Κορυφαίοι οικονομολόγοι για το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ

Μετά την επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ στις εθνικές εκλογές και τις πρώτες κινήσεις από τον νέο πρωθυπουργό και τους αρμόδιους υπουργούς για τα οικονομικά θέματα έχει ξεκινήσει μια πλατιά συζήτηση σχετικά με την ελληνική κρίση. Έχουμε διαβάσει αυτές τις πρώτες μέρες διάφορες δηλώσεις και σχόλια από γνωστούς παγκοσμίως οικονομολόγους. Στο άρθρο του Άρη Χατζηστεφάνου που αναδημοσιεύω στη συνέχεια βρίσκονται συγκεντρωμένα τα βασικά σχόλια των εν λόγω οικονομολόγων. 

ΠΩΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΘΗΚΑΝ ΚΡΟΥΓΚΜΑΝ, ΣΤΙΓΚΛΙΤΖ, ΓΚΑΛΜΠΡΕΙΘ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ

Πριν ακόμη ανακοινωθούν τα τελικά αποτελέσματα επικρατείας το βράδυ των εκλογών της 25ης Ιανουαρίου, ορισμένοι από τους σημαντικότερους οικονομολόγους του πλανήτη κάθισαν μπροστά από τον υπολογιστή τους, καταγράφοντας τις πρώτες τους σκέψεις. Οι πιο ανυπόμονοι άρχισαν να στέλνουν σύντομα μηνύματα και εκτιμήσεις από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και κυρίως το twitter, ενώ οι υπόλοιποι ετοίμαζαν μεγαλύτερα κείμενα.

Το φαινομενικά παράδοξο ήταν ότι αρκετοί από τους εκφραστές της «ορθόδοξης» οικονομικής σκέψης, που αναμενόταν να ασκήσουν σκληρή κριτική στον ΣΥΡΙΖΑ, έσπευσαν να χαιρετίσουν το αποτέλεσμα, ενώ οι «δεδηλωμένοι» υποστηρικτές της νέας κυβέρνησης άσκησαν καλοπροαίρετη «κριτική» - με την έννοια ότι καλούσαν για ακόμη πιο ριζοσπαστικές κινήσεις από την πλευρά του νέου οικονομικού επιτελείου.

Το βραβείο ταχύτερης αντίδρασης ανήκει στο Κέντρο Οικονομικών και Πολιτικών Ερευνών

CERP και τον συνιδρυτή του Mark Weisbrot, ο οποίος παρακολουθεί εδώ και χρόνια την ελληνική κρίση. Αφού παρουσιάζει τις καταστροφικές συνέπειες της μέχρι σήμερα ακολουθούμενης πολιτικής -κυρίως την εκτόξευση της ανεργίας και την απώλεια άνω του 25% του ΑΕΠ-, ο Weisbrot επισημαίνει ότι «τα κεφάλαια που χρειάζεται η Ελλάδα για να ανακάμψει είναι αμελητέα για τα ευρωπαϊκά δεδομένα». Ο ίδιος εξηγούσε, λίγα εικοσιτετράωρα πριν ανοίξουν οι κάλπες, ότι ο μόνος λόγος για τον οποίο το Βερολίνο φοβάται το ενδεχόμενο εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη είναι ότι μπορεί να προσφέρει τόσο ταχεία ανάκαμψη, ώστε αρκετές ακόμη χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας να θελήσουν να αποχωρήσουν από τη νομισματική ένωση. «Εάν ο ΣΥΡΙΖΑ», καταλήγει ο Weisbrot, "πετύχει να στηρίξει την οικονομία και να επαναφέρει τις θέσεις εργασίας, οι Ισπανοί ψηφοφόροι θα το καταλάβουν πριν προσέλθουν κι αυτοί στις κάλπες».

Success story; Το πιο χοντροκομμένο αστείο της κρίσης!

