Ανοίγματα Ερντογάν και νέες γεωπολιτικές ισορροπίες (του Στ.Λυγερού)

 Ήταν το πρόσφατο τουρκικό πραξικόπημα σχεδιασμένο από τον ίδιο τον Ερντογάν, όπως πιστεύουν όλο και περισσότεροι. Ας μην είμαστε και τόσο σίγουροι, αν και τέτοια συνωμοσιολογικά σενάρια είναι πάντα πιο ελκυστικά. Τι συνέβη στην πραγματικότητα, είναι ίσως νωρίς να το συμπεράνουμε. Μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε.
Η ανάλυση του κ.Σταύρου Λυγερού για τις ισορροπίες που είχαν διαμορφωθεί στην περιοχή, κατά την περίοδο που προηγήθηκε του πραξικοπήματος, ίσως μας βοηθήσει να ενσωματώσουμε στις απόψεις μας τις πληροφορίες επί του θέματος που αποκαλύπτονται καθημερινά. 

Μπορεί “οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ” να γνώριζαν τις παρασκηνιακές συνομιλίες για την εξομάλυνση των σχέσεων της Τουρκίας και με το Ισραήλ και με τη Ρωσία, αλλά ο συγχρονισμός δημιούργησε οπωσδήποτε εντυπώσεις. Η πραγματικότητα είναι ότι με την εξωτερική πολιτική του το καθεστώς Ερντογάν είχε ανοίξει πολλά και δύσκολα διαχειρίσιμα μέτωπα.
Το δόγμα Νταβούτογλου για “μηδενικά προβλήματα με τους γείτονες” είχε στην πράξη μετατραπεί σε “προβλήματα με όλους τους γείτονες”. Με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία τα προβλήματα είναι γνωστά. Το ίδιο και με την Αρμενία. Μετά από ένα σύντομο διάλειμμα, η αντιπαλότητα της Τουρκίας με το Ιράν επανήλθε.
Οι σχέσεις της με το Ιράκ είναι προβληματικές και με την Ιορδανία επιφυλακτικές. Στην Αίγυπτο, η Άγκυρα υποστήριξε δυναμικά τον ισλαμιστή πρόεδρο Μόρσι (Αδελφοί Μουσουλμάνοι) και εξίσου δυναμικά κατήγγειλε το πραξικόπημα που τον ανέτρεψε. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι σχέσεις με το Κάιρο να είναι εχθρικές.

Τα ΜΜΕ και όχι τα τανκς χρησιμοποιούνται σήμερα για πραξικοπήματα

Οι πόλεμοι στο σύγχρονο δυτικό κόσμο έχουν αλλάξει μορφή, άρα έχουν αλλάξει και τα όπλα που χρησιμοποιούνται. Έχουμε αναφερθεί αρκετές φορές στη χρήση του κοινού νομίσματος που χρησιμοποιήθηκε από αυτούς που ελέγχουν την κυκλοφορία του ως πολιορκητικός κριός για να παραδοθεί η χώρα μας σε ξένα συμφέροντα. Αν όμως δεν είχαν παίξει τα ΜΜΕ το δικό τους ρόλο, δεν θα δέχονταν οι Έλληνες να υποταχθούν τόσο εύκολα. Δεν θα επεκταθώ περισσότερο, γιατί δεν είναι αυτό το θέμα του σημερινού σημειώματος. Απλά θα θυμίσω το σλόγκαν που επαναλαμβανόμενο έχει εντυπωθεί στο μυαλό της πλειοψηφίας των Ελλήνων: "το ευρώ και τα μνημόνια είναι μονόδρομος!". Όσοι από εσάς ψάχνετε πλατύτερη ενημέρωση ξέρετε αν περιέχει αλήθεια αυτή η πρόταση. Αυτός όμως είναι ο ρόλος που διαδραματίζουν τα ΜΜΕ στα χέρια της κρατικής εξουσίας. 
Τις σκέψεις αυτές τις χρησιμοποίησα ως εισαγωγή για την αναδημοσίευση - πιο κάτω - ενός κειμένου γραμμένου από τον Umberto Eco που περιέχεται στο βιβλίο του "Η σημειολογία στην καθημερινή ζωή".

