Τι μπορεί να προκύψει από την κόντρα Πολωνίας Ε.Ε.;

Σχετικά με το θέμα που δημιουργήθηκε ανάμεσα στην Πολωνία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, διάβασα ένα ενδιαφέρον άρθρο και σκέφτηκα να το μοιραστώ με όποιον ενδιαφέρεται.

Το α-πίθανο σενάριο ενός Polexit, η στάση και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης

του ΧΡΗΣΤΟΥ Θ. ΜΠΟΤΖΙΟΥ

Mία απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Πολωνίας, σύμφωνα με την οποία ορισμένες διατάξεις των συντακτικών κειμένων της ΕΕ αντίκεινται προς το Πολωνικό Σύνταγμα, προκάλεσε ποικίλα σχόλια και συζητήσεις, που προβλήθηκαν έντονα από τα ευρωπαϊκά ΜΜΕ. Βασικό ερώτημα ήταν αν η απόφαση αυτή –που προκλήθηκε έπειτα από σχετικό ερώτημα του πρωθυπουργού κ. Ματέους Μοραβιέτσκι– προμηνύει ή ισοδυναμεί με έξοδο της Πολωνίας από την ΕΕ. 

Τα ερωτήματα δεν προκλήθηκαν τυχαία, αν ληφθεί υπόψη η συμπεριφορά της σημερινής πολωνικής κυβέρνησης εντός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και η διαφοροποίησή της σε φλέγοντα θέματα που απασχολούν την Κοινότητα, όπως το Προσφυγικό – Μεταναστευτικό, αλλά και οι κριτικές που ασκούνται κατά της πολωνικής κυβέρνησης για μη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που αποτελεί μία από τις βασικές αρχές της ΕΕ. 

Το ενδιαφέρον των ΜΜΕ, όπως και της ΕΕ δεν είναι τυχαίο. Η Πολωνία είναι μια σημαντική χώρα της Κεντρικής Ευρώπης, με πληθυσμό που ξεπερνάει τους 40.000.000 κατοίκους. Η ιστορία της –μεσαιωνική και ύστερη– είναι από τις πλέον πολυκύμαντες της γηραιάς ηπείρου. Τους τελευταίους αιώνες υπέστη τρεις διαμελισμούς από τις δύο όμορες χώρες, Ρωσία και Γερμανία. Το 1939 υφίσταται την εισβολή της ναζιστικής Γερμανίας, που ουσιαστικά σηματοδοτεί και την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Με την ήττα των Γερμανών εντάσσεται στο Κομμουνιστικό Μπλοκ, όπως και οι άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής. Μαζί με την Ουγγαρία ήταν από τα «άτακτα» μέλη των χωρών-μελών του Συμφώνου της Βαρσοβίας, γεγονός που ανάγκαζε τη Μόσχα να ασκεί στενή επιτήρηση και να επεμβαίνει όταν το επέβαλλε η σοβιετική πειθαρχία. Μετά την πτώση των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού (1989) και τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας, η Πολωνία επιστρέφει στον Δυτικό Κόσμο, με τον οποίο ανέκαθεν συνδεόταν λόγω και του Ρωμαιοκαθολικισμού, τον οποίο ασπάζεται η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού της. 

Οι πολιτικές διαστάσεις του Brexit (του Σταύρου Λυγερού)

Ομολογώ ότι (όπως άλλωστε είχα γράψει και στο προπροηγούμενο post) μετά από τόσες πιέσεις από πολλές πλευρές και από τόση προπαγάνδα, δεν περίμενα ότι θα επικρατούσε το Brexit. Φαίνεται όμως ότι οι λαοί - όπως έδειξε και το περσινό δημοψήφισμα στη χώρα μας - δεν επηρεάζονται σε τόσο μεγάλο βαθμό από τους πολιτικούς, παρόλο που τους ψηφίζουν, αφού άλλωστε ανάμεσα σε αυτούς έχουν να επιλέξουν.

Η κατηγορία ως λαϊκιστή όποιου αντιτίθεται στην επιβαλλόμενη από τους Γερμανούς πολιτική λιτότητας έχει αρχίσει να ξεθωριάζει και να επηρεάζει μόνο όσους τους βολεύει.

Το ερώτημα που προκύπτει μετά από την ετυμηγορία του βρετανικού λαού είναι αν πρόκειται για την αρχή του ξηλώματος τού (αποτυχημένου, όπως έχει πλέον αποδειχτεί) ευρωπαϊκού εγχειρήματος.