Ο διάσημος aμερικανός οικονομολόγος James Kenneth Galbraith, καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Texas, στο Austin, ανώτερος ερευνητής στο Levy Economics Institute της Νέας Υόρκης και μέλος της εκτελεστικής επιτροπής της World Economics Association, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Ελλάδα πριν από λίγες ημέρες για μια ομιλία στο Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς στη Θεσσαλονίκη, παραχώρησε συνέντευξη στον Χ.Ι.Πολυχρονίου που δημοσιεύτηκε προχθές στην "Κ.Ε.".
Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη, αν και ουσιαστικά επιβεβαιώνει πολλά από αυτά που λένε τα τρία τελευταία χρόνια όσοι έλληνες και ξένοι οικονομολόγοι δεν εκφράζουν συμφέροντα των δανειστών. Ανεξάρτητα από το αν συμφωνώ με το 100% των λεγομένων τού διακεκριμένου καθηγητού, θεωρώ ότι αξίζει τον κόπο να διαβάσουν τη συνέντευξη όσο το δυνατόν περισσότεροι, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

* Έχετε επισκεφθεί αρκετές φορές την Ελλάδα το τελευταίο διάστημα, μιλώντας για την κρίση σε διάφορα συνέδρια και φόρα. Πώς βλέπετε την κατάσταση σήμερα, τρία χρόνια μετά την εφαρμογή ενός συνεχιζόμενου βίαιου προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής; Εξελίσσεται η Ελλάδα σε ένα «success story», όπως ισχυρίζεται ο Έλληνας πρωθυπουργός;

- Αυτό πρέπει να είναι το πιο χοντροκομμένο αστείο καθ' όλη την περίοδο της κρίσης που διανύει η Ελλάδα. Ύστερα από έξι χρόνια συνεχούς ύφεσης, και με την οικονομία σε ελεύθερη πτώση από την εποχή των Μνημονίων, αυτό που βιώνει η Ελλάδα είναι μια πραγματική οικονομική και κοινωνική καταστροφή. Ακόμη και την περίοδο της Μεγάλης Ύφεσης στις ΗΠΑ, η οικονομία άρχισε να ανακάμπτει έπειτα από τέσσερα χρόνια. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει πουθενά κανένα σημάδι ότι η ανάκαμψη βρίσκεται προ των πυλών. Η ύφεση θα συνεχιστεί όσο συνεχίζονται να εφαρμόζονται οι πολιτικές των Μνημονίων. Κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν είναι δυνατόν να πιστέψει ότι η Ελλάδα έχει πραγματικά στρίψει στη γωνία. Για να γίνει αυτό, πρέπει να ενεργοποιηθούν μεθοδευμένες πολιτικές ανάπτυξης, όχι ευχολόγια για δήθεν ιδιωτικές επενδύσεις και απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων.

* Πολλές χώρες έχουν βρεθεί στο πρόσφατο παρελθόν σε κρίση χρέους, αλλά καμία δεν υποχρεώθηκε σε οικονομική κατοχή ούτε παρέμειναν εγκλωβισμένες σε ένα σπιράλ ύφεσης-χρέους όπως βρίσκεται η Ελλάδα εδώ και χρόνια και χωρίς μάλιστα να διαφαίνεται κανένα φως στο τούνελ. Θεωρείτε ότι αυτό που έχει διαμορφωθεί, τελικά, στην Ελλάδα είναι μια περίπτωση αποικίας χρέους;

- Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι οι πολιτικές που εφαρμόζονται στην Ελλάδα από τον Μάιο του 2010 είναι μάλλον μοναδικές όσον αφορά τη σκληρότητά τους. Ένας λόγος γι' αυτό έχει να κάνει με την υποκείμενη ευθραυστότητα των θεσμών που ανέλαβαν τη «διάσωση» της Ελλάδας. Η Ε.Ε. σίγουρα δεν ήταν προετοιμασμένη για ένα τέτοιο εγχείρημα, ενώ και οι πολιτικές του ΔΝΤ βασίζονται κυρίως στη νομισματική υποτίμηση. Από την άλλη μεριά, τα συμφέροντα των πιστωτών ήταν ιδιαίτερα έντονα λόγω της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης, οι οποίοι δεν ήταν διατεθειμένοι να δώσουν ούτε χώρο ανάσας στην Ελλάδα. Με τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν και εξακολουθούν να εφαρμόζονται, η Ελλάδα είναι εγκλωβισμένη σε ένα πραγματικό σπιράλ ύφεσης-χρέους· και το αν διαθέτει ανεξαρτησία ως κράτος, πλέον είναι αμφισβητούμενο.