Μετά την εκλογική νίκη του Ερντογάν τί; (του Σταύρου Λυγερού)

Πολλά είναι τα γεγονότα που συμβαίνουν αυτές τις μέρες στη χώρα μας και απασχολούν τα ΜΜΕ και τους πολίτες. Δεν πρέπει όμως να αποξενωθούμε από όσα συμβαίνουν γύρω μας και που είναι δυνατόν να επηρεάσουν τις σχέσεις μας με τις γείτονες χώρες. 
Έτσι, παρατηρούμε ότι δεν σχολιάστηκε επαρκώς η νίκη του Ερντογάν στις τοπικές εκλογές στην Τουρκία, αποτέλεσμα που μπορεί να δρομολογήσει εξελίξεις που θα έχουν αντίκτυπο και στη χώρα μας.
Το κενό αυτό σχολιασμού έρχεται να αναπληρώσει ο κ.Σταύρος Λυγερός με το άρθρο του που αναδημοσιεύω πιο κάτω από τα χθεσινά ΕΠΙΚΑΙΡΑ.

Η εκλογική νίκη του Ερντογάν βαθαίνει το διχασμό της Τουρκίας

Το αποτέλεσμα των τοπικών εκλογών στην Τουρκία επιβεβαίωσε αυτό που ήταν εξαρ­χής προφανές: παρά τα πολλαπλά πολιτικά τραύματά του, ο Ερντογάν συνεχίζει να εκφράζει τη «βαθιά Τουρκία». Τα μι­κρομεσαία στρώματα της Ανατολίας αλλά κι αυτά που μετανάστευσαν στις συνοικίες των μεγάλων πόλεων είδαν την τελευταία δεκα­ετία την οικονομικοκοινωνική θέση τους να αναβαθμίζεται. Πέρα όμως από την οικο­νομική διάσταση, νιώθουν πολύ πιο κοντά προς την κουλτούρα του πολιτικού Ισλάμ.

Έχουμε επανειλημμένως υπογραμμίσει από αυτές εδώ τις στήλες ότι οι μεγάλες διαδηλώσεις του περασμένου Μαΐου - Ιου­νίου, που προσέλαβαν διαστάσεις εξέγερ­σης αντανακλούσαν τα «θέλω» της «άλλης Τουρκίας». Τα δυτικότροπα αστικά στρώ­ματα των μεγάλων πόλεων, που συναποτελούν την «άλλη Τουρκία», είχαν στηρίξει την κυβέρνηση Ερντογάν όσο αποδομούσε το αυταρχικό και παρηκμασμένο μετακεμαλικό καθεστώς και όσο προωθούσε τον ευρωπαϊ­κό προσανατολισμό της χώρας. Αντέδρασαν όμως, όταν μετά το ξεδόντιασμα του κεμαλικού «βαθέος κράτους» ο πρωθυπουργός δρομολόγησε την ισλαμική ατζέντα του και εκδήλωσε τον αυταρχισμό του.

Ο Σταύρος Λυγερός και ο Γιώργος Δελαστίκ για τις εξελίξεις στην Τουρκία

Η κατάσταση στη γείτονα Τουρκία εμφανίζεται ιδιαίτερα ρευστή τις τελευταίες μέρες. Ο Ερντογάν είχε ανοίξει πολλά μέτωπα τα τελευταία χρόνια - τόσο στο εσωτερικό της χώρας του, όσο και στο εξωτερικό - και τώρα έχει φτάσει η ώρα να δρέψει τους καρπούς των ενεργειών του. 
Οι εξελίξεις στην Τουρκία δεν είναι δυνατόν παρά να επηρεάσουν τη χώρα μας κι αυτό είναι ανησυχητικό, αφού έχουμε το γνωστό έλλειμμα πολιτικού προσωπικού, το οποίο γίνεται ανύπαρκτο όταν μιλάμε για εξωτερική πολιτική.
Προκειμένου να ενημερωθούμε για την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στα ανατολικά μας, διάλεξα τα άρθρα δυο σχολιαστών/αρθρογράφων των οποίων τη γνώμη εκτιμά αυτό το blog. Ο καθένας τους μάλιστα πιάνει το θέμα από διαφορετική σκοπιά, οπότε η ενημέρωσή μας καθίσταται πλατύτερη.  

