Ένα νέο οικονομικό σύστημα για έναν κόσμο σε ταχεία διάλυση

Το άρθρο που αναδημοσιεύω στη συνέχεια αποτελεί μια πρόταση ενδιαφέρουσα. Ξεκινώντας από την εμφανή χρεοκοπία του καπιταλιστικού συστήματος προτείνει έναν ουσιαστικό σοσιαλιστικό μετασχηματισμό. Προσωπικά μου φαίνεται άκρως ουτοπική – αν και ελκυστική – μια τέτοια πρόταση, αφού οι κυρίαρχες δυνάμεις που κινούν τα νήματα - προσποριζόμενες τεράστια κέρδη από τη λειτουργία του επικρατήσαντος παγκοσμίως καπιταλιστικού μοντέλου – δεν είναι δυνατόν να αφήσουν να τους πάρουν την εξουσία που κατέχουν χάρη στην πλήρη κατοχή των οικονομικών μέσων.

Ένας τέτοιος μετασχηματισμός μόνο σταδιακά μπορεί να επιτευχθεί και με την προϋπόθεση ενωτικής δράσης των μικρομεσαίων στρωμάτων, κάτι που στην πράξη διαπιστώνουμε καθημερινά ότι δεν συμβαίνει, αφού τα πολιτικά κόμματα - όργανα των κυρίαρχων τάξεων – φροντίζουν να κρατούν διχασμένους τους πολίτες, αν και (οι πολίτες) έχουν κοινά προβλήματα και τις ίδιες επιδιώξεις.

Ωστόσο το άρθρο περιέχει κάποιες ενδιαφέρουσες ιδέες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν και να προωθήσουν ομάδες πολιτών που θα επιθυμούσαν να οργανωθούν σε πολιτικό σχηματισμό ανεπηρέαστο από οικονομικά συμφέροντα, αν είναι δυνατόν να υπάρξουν τέτοια στο υπάρχον διαμορφωμένο πολιτικό περιβάλλον.  

  

Ένα νέο οικονομικό σύστημα για έναν κόσμο σε ταχεία διάλυση

των Χρόνη Πολυχρονίου και Λίλι Σέιτζ (Μετάφραση: Νικολέττα Αλεξανδρή)

Ζούμε σε δυσοίωνα επικίνδυνους καιρούς. Το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα- αφού τροφοδότησε την αποικιοκρατία, τον ιμπεριαλισμό και τη συνεχή ενίσχυση της εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης για περίπου 500 χρόνια- τώρα απειλεί τον πλανήτη με μια οικολογική κατάρρευση άνευ προηγουμένου. Η μη βιώσιμη εκμετάλλευση των πόρων, η ρύπανση των υδάτων (η μετατροπή των λιμνών, των ποταμών και των ωκεανών σε χωματερές σκουπιδιών) και η τεράστια οικονομική ανισότητα είναι οι αιτίες μιας ενδεχομένως μη αναστρέψιμης κατάρρευσης του βιομηχανικού πολιτισμού. Την ίδια στιγμή όμως, πολλοί από εμάς εξακολουθούν να εμπλέκονται σε αφηρημένες και ανιστόρητες προβλέψεις κατάρρευσης, οι οποίες αποτυγχάνουν να προσφέρουν μια εναλλακτική, ρεαλιστική εικόνα μιας μελλοντικής κοινωνικο-οικονομικής τάξης πραγμάτων.

Ταυτόχρονα, το φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη, λόγω κυρίως της δυναμικής και των αντιφάσεων της οικονομίας που στηρίζεται στα ορυκτά, έχει προετοιμάσει το έδαφος για την έκρηξη νέων πηγών σύγκρουσης με την εκδήλωση ιστορικά μοναδικών αποσταθεροποιητικών κοινωνικών δυνάμεων. Η κλιματική αλλαγή απειλεί άμεσα δισεκατομμύρια ανθρώπους και τα περισσότερα από τα υπόλοιπα έμβια όντα - εκτός από την κατσαρίδα, την αράχνη-διάδημα και τα βραδύπορα - με ολοκληρωτική εξαφάνιση που προκαλείται από ξηρασίες, πλημμύρες και άλλες «φυσικές» καταστροφές.