Για απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα, καθώς και για άλλα που προκύπτουν από το Brexit, προστρέχουμε, όπως κάνουμε συνήθως στη σχετική ανάλυση του κ.Στ.Λυγερού**.

(Με bold επισημαίνω σημεία που θεωρώ ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτα)

Παρά τον τεράστιας έκτασης επικοινωνιακό βομβαρδισμό που δέχθηκαν, οι Βρετανοί το τόλμησαν. Το 52% αγνόησε τις απεγνωσμένες εκκλήσεις του πρωθυπουργού Κάμερον, αλλά και των Εργατικών του Κόρμπιν. Αγνόησε τις απειλές του ευρωιερατείου, τις συστάσεις του προέδρου Ομπάμα, τις δυσοίωνες προειδοποιήσεις των κάθε είδους εμπειρογνωμόνων και μεγαλοπαραγόντων των Αγορών για τις καταστροφές που θα πέσουν στο κεφάλι των Βρετανών εάν υπερψηφίσουν την έξοδο από την ΕΕ. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μία εκλογική επανάσταση των πιεζόμενων μικρομεσαίων στρωμάτων της Βρετανίας εναντίον των κάθε είδους παγκοσμιοποιημένων αρχουσών ελίτ. Πιθανότατα το Brexit να υπερτερούσε και στη Σκωτία και στη Βόρειο Ιρλανδία, εάν δεν υπήρχαν εκεί οι εθνικές ιδιαιτερότητες και οι αποσχιστικές τάσεις, που ώθησαν την πλειονότητα να ψηφίσει υπέρ της παραμονής. Και για τους Σκωτσέζους και για τους Βορειοϊρλανδούς η έξοδος από την ΕΕ αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία για να διεκδικήσουν την απόσχισή τους από τη Βρετανία. Το επιχείρημά τους είναι ότι έχει καταγραφεί στις κάλπες η επιθυμία τους να παραμείνουν στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Είναι ενδεικτικό ότι η τοπική πρωθυπουργός της Σκωτίας έσπευσε να επαναφέρει το ζήτημα της ανεξαρτησίας. Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και το Σιν Φέιν, το κόμμα που αγωνίζεται για την απόσχιση της Βόρειας Ιρλανδίας από τη Βρετανία και την ένωσή της με την Ιρλανδία. Ακόμα και οι Ισπανοί άδραξαν την ευκαιρία για να ζητήσουν συνδιοίκηση του Γιβραλτάρ. Οι πιέσεις αυτές, ωστόσο, δεν αναμένεται τουλάχιστον προσεχώς να απειλήσουν την ακεραιότητα της Βρετανίας. 

Το ΔΝΤ, το χρέος και η γλυκιά καρέκλα της εξουσίας (του Στ.Λυγερού)

Υπάρχουν μερικά αντικειμενικά δεδομένα.
Πρώτον, όσον αφορά το χρέος, οι "εταίροι" μας δεν έχουν καμιά απολύτως πρόθεση να το μειώσουν. Η σχετική κουβέντα έχει ξεκινήσει από το 2012, αλλά με διάφορες προφάσεις αναβάλλουν κάθε σχετική συζήτηση, τακτική που συνεχίζεται και τώρα.
Δεύτερον, το ΔΝΤ δείχνει να θέλει να σταματήσει τη συνέχιση του δανεισμού της χώρας μας, αλλά ταυτόχρονα να έχει λόγο στην επιβολή μέτρων. Οι "εταίροι" όμως το θέλουν μέσα στο πρόγραμμα ισοπέδωσης της οικονομίας μας, όπως ήταν μέχρι τώρα.
Τρίτον, είναι βέβαιο ότι η επιβολή μέτρων και η συνεπακόλουθη καταστροφή κάθε οικονομικής δραστηριότητας στη χώρα μας θα συνεχιστεί. Όσον τουλάχιστον δεν βρίσκεται κυβέρνηση που θα σηκώσει ανάστημα απέναντι στο βουνό των παράλογων αλλά στοχοποιημένων απαιτήσεων των δανειστών.
Το κλίμα που δημιουργείται γύρω από όλες αυτές τις διεργασίες αναλύει ο κ.Σταύρος Λυγερός  στο κείμενό του που αναδημοσιεύω στη συνέχεια.