Η επιχείρηση αποσταθεροποίησης του Ερντογάν

(του Σταύρου Λυγερού)

Αν και κανείς δεν μπορεί με βεβαι­ότητα να προβλέψει την τύχη του Ερντο­γάν, είναι σαφές ότι κλυδωνίζεται και, εάν τελικώς καταφέρει να επιβιώσει, θα είναι βα­ριά τραυματισμένος. Η εμπλοκή τεσσάρων υπουργών του και κατά πάσα πιθανότητα του ίδιου του υιού του Μπιλάλ Ερντογάν σε γιγαντιαίο σκάνδαλο διαφθοράς έχει στερήσει από τον Τούρκο πρωθυπουργό το ηθικό πλεονέκτημα και τον έχει φέρει σε πολύ δυσμενή θέση.

Δεν είναι μόνο οι πέντε βουλευτές του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανά­πτυξης που έχουν ήδη παραιτηθεί. Είναι και αρκετοί άλλοι που περισσότερο ή λιγότερο αμφισβητούν τον αρχηγό τους. Οι χειρι­σμοί του Ερντογάν, άλλωστε, τροφοδοτούν την αμφισβήτηση. Δήλωσε πως «όσοι μιλά­νε για διαφθορά είναι οι ίδιοι διεφθαρμέ­νοι». Έσπευσε να αφαιρέσει το φάκελο του σκανδάλου από τους αρμόδιους εισαγγε­λείς και να απομακρύνει εκατοντάδες δικα­στικούς και αστυνομικούς. Και ανέθεσε τα κρίσιμα χαρτοφυλάκια της Δικαιοσύνης και των Εσωτερικών (ελέγχει τα σώματα ασφα­λείας) σε δύο εξωκοινοβουλευτικά στελέχη της απολύτου εμπιστοσύνης του.

Ερμηνεύοντας τον Ερντογάν (της Μαρίας Καρχιλάκη)

Πολλά γράφονται αυτές τις μέρες για το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά του Ερντογάν απέναντι στους εξεγερμένους πολίτες της χώρας του.
Η Μαρία Καρχιλάκη, μια από τις λίγες σοβαρές δημοσιογράφους που βλέπουμε στην ελληνική τηλεόραση, έχει πάρει δύο φορές συνέντευξη από τον Τούρκο πρωθυπουργό. Στο κείμενό της που αναδημοσιεύω πιο κάτω γράφει κάποιες εντυπώσεις της από αυτές τις συναντήσεις μαζί του. Και στο τέλος αυτού του post υπάρχει ένα video, που μεταξύ άλλων περιλαμβάνει τμήματα από τη συνέντευξη που της είχε δώσει την παραμονή της εκλογικής του νίκης το 2002.

Ερμηνεύοντας τον Ερντογάν

Είμαι πολύ περίεργη γι αυτά που θάλεγε, αν ζούσε, ο Μεμέτ Αλί Μπιράντ. Είμαι σίγουρη πως η διεισδυτική ματιά κι η δυνατή του πένα θα βοηθούσαν πολύ στην κατανόηση όσων γίνονται αυτές τις μέρες στην Τουρκία. Κυρίως, όμως, θα βοηθούσαν στην κατανόηση του ίδιου του Ερντογάν.Έχω συναντήσει κι έχω πάρει συνέντευξη από τον Ερντογάν δύο φορές. Η τελευταία ήταν στο Κάιρο, στην κηδεία του Αραφάτ. Η πρώτη ήταν την παραμονή της ανάδειξης του κόμματός του στην εξουσία το 2002. Μου έδωσε τη συνέντευξη στο σαλονάκι του καπετάνιου, μέσα στο φέρι μποτ που μας μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη, αμέσως μετά την τελευταία του προεκλογική ομιλία στη Γιάλοβα.Έχει ένα ιδιαίτερο τρόπο να λέει αυτά που θέλει να πει ο Ερντογάν. Σε κοιτάζει κατευθείαν στα μάτια αλλά νοιώθεις πως δεν μιλά σ' εσένα. Πως το ακροατήριο του είναι άλλο.