Η καθοδική πορεία της αριστερής παρένθεσης

Είναι φανερό ότι ο μόνος σκοπός που έχουν να επιτελέσουν οι εκλογές της επόμενης Κυριακής είναι για να χρησιμεύσουν ως άλλοθι, ώστε να σχηματιστεί η κυβέρνηση "μεγάλου συνασπισμού" που επιθυμούν (και μάλλον έχουν διατάξει) οι ουσιαστικοί κυβερνήτες της χώρας, οι γερμανοί.

Οπότε θα κλείσει και αυτή η παρένθεση, την οποία πολλοί είχαν ονομάσει (ή περίμεναν ότι θα είναι) αριστερή. Ήταν όμως αριστερή; Η πολιτική που άσκησε (όση άσκησε) είχε σε κάποιο σημείο διαφορετική χροιά από εκείνη των μνημονιακών κυβερνήσεων της προηγούμενης πενταετίας;
Την πορεία μετάλλαξης της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, από την ανάληψη της κυβέρνησης τον Ιανουάριο τ.έ. μέχρι την προκήρυξη των εκλογών του Σεπτεμβρίου παρακολουθεί και περιγράφει με το δικό του τρόπο ο Νώτης Ιωάννου στο κείμενο που ακολουθεί. 


Οδεύοντας στις εκλογές της 20/9/2015
Η κλιμάκωση μιας πολιτικής παρωδίας
 
Στις 20 Αυγούστου, μέσω τηλεοπτικού διαγγέλματος, ο Πρωθυπουργός ανακοινώνει την παραίτηση της κυβερνήσεώς του και αμέσως μετά δια ζώσης, την υποβάλλει ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας, αιτούμενος θεσμικά την προκήρυξη πρόωρων εκλογών. Η αναμενόμενη εξαγγελία τους, εκτονώνει την σωρευμένη πολιτική ένταση, ιδίως των δύο τελευταίων έκρυθμων μηνών, μια ένταση που διαπέρασε τις ζωές όλων και αποτυπώθηκε ήδη ζωηρά στην συλλογική μνήμη.
Ωστόσο, παρά την πρωτοφανώς πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, το διάγγελμα δεν φέρει έκτακτο τόνο ή χροιά, ανάλογο τουλάχιστον της περίστασης, της ιστορικότητας. Η έλλειψη αναλογίας -μιας πολύτιμης αρετής που συναρτάται με τον δείκτη σοφίας και σπανίζει στην πολιτική μας ζωή- είναι άμεσα αισθητή όσο o Πρωθυπουργός διαγγέλλει: Ο λόγος του είναι άχρους και ακύμαντος μετά από τόσες πολιτικές αναταράξεις και δοκιμασίες, το ύφος του επίπεδο, σχεδόν γραμμικό, άνευρο. Σε συνδυασμό μάλιστα με την απουσία έκφρασης ή εκδήλωσης ενός στιγμιαίου έστω συναισθηματισμού, που θα μετέδιδε κάποιο πάθος ή εσωτερικότητα, παλμό ή διακύμανση, το τηλεοπτικό εγχείρημα κινδυνεύει να καταταγεί στο όριο μιας αναβαθμισμένης ρουτίνας, ενώ ο διαγγέλλων σχοινοβατεί με την μακαριότητα του ατσαλάκωτου, αν όχι εύχαρι τιμονιέρη, την στιγμή που η θύελλα μαίνεται. Η ίδια τυποκρατία, που στεγνώνει το στόμα, ο ίδιος φορμαλισμός που ενδημεί στον πολιτικό στίβο και μας σερβίρει αμάσητη την Ιστορία πίσω από άκαιρα χαμόγελα, χαρακτηρίζει και την επίσκεψη του στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, εξ όσων έγιναν αντιληπτά.

Οι εκπομπές πολιτικού διαλόγου

Σε τρεις βδομάδες θα βρεθούμε μπροστά στην κάλπη για να ψηφίσουμε πάλι. Είναι η πρώτη φορά από όσο θυμάμαι, που πιστεύω ότι το αποτέλεσμα εκλογών δεν πρόκειται να αλλάξει το παραμικρό στην ακολουθούμενη πολιτική (όχι πως τις προηγούμενες φορές άλλαζαν ουσιαστικά οι πολιτικές), δεδομένου ότι αυτή καθορίζεται πλέον από τους δανειστές, οι οποίοι αδιαφορούν πλήρως για την ψήφο του ελληνικού λαού (όπως και οποιουδήποτε λαού υπό την ευρωζώνη).
Όμως, στην κάλπη θα προσέλθω. Θεωρώντας την ψηφοφορία αυτή ως ένα είδος δημοσκόπησης. Αφού μόνο τέτοιο συμπέρασμα μπορεί να βγει, πολλώ μάλλον που οι δημοσκοπήσεις των αρμόδιων εταιρειών απέχουν συνήθως αρκετά από τις επιθυμίες και τις προθέσεις των πολιτών.