Μετά και τη διαρροή της συνομιλίας Τόμσεν - Βελκουλέσκου, οι αντιθέσεις στους κόλπους των δανειστών έχουν τεθεί ανοιχτά πια στο τραπέζι. Η Λαγκάρντ υποχρεώθηκε να δηλώσει δημοσίως ότι το ΔΝΤ επιδιώκει αλλαγή των όρων της συμφωνίας του Ιουλίου 2015 με το επιχείρημα ότι οι αριθμοί δεν βγαίνουν.
Επίσημη αλλαγή των όρων, όμως, μπορεί να προκύψει από αναθεώρηση του 3ου μνημονίου. Απαιτούνται, δηλαδή, νέες διαπραγματεύσεις και νέα συμφωνία, η οποία θα πρέπει να εγκριθεί από τα κοινοβούλια των χωρών-μελών της Ευρωζώνης. Για προφανείς πολιτικούς λόγους, ούτε το ευρωιερατείο ούτε η Αθήνα επιθυμούν να ομολογήσουν ότι εκείνη η συμφωνία είναι ανεφάρμοστη. Πολύ περισσότερο δεν επιθυμούν να εισέλθουν σε μια τέτοια διαδικασία. Γι’ αυτό και στην πράξη το σενάριο αυτό έχει αποκλειστεί.

Η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους (του Στ.Λυγερού)

Η συζήτηση για αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους ξεκίνησε πριν τρία-τέσσερα χρόνια και συνεχίζεται μέχρι σήμερα χωρίς να υπάρχει κάποια συγκεκριμένη δέσμευση από μέρους των δανειστών, οι οποίοι εμφανίζονται ανακόλουθοι μεταθέτοντας τη συγκεκριμένη συζήτηση κάθε φορά και για αργότερα. Πότε μετά τις γερμανικές εκλογές, πότε μετά τις ευρωεκλογές, πότε μετά τις ελληνικές εκλογές... Είναι φανερό ότι αυτή η αναβλητικότητα συμπλέει με τη γενική τιμωρητική διάθεση που επιδεικνύουν εναντίον της χώρας μας με τη βοήθεια των άβουλων (;) ελληνικών κυβερνήσεων της ιδεολογίας του μονόδρομου. Και σαν να μη φτάνουν αυτά, το ζήτημα του χρέους της χώρας μας έχει γίνει και πεδίο σύγκρουσης ΔΝΤ (Αμερικανών) και γερμανών.
Σε ποιο σημείο βρίσκεται η κατάσταση σήμερα, προσπαθεί να ξεδιαλύνει ο κ.Σταύρος Λυγερός στο κείμενο* που ακολουθεί.

Η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους έχει μετατραπεί σε θέμα τριβής ανάμεσα στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Ευρωζώνη. Με την παρότρυνση και της Ουάσινγκτον, το ΔΝΤ έχει εγκαταλείψει την παλαιότερη στάση του να συμβιβάζεται με τις απαιτήσεις των Ευρωπαίων σ’ αυτό το ζήτημα. Τώρα πλέον δηλώνει καθαρά ότι το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο και πως σωστότερη λύση είναι το κούρεμα, επειδή θα έχει άμεσες θετικές συνέπειες για την ελληνική οικονομία, με την έννοια ότι θα διευκολύνει και την έξοδο στις αγορές και την προσέλκυση επενδύσεων.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες η Κριστίν Λαγκάρντ έχει απαντήσει στο επιχείρημα ότι το κούρεμα απαγορεύεται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Για την ακρίβεια, το ΔΝΤ έχει προτείνει την παράκαμψη του προβαλλόμενου νομικού εμποδίου με την ανάληψη των χρεών της Ελλάδας προς τις χώρες-μέλη της Ευρωζώνης από τον ESM. Προς το παρόν χωρίς να βρει ανταπόκριση. Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας Κλάους Ρέγκλινγκ, μάλιστα, είχε προ ημερών επιχειρήσει με δήλωσή του να κατεβάσει τις προσδοκίες για το μέγεθος της ελάφρυνσης. Ο Πολ Τόμσεν ξεκαθάρισε αυτές τις ημέρες από το Περού ότι χωρίς γενναία ελάφρυνση του ελληνικού χρέους το ΔΝΤ δεν πρόκειται να συμμετάσχει στο ελληνικό πρόγραμμα. Η δήλωσή του ήταν έμμεση πλην σαφής απάντηση στον πρόεδρο του Eurogroup, ο οποίος με δήλωσή του είχε, επίσης, επιχειρήσει να κατεβάσει πολύ τον πήχη των προσδοκιών. Ο Γερούν Ντάισελμπλουμ επανέλαβε τη θέση που επικρατεί στο ευρωιερατείο ότι σημασία έχει το κόστος εξυπηρέτησης και όχι το χρέος ως ποσοστό επί του ΑΕΠ. Ανέφερε, μάλιστα, ότι η Ευρωζώνη μπορεί να συμφωνήσει το κόστος της εξυπηρέτησης να μην υπερβαίνει το 15% του ελληνικού ΑΕΠ (με τα σημερινά δεδομένα περίπου 26 δισ. ευρώ ετησίως!).