Την ίδια αίσθηση έχω και όλες αυτές τις τελευταίες μέρες που ακούω και βλέπω ανελλιπώς τις δηλώσεις του. Διαβάζω στις αναλύσεις για τον "αλαζόνα", "αυταρχικό", "σουλτάνο", "δικτάτορα" Ερντογάν. Δικτάτορας εγώ; Εγώ είμαι υπηρέτης του λαού, λέει ο ίδιος. Καταλαβαίνω, όμως, ότι δεν απαντά σ' όσους τον στολίζουν. Μιλά στοχευμένα. Απευθύνεται στο δικό του κοινό. Σ΄αυτό το 50% που έλεγε τις προάλλες ότι με δυσκολία κρατά στα σπίτια του για να μη βγει στους δρόμους και αντιπαρατεθεί με τους διαδηλωτές του κινήματος Γκεζί.

Οι «ΛΕΥΚΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ» εναντίον της «βαθιάς Τουρκίας» (του Σταύρου Λυγερού)

Στην Τουρκία συνεχίζονται οι εξεγέρσεις, ο Ερντογάν κάνει επίδειξη πυγμής και όλος ο κόσμος περιμένει να δει την κατάληξη αυτής της αντιπαράθεσης. Για το τί συμβαίνει, πώς προέκυψε και που μπορεί να οδηγήσει όλη αυτή η κατάσταση, νομίζω δεν υπάρχει κάποιος αρμοδιότερος να μας τα εξηγήσει από τον κ.Στ.Λυγερό, που συγκυρία έφερε να συμβαίνουν όλα αυτά, λίγες μόνο βδομάδες μετά την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου "Μετά τον Ερντογάν τί" (σε συνεργασία με τον Κ.Μελά), το οποίο έτσι έχει καταστεί άκρως επίκαιρο.
Με ξεχωριστό λοιπόν ενδιαφέρον διαβάζουμε το άρθρο του στα ΕΠΙΚΑΙΡΑ αυτής της εβδομάδας, που αναφέρεται σε αυτά που συμβαίνουν αυτές τις μέρες στην Τουρκία. 

Οι «ΛΕΥΚΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ» εναντίον της «βαθιάς Τουρκίας»

Η εξέγερση που σαρώνει την Τουρκία μόνο κεραυνός εν αιθρία δεν ήταν. Μπορεί ο Ερντογάν να εμφανιζόταν κυρίαρχος και αναμφισβήτητος, αλλά η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Δεν πρόκειται για εκ των υστέρων δια­πίστωση. Στο πρόσφατο βιβλίο μου (με τη συνεργασία του Κ. Μελά) Μετά τον Ερντογάν τι; αναφέρεται στη σελ. 102: «Εάν το 2011 ήταν η κορύφωση της πολιτικής ηγεμονίας των νεοοθωμανών, το 2012 φαίνεται να είναι το έτος κατά τη διάρκεια του οποίου άρχισε η αμφισβήτηση αυτής της πολιτικής ηγεμονίας».

Αναμφίβολα, τα τελευταία δέκα χρόνια στην Τουρκία έχει συντελεστεί μια μετα­πολίτευση. Πατώντας στις τρεις διαδοχι­κές εκλογικές νίκες του, ο Ερντογάν στα­διακά αλλά αποφασιστικά αποδυνάμωσε την ισχύ του Γενικού Επιτελείου. Σήμερα, το τουρκικό κράτος δεν είναι υπό τον έλεγχο των κεμαλιστών, όπως συνέβαινε μέχρι το 2002. Οι νεοοθωμανοί έχουν καταφέρει να ελέγξουν σε μεγάλο βαθμό κρίσιμους μηχανισμούς, όπως η αστυνο­μία, η μυστική υπηρεσία ΜΙΤ και το δικα­στικό σώμα. Ακόμα και στις Ένοπλες Δυ­νάμεις έχουν βάλει το πόδι τους.

