάβει κρίσιμες αποφάσεις. Προς το παρόν εκφράζει την αισιοδοξία της πως τις αμέσως επόμενες ημέρες θα προκύψει συμφωνία με τους δανειστές. Τα μηνύματα, όμως, από την άλλη πλευρά είναι σε άλλο μήκος κύματος. Αν και κάνουν λόγο για βελτίωση του κλίματος στις διαπραγματεύσεις, δεν βλέπουν τουλάχιστον άμεσα συμφωνία.

Εκτός ...ελέγχου η ΕΚΤ (του Νότη Μαριά)

Τι θα σημάνει για τη χώρα μας η διαφαινόμενη αποχώρηση της ΕΚΤ από την τρόικα (ή όπως αλλιώς τη λένε); Ο ανεξάρτητος ευρωβουλευτής και καθηγητής Νότης Μαριάς* μας ενημερώνει για της εξελίξεις πάνω στο θέμα της ΕΚΤ και της συμμετοχής της -ή μη- στα κλιμάκια ελέγχου της χώρας μας από τους δανειστές.

Εκτός ...ελέγχου η ΕΚΤ
Το τρικέφαλο τέρας των δανειστών χάνει τον πιο ισχυρό του παίκτη

Το ζήτημα της έξωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από την τριμερή τέθηκε πλέον επί τάπητος. Έτσι, μετά την πρωτοπόρα γνώμη του γενικού εισαγγελέα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Pedro Cruz Villalon στη γνωστή υπόθεση του Προγράμματος ΟΜΤ που αφορούσε σε «αγορές κρατικών ομολόγων μεμονωμένων κρατών της Ευρωζώνης που έχουν αποκλειστεί από τις αγορές» (Η Καθημερινή, 15/1/2015) ήταν η σειρά του κορυφαίου θεσμικού οργάνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, να πάρει θέση στο ζήτημα αυτό.
Είχε, βεβαίως, προηγηθεί στις 25 Φεβρουαρίου στις Βρυξέλλες, κατά τη σύνοδο της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η θυελλώδης συνεδρίαση και κόντρα μου με τον Μάριο Ντράγκι, ο οποίος μάταια προσπάθησε να δικαιολογηθεί ότι δήθεν δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων στο πλαίσιο λειτουργίας της ΕΚΤ, αφενός μεν ως υποτιθέμενης Ανεξάρτητης Νομισματικής Αρχής και αφετέρου ως μέλους της τρόικας. Η τροπολογία που κατέθεσα για έξωση της ΕΚΤ από την τρόικα προστέθηκε στην παράγραφο 9 της σχετικής Ετήσιας Έκθεσης της ΕΚΤ έτους 2013, στη συζήτηση της οποίας υπήρξα σκιώδης εισηγητής.

Τα τρία ερωτηματικά που άφησαν πίσω τους τα Stress Tests

Τα αποτελέσματα των stress tests έχουν προκαλέσει, όπως ήταν αναμενόμενο, πολλές πολιτικές αντιπαραθέσεις, που παρακολουθώντας τες χάνει κάποιος την ουσία του θέματος.
Διάβασα στο οπωσδήποτε φιλοκυβερνητικό capital.gr μια ψυχραιμότερη ματιά των εν λόγω αποτελεσμάτων.
Ας δούμε ποια ερωτηματικά άφησαν πίσω τους, λοιπόν, τα stress tests, σύμφωνα με τον αρθρογράφο Γ.Αγγέλη.

Τα τρία ερωτηματικά που άφησαν πίσω τους τα Stress Tests 

H ψύχραιμη προσέγγιση των αποτελεσμάτων των stress test έχει διαμορφώσει πλέον μια πολύ πιο σταθερή εικόνα για τα σημεία στα οποία θα πρέπει να στρέψει την προσοχή για τα επόμενα της βήματα η ΕΚΤ.