Πώς ένα ριζοσπαστικό αριστερό κόμμα μεταλλάσσεται σε συστημικό (άρθρο του Σταύρου Λυγερού)

 Η μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ από φιλολαϊκό αντιμνημονιακό κόμμα σε συστημικό που εφαρμόζει νεοφιλελεύθερες πολιτικές ήταν αναμενόμενο ότι θα προκαλούσε εκρηκτικές αντιδράσεις στον πυρήνα -και όχι μόνο- του παλιού ριζοσπαστικού κόμματος (ανεξάρτητα αν στα 40 χρόνια δραστηριοποίησής του άλλαξε μορφές και ονόματα), αλλά και απογοήτευση σε μεγάλο ποσοστό πολιτών που το ψήφισαν επειδή είχαν πειστεί ότι θα εφάρμοζε μια άλλη πολιτική.
Ο κ.Σταύρος Λυγερός, στο άρθρο του που αναδημοσιεύω από το προχθεσινό ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ περιγράφει όχι μόνο τις εξελίξεις που διαδραματίζονται στο αποσυντιθέμενο κυρίαρχο κόμμα των τελευταίων εκλογών, αλλά και τις "έξωθεν" πιέσεις κι επιδράσεις σ'αυτό εκείνων που έχουν αποκτήσει πλέον τον πρώτο λόγο στις πολιτικο-οικονομικές εξελίξεις στη χώρα μας.

Το σχέδιο Γιούνκερ, η μετάλλαξη του Τσίπρα και ο ρόλος του Ποταμιού

Μπορεί ο Τσίπρας να μπήκε στο μνημονιακό μονοπάτι υπό τις γνωστές εκβιαστικές συνθήκες, αλλά το γεγονός αυτό δεν αλλάζει ποιοτικά τις πολιτικές επιπτώσεις. Η ψήφιση του 3ου Μνημονίου λειτουργεί σαν παράγοντας που όχι μόνο αποδομεί πολιτικοοργανωτικά τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και γιατί σταδιακά μεταλλάσει ιδεολογικοπολιτικά τον πρωθυπουργό και το κυβερνητικό επιτελείο.
Στον κομματικό μηχανισμό του ΣΥΡΙΖΑ η κατάσταση δεν έχει προηγούμενο. Η απόσχιση της Αριστερής Πλατφόρμας και η δημόσια διαφοροποίηση επώνυμων στελεχών, όπως ο Γλέζος, η Κωνσταντοπούλου και ο Βαρουφάκης, είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Σε τροχιά ρήξης είναι και η πατριωτική πτέρυγα (ΚΟΕ, Ρήγας, Νέος Αγωνιστής κλπ) που μέχρι πρότινος στήριζε τον Τσίπρα. Η σύγκρουση έχει μεταφερθεί ακόμα και στον πυρήνα της άλλοτε προεδρικής πλειοψηφίας.
Η Νεολαία έχει καταγγείλει δημόσια τη μνημονιακή στροφή, ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής Κορωνάκης παραιτήθηκε και ένας σημαντικός αριθμός ανώτατων και ανώτερων στελεχών αποστασιοποιείται από τις επιλογές του Μαξίμου. Ο ίδιος ο Τσακαλώτος μετά βίας πείσθηκε από τον πρωθυπουργό να μην αποσυρθεί, αρνούμενος να εφαρμόσει αυτό που διαπραγματεύθηκε, υπέγραψε και ψήφισε. Στο επίπεδο των μεσαίων και κατώτερων στελεχών οι παραιτήσεις έχουν προσλάβει ενδημικό χαρακτήρα. Ολόκληρες οργανώσεις καταγγέλλουν και αποχωρούν.