Στην πραγματικότητα, οι νεοοθωμανοί οικοδομούν το δικό τους καθεστώς και αρχίζουν να προωθούν τη δική τους ήπια ισλαμική ατζέντα. Παραλλήλως η αίσθηση παντοδυναμίας παρόξυνε τον αυταρχισμό και την αλαζονεία του Ερντογάν. Το αποτέ­λεσμα ήταν να προκληθεί μια αντίδραση που, λόγω και της υπέρμετρης αστυνομι­κής καταστολής των αρχικών διαδηλώ­σεων, μετεξελίχθηκε σε εξεγερσιακό κύμα. Με άλλα λόγια, τα γεγονότα διέλυσαν την εντύπωση διεθνώς ότι η νεοοθωμανική κυβέρνηση είναι αναμφισβήτητη.

Ομπάμα, Ερντογάν, Συρία. Δύο άρθρα των Στ.Λυγερού & Μ.Ιγνατίου

Η επίσκεψη του Ερντογάν στην Ουάσιγκτον και οι συνομιλίες του με τον Ομπάμα, είναι πιθανόν να επισπεύσουν τις εξελίξεις στο χώρο της ανατολικής Μεσογείου με επίκεντρο τη Συρία.
Για το θέμα αυτό σήμερα αναρτώ τα άρθρα δυο έγκυρων αρθρογράφων/αναλυτών, του κ.Σταύρου Λυγερού και του κ.Μιχάλη Ιγνατίου, που οι πάντα ενδιαφέρουσες απόψεις τους θα μας δώσουν μια κατά το δυνατόν ολοκληρωμένη εικόνα για τα διαδραματιζόμενα αυτές τις μέρες στην περιοχή αυτή, καθώς και την επίδραση που μπορεί να έχει η συνάντηση Ομπάμα-Ερντογάν στις εξελίξεις.

                                          (του Σταύρου Λυγερού)

Μπορεί η επίσκε­ψη του Ερντογάν στην Ουάσιγκτον να κέρδισε τις εντυπώσεις όσον αφορά στη σημα­σία που της απέδωσε ο Λευκός Οίκος, αλλά τελικώς η τουρκική πλευ­ρά έφυγε με άδεια χέ­ρια. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει καθόλου ότι η αμερικανική διπλωματία δεν λαμβά­νει υπόψη τις θέσεις της Άγκυρας. Απλώς ο Ομπάμα έχει αποφασίσει να μην εμπλακεί στο συριακό ναρκοπέδιο και ως εκ τούτου δεν είχε περιθώρια να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις του Τούρκου συνομιλητή του. Οι ΗΠΑ, άλλωστε, αντιμετωπίζουν την Τουρκία όχι σαν κράτος-«πελάτη», στο οποίο δίνουν εντολές, αλλά ως κράτος με δικά του σεβαστά συμφέροντα, με το οποίο είναι υποχρεωμένες να διαπραγμα­τεύονται. Εκτός αυτού, η Άγκυρα εμπλέ­κεται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στα μεγάλα προβλήματα του μεσανατολικού χώρου. Έτσι, οι Αμερικανοί τη θεωρούν κράτος-κλειδί για τους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς τους στην ευρύτερη περιοχή.

Ο πόλεμος στη Συρία έχει τρεις διαστά­σεις:

•       Πρώτον, είναι ένας πόλεμος για την εξουσία ανάμεσα στο καθεστώς Άσαντ και στους κάθε είδους αντικαθεστωτικούς αντάρτες.