Το “θεσμικό” πλαίσιο μέσα στο οποίο ήταν υποχρεωμένη - από τα όρια της Ευρωζώνης - να κινηθεί η ΕΚΤ για την διενέργεια του ελέγχου των χαρτοφυλακίων των τραπεζών και της δυνατότητάς τους να ανταποκριθούν κεφαλαιακά σε πραγματικά δύσκολες καταστάσεις, έχουν αφήσει τρείς κερκόπορτες από τις οποίες ο πραγματικός κίνδυνος μπορεί να επανεμφανισθεί ανά πάση στιγμή στο ευρωσύστημα. Οι τρείς αυτές “τρύπες” είναι αφ΄ ενός η χαλαρή εκτίμηση του κινδύνου των παραγώγων με τα οποία εξακολουθούν να γεμίζουν τα χαρτοφυλάκια των μεγάλων τραπεζών και ειδικά των γερμανικών, ο μη συνυπολογισμός στα αποτελέσματα των συνεπειών του μεγαλύτερου κινδύνου που εξακολουθεί να απειλεί κατά γενική ομολογία την Ευρωζώνη και ο κίνδυνος κρατικής χρεοκοπίας. Όλα τα υπόλοιπα έχουν καλυφθεί από την λογική του bail-in που έχει υιοθετηθεί μετά το 2012.

Ο Γ.Βαρουφάκης γράφει για την επιστροφή των δομημένων ομολόγων

Είναι φανερό ότι η κρίση που διαλύει την Ευρώπη - και βασικά τους ευρωπαίους πολίτες - δεν φαίνεται ότι θα αντιμετωπιστεί στο εγγύς μέλλον με κύρια αιτία την ανικανότητα αυτών που λαμβάνουν τις αποφάσεις στο Βερολίνο, τις Βρυξέλες, τη Φραγκφούρτη... Το τραγικό είναι ότι λύσεις υπάρχουν (από τις οποίες η κοπή χρήματος είναι η πιο εύκολη, αλλά όχι η μόνη) και προτείνονται συνεχώς από έγκριτους οικονομολόγους, όμως οι γερμανοί επικυρίαρχοι λόγω της γνωστής στενής αντίληψης που τους διακρίνει δεν τις δέχονται, αλλά μένουν προσκολλημένοι στο γράμμα των ευρωπαϊκών συνθηκών (το οποίο γράμμα άλλωστε, ήταν οι πρώτοι που είχαν καταπατήσει, όπως έχω δημοσιεύσει σε προηγούμενα posts).

Μια καινούρια δοκιμασία περιμένει, όπως φαίνεται, την ευρωζώνη, μετά την απόφαση του Μ.Ντράγκι να αναβιώσει τα δομημένα ομόλογα. Λεπτομέρειες μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο του Γ.Βαρουφάκη που αναδημοσιεύω από το πιο πρόσφατο τεύχος του HOT DOC.

Η ΕΚΤ αναβιώνει τα μέσα μαζικής οικονομικής καταστροφής

Θυμάστε τα δομημένα ομόλογα που έφεραν την καταστροφή στη Lehman Brothers και στο παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα το 2008; Θυμάστε ότι οι δικοί μας τραπεζίτες ωρύονται πως εκείνοι δεν είχαν επενδύσει σε δομημένα ομόλογα και πως, συνεπώς, δεν ευθύνονται για την μετά το 2008 πτώχευση των τραπεζών τους η οποία, ισχυρίζονται (ψευδώς βέβαια) ότι οφειλόταν στην πτώχευση του σαθρού κράτους μας; Πώς θα σας φαινόταν αν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), έξι χρόνια μετά τη Lehman Brothers αποφάσιζε πως μια καλή «λύση» για την κρίση του Ευρώ θα ήταν να δοθούν κίνητρα στους τραπεζίτες μας (και εκείνους της λοιπής Ευρώπης) να δημιουργήσουν πολλά δισεκατομμύρια νέων... δομημένων ομολόγων;

Δεν χρειάζεται κάποια νοσηρή φαντασία για να φανταστεί κανείς ένα τέτοιο αποτρόπαιο σενάριο. Ο λόγος; Η ΕΚΤ, μέσω του προέδρου της, του Μάριο Ντράγκι, ανακοίνωσε ακριβώς αυτή την πολιτική «καταπολέμησης» της κρίσης την περασμένη βδομάδα.

