To Πιστεύω του Νίκου Καζαντζάκη

Ένα από τα λιγότερο γνωστά κείμενα του Νίκου Καζαντζάκη αναδημοσιεύω σήμερα. Γράφηκε το 1953, τέσσερα χρόνια πριν από το θάνατό του. Επρόκειτο να περιληφθεί σε συλλογή κειμένων γραμμένων από διανοητές με γενικό τίτλο "Ομολογίες Πίστεων". Δεν έχει βρεθεί το πρωτότυπο στα ελληνικά και το κείμενο που έχουμε στα χέρια μας είναι μεταφρασμένο από τα αγγλικά, αφού η πρώτη δημοσίευσή του, που έχουμε υπόψη μας, βρισκόταν στην αμερικανική μετάφραση της Οδύσσειάς του. Η ελληνική μεταφρασμένη εκδοχή του δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο ΒΗΜΑ εκείνης της εποχής.
(εννοείται ότι αυτό το κείμενο δεν έχει σχέση με εκείνο που βρίσκεται στην τελευταία σελίδα της ΑΣΚΗΤΙΚΗΣ και αρχίζει με τις λέξεις Πιστεύω σ'ένα Θεό...)  

Από τα πρώτα νεανικά μου χρόνια, βασικός μου αγώνας και πηγή κάθε μου χαράς και κάθε μου λύπης, στάθηκε η αδιάκοπη και ανελέητη μάχη που γινόταν μέσα μου ανάμεσα στη σάρκα και στο πνεύμα.

Μέσα μου υπάρχουν οι πιο αρχαίες, προανθρώπινες, σκοτεινές και φωτεινές δυνάμεις, και το πνεύμα μου είναι το πεδίο όπου συγκρούονταν και μάχονταν οι δυο αυτές στρατιές.

Ένιωθα πως, αν μια μονάχα από τις δυο νικούσε και εξολόθρευε την άλλη, θα ήμουν χαμένος - γιατί αγαπούσα το σώμα μου και δεν ήθελα να αφανιστεί, αλλά αγαπούσα και την ψυχή μου και δεν ήθελα να χαθεί.

Αγωνίστηκα, γι' αυτό, να συμφιλιώσω τις δυο αυτές αντιμαχόμενες και οικουμενικές δυνάμεις, ώσπου να καταλάβουν πως δεν είναι εχθροί, αλλά συνεργάτες, ώσπου να χαρούν και να χαρώ και εγώ την αρμονία τους.

Ο αγώνας αυτός βάστηξε πολλά χρόνια.

Ο Wilhelm Reich μας κουνάει το δάκτυλο

Μερικά βιβλία παραμένουν επίκαιρα, όσα χρόνια κι αν περάσουν. Ένα από αυτά είναι σίγουρα το "Άκου Ανθρωπάκο" του Wilhelm Reich. Περιέχει σκέψεις που έγραψε αρχικά για να κρατήσει σε εγρήγορση τον εαυτό του, αλλά αποφάσισε τελικά να εκδώσει για να ταρακουνήσει και όποιον το διαβάσει. 
Αναδημοσιεύω 3-4 αποσπάσματα από αυτό το βιβλίο για να "σπρώξω" όσους το έχουν διαβάσει να το ξαναπάρουν στα χέρια τους, αλλά και όσους δεν το έχουν διαβάσει να το αγοράσουν τώρα. Επειδή -επαναλαμβάνω- πιστεύω πως πρόκειται για ένα βιβλίο αιώνια επίκαιρο.

Άκου Ανθρωπάκο (του Wilhelm Reich)

Σε φωνάζουν Ανθρωπάκο, Κοινό Άνθρωπο. Λένε πως χάραξε η εποχή σου, η «Εποχή του Κοινού Ανθρώ­που».

Μα δεν είσαι συ που το λες, ανθρωπάκο. Το λένε εκείνοι, οι αντιπρόεδροι των μεγάλων εθνών, οι εργα­τοπατέρες, οι μετανιωμένοι γιοι των αστών, οι πολιτικοί και οι φιλόσοφοι. Σου προσφέρουν το μέλλον, μα δε ρωτούν για το παρελθόν σου.

Κι όμως, είσαι κληρονόμος ενός τρομερού παρελθό­ντος. Τούτη η κληρονομιά καίει στη χούφτα σου σα δια­μάντι φλεγόμενο. Εγώ αυτό έχω να σου πω.

Ο γιατρός, ο τσαγκάρης, ο μηχανικός ή ο εκπαιδευ­τικός, για να προκόψουν στη δουλειά τους και να κερ­δίσουν το ψωμί τους, πρέπει να γνωρίζουν τις ελλείψεις τους. Εδώ και κάμποσες δεκαετίες παίρνεις παγκοσμίως τα ηνία στα χέρια σου. Το μέλλον της ανθρωπότητας θα εξαρτηθεί από τις σκέψεις και τις πράξεις σου. Όμως, οι δάσκαλοι κι οι αφέντες σου δε σου μιλάνε για τον τρόπο που σκέφτεσαι πραγματικά. Δε σου λένε ποιος είσαι στα αλήθεια. Κανένας δεν τολμά να σε φέρει αντι­μέτωπο με τη μοναδική πραγματικότητα που έχει τη δύναμη να σε καταστήσει κύριο του πεπρωμένου σου. Εί­σαι «ελεύθερος» από μια άποψη μονάχα: ελεύθερος από την αυτοκριτική, που μπορεί να σε βοηθήσει να κουμαντάρεις τη ζωή σου.

Δε σ’ άκουσα να παραπονιέσαι ποτέ: «Με εκθειάζετε σαν το μελλοντικό αφέντη του εαυτού μου και του κό­σμου μου. Αλλά δε μου λέτε πώς γίνεται κανείς αφέντης του εαυτού του. Δε μου λέτε ποια είναι τα λάθη και τα ελαττώματά μου, πού σφάλλω στον τρόπο που σκέφτομαι και πράττω».

Επιτρέπεις στους ισχυρούς να απαιτούν τη δύναμη εν ονόματι «του ανθρωπάκου». Όμως, εσύ ο ίδιος παραμέ­νεις βουβός. Ενισχύεις τους ισχυρούς με περισσότερη δύναμη. Επιλέγεις για εκπροσώπους ανθρώπους αδύνα­μους και κακοήθεις. Τελικά διαπιστώνεις πάντα, πολύ αργά, πως σ’ έπιασαν κορόιδο.