Πριν αρκετά χρόνια, όποιος ήθελε να πάρει την πολιτική εξουσία σε μία χώρα δεν είχε παρά να αποκτήσει τον έλεγχο του στρατού και της αστυνομίας. Σήμερα, μόνο στις υπανάπτυκτες χώρες οι φασίστες στρατηγοί, για να κάνουνε πραξικόπημα, χρησιμοποιούν ακόμη τα τανκς. Αρκεί να φτάσει μια χώρα ένα σημαντικό επίπεδο εκβιομηχάνισης για ν' αλλάξει τελείως η κατάσταση: Σήμερα, μια χώρα ανήκει σ' αυτόν που ελέγχει τα μέσα ενημέρωσης.
Δε σας λέω καινούρια πράγματα: τώρα πια, όχι μόνο οι ειδικοί, αλλά ακόμη και το πλατύ κοινό άρχισε να αντιλαμβάνεται ότι ζει στην εποχή των επικοινωνιών. Η ενημέρωση δεν είναι πια ένα όργανο για την παραγωγή οικονομικών αγαθών, αλλά έγινε η ίδια το κυριότερο από τα αγαθά. Η ενημέρωση έγινε βαριά βιομηχανία. Όταν η οικονομική δύναμη μετατοπίζεται από αυτόν που έχει στα χέρια του τα μέσα παραγωγής σε αυτόν που έχει στα χέρια του τα μέσα ενημέρωσης, που είναι καθοριστικά για τον έλεγχο των μέσων παραγωγής, το πρόβλημα της αλλοτρίωσης αλλάζει νόημα. Μπρος στη σκιά ενός δικτύου πού απλώνεται και καλύπτει την υδρόγειο, κάθε πολίτης γίνεται μέλος ενός νέου προλεταριάτου. Αλλά μέσα σ’ αυτό το προλεταριάτο κανένα επαναστατικό κίνημα δε θα μπορούσε να διακηρύξει "Προλετάριοι όλου του κόσμου ενωθείτε!" Γιατί, ακόμη κι αν τα μέσα επικοινωνίας, με την ιδιότητα των μέσων παραγωγής, άλλαζαν αφεντικό, η κατάσταση υποταγής δε θα άλλαζε. Τελικά, είναι σωστό να φοβόμαστε ότι τα μέσα επικοινωνίας θα αλλοτριώνουν τον άνθρωπο ακόμα κι αν διευθύνονται από το λαό.

Η συνεχής παραβίαση του Συντάγματος δεν αποτελεί πραξικόπημα;

Ότι οι βουλευτές ψηφίζουν τα νομοσχέδια που φέρνει στη βουλή η κυβέρνηση χωρίς να τα έχουν διαβάσει, είναι γνωστό σε όλους και ομολογημένο από τους ίδιους. Αναρωτιέμαι όμως, αυτοί οι ίδιοι βουλευτές έχουν διαβάσει το Σύνταγμα της Ελλάδος; Έχουν καταλάβει ότι η παραβίασή του - στην οποία μετέχουν ενεργά και καθοριστικά με την ψήφο τους - επέχει ευθύνες, οι οποίες θα τους ζητηθούν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, όταν η χώρα θα γυρίσει πάλι σε δημοκρατικές συνθήκες; Κι ένα ακόμα ερώτημα: Για να χαρακτηριστεί η αναστολή και η παραβίαση άρθρων του Συντάγματος ως πραξικόπημα, είναι απαραίτητο αυτοί που τις διαπράττουν να φοράνε στρατιωτική στολή;

Αφορμή για τα παραπάνω ερωτήματά μου στάθηκε η ψήφιση της φιλικής για τους κατέχοντες και ελέγχοντες τα ΜΜΕ τροπολογίας σε άσχετο (φυσικά) νομοσχέδιο. Αναλυτικότερα τα γράφει στο άρθρο του που αναδημοσιεύω στη συνέχεια ο Στέλιος Κούλογλου*.  

 

Το σιωπηλό πραξικόπημα

Δεν έχουμε ούτε τανκς στους δρόμους, ούτε φυλακές και ξερονήσια για τους αντιφρονούντες. Έχουμε όμως μια συστηματική παραβίαση του Συντάγματος, από τις πράξεις νομοθετικού περιεχομένου που το Σύνταγμα ορίζει σαφώς ότι αφορούν την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων και όχι το κλείσιμο της ΕΡΤ, παραδείγματος χάριν, μέχρι τις τροπολογίες όπως αυτή για τα ΜΜΕ που ψηφίστηκε χθες σε έναν νόμο που αφορούσε δωρεές ανάμεσα σε δύο νοσοκομεία.

Κανονικά, αν υπήρχε στοιχειώδης σεβασμός στο Σύνταγμα, η τροπολογία που προκάλεσε χθες την αποχώρηση ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ από την Βουλή καθώς και την απεργία της ΕΣΗΕΑ, δεν θα έπρεπε ούτε καν να είχε μπει για συζήτηση. Το άρθρο 74, παράγραφος 5 του Συντάγματος δεν αφήνει καμιά αμφιβολία: «Προσθήκη ή τροπολογία άσχετη με το κύριο αντικείμενο του νομοσχεδίου ή της πρότασης νόμου δεν εισάγεται για συζήτηση».