Ο Γ.Βαρουφάκης γράφει για το νέο εκβιασμό των δανειστών

Στο άρθρο του Γ.Βαρουφάκη που αναδημοσιεύω πιο κάτω από το τελευταίο τεύχος του ΗΟΤ DOC, περιγράφεται ο νέος εκβιασμός που σχεδιάζουν οι δανειστές για τις αρχές του επόμενου χρόνου, προκειμένου να διατηρήσουν την "ελληνική" κυβέρνηση υπό τον έλεγχό τους.
Βέβαια, βασικό στοιχείο του συλλογισμού τού γνωστού καθηγητή είναι ότι εκείνη την εποχή θα έχουν γίνει εκλογές - λόγω μη εκλογής νέου προέδρου από την παρούσα βουλή - και θα υπάρχει νέα κυβέρνηση. Προσωπικά πιστεύω ότι η τωρινή κυβέρνηση θα προσπαθήσει να βρει τον τρόπο (με τη βοήθεια και τις συμβουλές των ξένων αφεντικών της) να εκλέξει πρόεδρο και να αποφύγει τις ...επικίνδυνες εκλογές. Οπότε σε αυτή την περίπτωση, ίσως να μην έχουν λόγο οι ιδιοκτήτες της χώρας μας να προχωρήσουν στον εκβιασμό που αποκαλύπτεται στο παρακάτω άρθρο απέναντι σε μια άκρως φιλική τους κυβέρνηση όπως είναι αυτή των Σαμαρά-Βενιζέλου...


 2015: Ο ΕΠΟΜΕΝΟΣ ΕΚΒΙΑΣΜΟΣ (ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ) ΣΧΕΔΙΑΖΕΤΑΙ
 
Το 2013 δώσαμε (ως πολίτες) 41 δισ. ευρώ στις τράπεζες, τα οποία δανειστήκαμε από την Ευρώπη με τους γνωστούς επαχθείς όρους, για να ορθοποδήσουν, υποτίθεται. Κυβέρνηση, τραπεζίτες, Βρυξέλλες, Φρανκφούρτη και Βερολίνο σήμερα θριαμβολογούν ότι οι τράπεζες πράγματι ορθοπόδησαν και αρχίζουν να πορεύονται μόνες τους, χωρίς τα κρατικά δεκανίκια, έτοιμες να δανείσουν ξανά σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Δυστυχώς, αυτός ο ισχυρισμός απέχει τόσο από την αλήθεια, που ο χαρακτηρισμός «ψέμα» είναι επιεικέστατος.

Η αλήθεια (που μπορούμε να διακρίνουμε από τα πιο κάτω στοιχεία) κρύβει δύο γιγάντιες απειλές για τη χώρα:
- Πρώτον, οι τράπεζες δεν ορθοπόδησαν και, ως αποτέλεσμα, την ώρα που το κράτος αποποιείται των ιδιοκτησιακών του δικαιωμάτων στις τράπεζες, η εξάρτηση των τραπεζών από το ισχνό και πτωχευμένο κράτος μας αυξάνεται συνεχώς.
- Δεύτερον, η μορφή αυτής της αυξανόμενης εξάρτησης (των τραπεζών από το κράτος) αποτελεί μεγάλη παγίδα για την επόμενη κυβέρνηση, καθώς μεγεθύνει τη δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να εκβιάσει την κυβέρνηση στους πρώτους μήνες του 2015 - όταν η χώρα σχεδόν σίγουρα (λόγω της προεδρικής εκλογής) θα έχει νέα κυβέρνηση.