Ως επακόλουθο της προκήρυξης των εκλογών της 20ής Σεπτεμβρίου θα προκύψει και η αύξηση των εκπομπών πολιτικού διαλόγου. Εκπομπές οι οποίες υποτίθεται ότι γίνονται για να ενημερωθεί ο πολίτης, αλλά αυτό γίνεται από σπάνια έως ποτέ! Μια σπαρταριστή περιγραφή των εκπομπών αυτού του είδους κάνει ο Ν.Κουνενής στο βιβλίο του "Περί Δημοκρατίας, Σάτιρα Ηθών και Θεσμών". Την αναδημοσιεύω στη συνέχεια και είμαι σίγουρος ότι πολλές φορές - σε περίπτωση που θα παρακολουθήσετε διαλόγους ανάμεσα σε πολιτικούς τις επόμενες μέρες - θα θυμηθείτε τα περιγραφόμενα από τον συγγραφέα αυτού του κειμένου.

Αν οι ειδήσεις εισάγουν το κοινό στις πολιτικές εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα καθ’ ημέραν εντός και εκτός των συνόρων του κράτους, οι εκπομπές πολιτικού διαλόγου επιφορτίζονται με την εμβάθυνση του προβληματισμού πάνω σε αυτές. Πρόκειται συνήθως για συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης, στις οποίες συμμετέχουν υπουργοί, κομματικά στελέχη, δημοσιογράφοι και άλλες κατηγορίες επιτηδευματιών, ενασχολούμενων θεσμικώς με τα κοινά. Η συμμετοχή των προσκεκλημένων είναι άμεση -δια της φυσικής παρουσίας τους στο τραπέζι- ή έμμεση, δια της παραμονής τους σε άλλο στούντιο και της εμφάνισής τους στα διαθέσιμα παράθυρα της εκπομπής, τα οποία συνήθως είναι περισσότερα από αυτά των δελτίων ειδήσεων. Η παρουσία του καλεσμένου στο παράθυρο αναγγέλλεται συχνά, αφού έχει ήδη από ώρα εμφανιστεί σε αυτό, ενώ κάποιες φορές διακόπτεται χωρίς σχετική προειδοποίηση. Παρενέργεια της ανωτέρω πρακτικής είναι η εμφάνιση ενός καλεσμένου στο παράθυρο και η άφωνη παραμονή του εκεί επί μία και πλέον ώρα. Το γεγονός αυτό οφείλεται συνήθως στο ότι η παθιασμένη συζήτηση των υπολοίπων δεν επιτρέπει στον συντονιστή να εξασφαλίσει στον άτυχο συνομιλητή τον απαραίτητο χρόνο, στο πλαίσιο του οποίου θα καταφέρει να εκφράσει άνετα την άποψή του.

Πού οφείλεται η αποξένωση του πολιτικού κόσμου από την κοινωνία;

Πόσες φορές οι πολίτες δεν παραξενεύτηκαν (και πολλοί, ίσως, και να αγανάκτησαν) ακούγοντας πολιτικούς να ερμηνεύουν το αποτέλεσμα εκλογών (ή/και του δημοψηφίσματος) δίνοντας νόημα πολύ διαφορετικό από αυτό που ήθελαν να δώσουν οι ψηφοφόροι μπαίνοντας στο παραβάν.
Η αμφιβολία μου είναι αν σκόπιμα δίνουν την ερμηνεία που τους βολεύει ή αν πράγματι είναι τόσο αποξενωμένοι από την κοινωνία, ώστε δεν μπορούν να αντιληφθούν ούτε κατά ελάχιστον πώς σκέφτονται οι πολίτες.
Στο άρθρο που παραθέτω στη συνέχεια, ο κ.Ν.Ιωάννου ακτινογραφεί αυτή την αποξένωση του πολιτικού κόσμου από τους πολίτες.

Ο χαμένος βαθμός ικανοποίησης (του Νώτη Γ. Ιωάννου)

Ιστορικό δίδαγμα, καθολικής μάλιστα αποδοχής, συνιστά το γεγονός ότι η Μεταπολίτευση εξέθρεψε με σπουδή το απόλυτο, καταλυτικό φαινόμενο της κομματοκρατίας.
Η πολιτειακή μεταβολή προς την Δημοκρατία, η ελευθερία προς την οποία περήφανα τότε ανατείναμε ψυχή και ελπίδες, έμελλε εξ αρχής, δυστυχώς, να φαλκιδευτεί καίρια υπό την στρεβλή εξουσιαστική αντίληψη ότι τα πολιτικά κόμματα, εκκινώντας ως θεσμικοί εκφραστές της λαϊκής βούλησης, κρατούν, δηλαδή άρχουν, κυριαρχούν ρυθμιστικά, πλην όμως αθέμιτα, επί κάθε άλλου θεσμού Δημοκρατικής νομιμότητας, ακόμη και Συνταγματικής περιωπής (Υγεία, Παιδεία, Δικαιοσύνη).
Σήμερα, μετά από σαράντα χρόνια Μεταπολιτευτικού βίου και αδιάλειπτης διασποράς της, η κομματοκρατία, γιγαντωμένη στην πραγματική ζωή, όχι στους μύθους, δαιδαλώδης πέρα από κάθε φαντασία, έχει παρεμβατικά διαποτίσει κάθε θεσμό, τομέα, εκδήλωση, σημείο και πτυχή της Δημόσιας ζωής. Δεν υπάρχει διάρθρωση του Διοικητικού μηχανισμού ή της λειτουργίας του Κράτους, αξιολογική διαδικασία ή δικαιοδοσία, ανέγγιχτη από το μακρύ της χέρι και τις ποικίλες μεθοδεύσεις της, από την λαθροχειρία και το νομιμοφανές, έως το νομότυπο, όταν υποκρύπτει σκανδαλώδης εύνοια.

Ιδού τα ποσοστά που θα πάρουν ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ στις επόμενες εκλογές!

Ακούσαμε και διαβάσαμε διάφορες αναλύσεις των αποτελεσμάτων των ευρωεκλογών της Κυριακής που μας πέρασε. Άλλες σοβαρές κι άλλες αστείες (όπως των στελεχών του ΠΑΣΟΚ που έχασαν το εν τρίτο των ψήφων που είχαν πάρει στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές και δηλώνουν νικητές ...αλλά εδώ ταιριάζει το "μωραίνει Κύριος όν βούλεται απολέσαι"). 
Από αυτή τη γωνιά θα ήθελα σήμερα να ασχοληθώ με το ποσοστό που έλαβαν τα μικρά λεγόμενα κόμματα στις τελευταίες πέντε αναμετρήσεις, επειδή θεωρώ ότι μπορούμε να εξάγουμε κάποια χρήσιμα και για το μέλλον συμπεράσματα. Και για το λόγο αυτό θα επικαλεστώ τα σχετικά ποσοστά τόσο των δυο εκλογικών αναμετρήσεων του 2009 (ευρωεκλογών και βουλευτικών), όσο και των δυο βουλευτικών εκλογών του 2012.

Στις ευρωεκλογές του Ιουνίου του 2009 το ποσοστό των μικρών κομμάτων ανήλθε στο 6,9% (χωρίς να προσθέσουμε το ποσοστό των Οικολόγων που έφτασε στο 3,49% χαρίζοντάς τους έναν ευρωβουλευτή). Σε αυτές τις εκλογές το ποσοστό της ΝΔ -που ήταν κυβέρνηση τότε- έφτασε το 32,3%, του ΠΑΣΟΚ στο 36,65%, του ΚΚΕ στο 8,35% και του ΛΑΟΣ στο 7,15%. Ο ΣΥΡΙΖΑ -πριν την αποχώρηση των στελεχών του που αργότερα σχημάτισαν τη ΔΗΜΑΡ- είχε πάρει 4,70%.

Στις βουλευτικές εκλογές που έγιναν τέσσερις μήνες αργότερα το ποσοστό των μικρών κομμάτων έπεσε στο 2% περίπου (και των Οικολόγων στο 2,5%), έφυγε δηλαδή ποσοστό 4,9+1=5,9 μονάδων. Ακόμα μειώθηκε τόσο το ποσοστό του ΛΑΟΣ κατά μιάμιση μονάδα, όσο και του ΚΚΕ κατά λίγο κάτω από τη μονάδα. Πού πήγαν αυτές οι ψήφοι; Το ΠΑΣΟΚ (του ...λεφτά υπάρχουν) τις πήρε σχεδόν όλες φτάνοντας στο 43,92% (αύξηση κατά 7,3 μονάδες περίπου), ενώ λίγο πάνω από 1% αυξήθηκε το ποσοστό της ΝΔ.

Σκοπός του σημειώματος αυτού είναι να καταλάβουμε τι ψηφίζουν οι πολίτες όταν επικρατεί η λογική της χαμένης ψήφου και υπάρχει κρίσιμο διακύβευμα σε συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση. Στις ευρωεκλογές που είναι γεγονός ότι ψηφίζουμε πιο χαλαρά, οι ψήφοι διαχέονται σε πολλά μικρά κόμματα. Όταν πρόκειται όμως για κρίσιμη επιλογή κυβέρνησης, οι ψήφοι συγκεντρώνονται στους διεκδικητές της εξουσίας. Το ίδιο συμπέρασμα θα βγάλουμε εξετάζοντας τα αποτελέσματα των δυο διαδοχικών βουλευτικών εκλογών του 2012. 

Η δημοκρατία μας χρειάζεται βελτιώσεις

Στο προηγούμενο post είχαμε αναφερθεί στις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στον τρόπο που εφαρμόζεται η δημοκρατία στην Ευρώπη, γεγονός που σπρώχνει πολλούς πολίτες να στραφούν σε κόμματα που διαπνέονται από απολυταρχικές ιδέες. Αποτέλεσμα να διαβρώνεται η Δημοκρατία με κίνδυνο να περιπέσουμε σε ανεπιθύμητες καταστάσεις.
Στην Ελλάδα, κατά τα χρόνια της κρίσης, η μνημονιακή προπαγάνδα έχει προσπαθήσει να ενοχοποιήσει τους πολίτες, επειδή με την ψήφο τους επέλεγαν τις κυβερνήσεις που έφεραν τη χώρα στο χείλος της καταστροφής. Ποιό είναι όμως το κριτήριο με το οποίο θα πρέπει ο πολίτης να επιλέγει το κόμμα που θα ψηφίσει, αν όχι εκείνο το οποίο τον πείθει ότι θα καλυτερέψει τη ζωή του ίδιου και της οικογένειάς του; Αν κάνει λάθος στην επιλογή του, αυτό αποδεικνύεται δυστυχώς μετά την έκδοση των εκλογικών αποτελεσμάτων, αλλά τότε είναι πια αργά! 

Τι πρέπει λοιπόν να κάνει; Να μην προσέρχεται να ψηφίσει; Έτσι απεμπολεί το μόνο πλεονέκτημα που η δημοκρατία, όπως εφαρμόζεται στις μέρες μας, του έχει διαθέσει. Να εξετάζει καλύτερα ποιο κόμμα θα ψηφίσει; Είναι τόσο απλό να αποφασίσει κάποιος ποιο είναι το σωστό κόμμα; Πολύ περισσότερο, όταν όλοι μάς λένε προεκλογικά αυτά που θέλουμε να ακούσουμε και μετά τις εκλογές κάνουν αυτά που ωφελούν άλλα συμφέροντα. Πιστεύει κανείς πως υπάρχει το τέλειο κόμμα; Ούτε οι συμμετέχοντες σ'αυτά, νομίζω! Όλοι μπορούμε, ακόμα και αυτή τη στιγμή στα πρόχειρα, να καταλάβουμε ποια είναι τα αδύνατα σημεία του κάθε κόμματος, από αυτά που καλούμαστε να ψηφίσουμε στις επόμενες εκλογές. Οπότε, θα απαντήσει κάποιος, πρέπει να επιλέξουμε εκείνο που κατά τη γνώμη μας έχει τα λιγότερα αρνητικά. Επειδή όμως ο καθένας μας έχει διαφορετικά κριτήρια, όπως και διαφορετικά συμφέροντα, θα βρεθούμε πάλι στον ίδιο παρονομαστή, στην απογοήτευση δηλαδή από την πολιτική που ασκεί μετεκλογικά το κόμμα που ψηφίσαμε, αν πλειοψηφήσει. (Εδώ θα πρέπει να εξαιρέσουμε αυτούς που ψηφίζουν οπαδικά, και χαίρονται όταν κερδίζει το κόμμα τους, με τον ίδιο τρόπο που χαίρονται όταν κερδίζει η ομάδα τους κι ας μην ήταν καλύτερη).