1. Οι τράπεζες παραμένουν πτωχευμένες και εξαρτημένες από το δημόσιο όσο ποτέ
Οι τραπεζίτες αρέσκονται να ισχυρίζονται ότι τα προβλήματά τους οφείλονται στο κούρεμα των κρατικών ομολόγων που υπέστησαν την άνοιξη του 2012 με το PSI. Αν όμως ήταν έτσι τότε δεν θα είχαν ανάγκη κρατικής αρωγής προ της άνοιξης του 2012. Κι όμως: Το 2010 έλαβαν κρατική στήριξη της τάξης των 57 δισ. και 145 εκ. μέσα από την έκδοση ομολόγων-φαντασμάτων. Την επόμενη χρονιά, το 2011, η στήριξη αυτή κυμάνθηκε στα 40 δισ. και 208 εκ. ευρώ. Αν για τα προβλήματα των τραπεζών έφταιγε το PSI, τότε γιατί είχαν ανάγκη κρατικής ενίσχυσης το 2010 καί το 2011, πριν το κούρεμα των ομολόγων; Η απάντηση είναι ότι είχαν τεράστιο πρόβλημα με μη εξυπηρετούμενα δάνεια πριν ακόμα ξεσπάσει η κρίση, ακριβώς επειδή για μια δεκαετία έδιναν δάνεια αλόγιστα και ανοήτως.
Σήμερα, οι τραπεζίτες μάς λένε ότι η ανακεφαλαιοποίηση του 2013 (τη χρονιά που έλαβαν 41 δισ. από τον φορολογούμενο) πέτυχε. Κι όμως, από την 26η Απριλίου 2013 έως την 6η Φεβρουαρίου 2014 oι τράπεζες έλαβαν κρυφή κρατική ενίσχυση, μέσω της εγγύησης νέων εκδόσεων ομολόγων-φαντασμάτων, συνολικής ονομαστικής αξίας 41 δισ., πέραν των 41 δισ. που έλαβαν επισήμως ως κεφαλαιακή ένεση από το κράτος (μέσω του λεγόμενου Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας). Αν είχε πετύχει η ανακεφαλαιοποίηση, γιατί χρειάστηκαν κι άλλα 41 δισ. ρευστότητας με κρατικές εγγυήσεις; Επιπλέον, αν όντως είχαν επιστρέψει σε μια υγιή κατάσταση, γιατί η Τράπεζα Πειραιώς αναγκάστηκε την 6η Φεβρουαρίου να ορίσει το εξωφρενικό επιτόκιο του 12,6%(!) στο ομόλογο-φάντασμα των 1,75 δισ. που εξέδωσε;

2. Πώς στήνεται η παγίδα για την επόμενη κυβέρνηση (για τους πρώτους μήνες του 2015)
Για να μην μπόρεσαν οι τράπεζες να αποτοξινωθούν από τις κρατικές ενισχύσεις μέσω ομολόγων-φαντασμάτων τη χρονιά που έλαβαν 41 δισ. από τους πολίτες (δηλαδή το 2013) είναι σίγουρο ότι ούτε καί το 2014 θα τα καταφέρουν.
Το 2014 θα λήξουν τέτοια ομόλογα-φαντάσματα αξίας 45 δισ. 833 εκ. συνολικά, τα οποία κατέχει η ΕΚΤ ως εχέγγυα. Για να τα πάρουν πίσω από την ΕΚΤ οι τράπεζες (ώστε να μην πρέπει να πληρώσουν τα τεράστια εικονικά επιτόκια που όρισαν), θα πρέπει να επιστρέψουν το ρευστό που έλαβαν καταθέτοντάς τα ως εχέγγυα, κάτι που θα απαιτήσει περί τα 38 δισ. (σημ. η ΕΚΤ δεν δίνει ρευστό πάνω από το 70% της ονομαστικής αξίας αυτών των ομολόγων). Είναι σίγουρο ότι δεν θα τα βρουν. Οπότε, θα εκδώσουν κι άλλα, νέα ομόλογα-φαντάσματα για να αντικαταστήσουν εκείνα που λήγουν το 2015. Kι εκεί βρίσκεται η ουσία του προσεχούς δράματος και της παγίδας στην οποία αναφέρομαι: