Η μεγάλη αποτυχία της ευρωζώνης

Έχει αναφερθεί πολλές φορές -και από αυτή τη γωνιά- ότι δεν χρειάζονται ιδιαίτερες γνώσεις στον οικονομικό τομέα για να καταλάβει κανείς ότι οι ακολουθούμενες πολιτικές λιτότητας που επιβάλλονται από τους γερμανούς είναι ό,τι χειρότερο για την αντιμετώπιση της κρίσης και ακόμα χειρότερο όσον αφορά την επίτευξη της επιθυμητής ανάπτυξης.
Οι πιο επιφανείς οικονομολόγοι (οι μη εξαρτημένοι από συγκεκριμένα συμφέροντα) θεωρούν ότι οι μέρες της ευρωζώνης είναι μετρημένες. Το βιβλίο του φινλανδού καθηγητή διεθνούς πολιτικής και οικονομίας Heikki Patomäki με τίτλο "Η μεγάλη αποτυχία της ευρωζώνης" παρέχει πολλές αποδείξεις για τους λόγους της επερχόμενης κατάρρευσης του εγχειρήματος της οικονομικής ενοποίησης των ευρωπαϊκών κρατών.
Από αυτό το βιβλίο μεταφέρω στη συνέχεια ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα. 

Η ηθικολογία σχετικά με τις υπερχρεωμένες χώρες της Ευ­ρωζώνης προάγει μια συγκεκριμένη πολιτική ατζέντα. Οι απαιτήσεις απέναντι στις υπερχρεωμένες χώρες δεν αφορούν την «προσαρμογή» σε κάποιες τεχνικές προδιαγραφές, αλλά αποτελούν ηθικές και πολιτικές επιλογές. Αν η βασική παραδο­χή είναι ότι οι χρεωμένες χώρες ευθύνονται οι ίδιες για τα χρέη τους, και αν ο σωστός τρόπος αποκατάστασης της οικονομικής ισορροπίας είναι η περικοπή των δημόσιων δαπανών, τότε ο στόχος που υιοθετείται είναι οι ιδιωτικοποιήσεις και η αποδόμηση του κράτους πρόνοιας μέσα από μειώσεις των δημόσιων υπηρεσιών, των μισθών και των συντάξεων, και την ανακατα­νομή του πλούτου υπέρ των ευπόρων. Ενώ εφαρμόζονται πακέ­τα διάσωσης για να αποκατασταθεί η κερδοφορία του τραπεζικού τομέα, και δίνονται μπόνους σε επενδυτές και ανώτερα εται­ρικά στελέχη, ταυτόχρονα τιμωρούνται οι πιο ανυπεράσπιστοι πολίτες των χρεωμένων χωρών. Συνήθως, τα πακέτα βοήθειας που έχουν χρησιμοποιηθεί περιλαμβάνουν επίσης φορολογικές μειώσεις για τις ιδιωτικές εταιρείες και αλλαγές της εργατικής νομοθεσίας, που ευνοούν τους εργοδότες. Αυτή η εξασθένηση των συνδικαλιστικών ενώσεων, με τη σειρά της, συνήθως οδη­γεί σε μεγαλύτερες μισθολογικές μειώσεις για τους εργαζομέ­νους. Έτσι, τα πακέτα διάσωσης αντιστοιχούν λογικά με ένα συ­γκεκριμένο είδος πολιτικού προγράμματος. Είναι λιγότερο σα­φές, αλλά είναι αληθές, ότι οι οικονομικές πολιτικές αυτού του είδους συνήθως τείνουν να είναι αυτοματαιωτικές.

Έχουμε πέσει στα χέρια φανατικών τοκογλύφων (του Στ.Κούλογλου)

Η ομιλία του Στ. Κούλογλου στην διάσκεψη της CEDEP στο Παρίσι με θέμα «Φανατισμός και Δογματισμός» δεν περιέχει πληροφορίες που αγνοούν οι αναγνώστες αυτού του blog. Ο λόγος που την αναδημοσιεύω δεν είναι μόνο επειδή πιστεύω ότι η επανάληψη είναι μήτηρ πάσης μαθήσεως, αλλά και για να θυμηθούν μερικά πράγματα όσοι τυχόν τα έχουν ξεχάσει, ενώ ρόλο έπαιξε και η ικανοποίηση που προξενεί η αναφορά μπροστά σε ξένο ακροατήριο των δήθεν λαθών που έγιναν εις βάρος της χώρας μας, με πραγματικό όμως σκοπό τη διάσωση των γαλλικών και γερμανικών τραπεζών σε συνδυασμό με τον προσπορισμό ικανού κέρδους από τους δανειστές και κυρίως από τη Γερμανία!

Μου ζητήσατε να μιλήσω για τον νεοφιλελεύθερο φανατισμό στην Ελλάδα, ωστόσο αυτό τον φανατισμό πρέπει να τον κατανοήσουμε και να τον δούμε στις πραγματικές του διαστάσεις. Γιατί ο νεοφιλελευθερισμός στην Ελλάδα, όπως επιβλήθηκε από το ξέσπασμα της κρίσης το 2010 μέχρι σήμερα, αποτελεί ένα μείγμα ιδεολογικού φανατισμού και ωμού κυνισμού.

Ανάμεσα σε αυτούς που έχουν επιβάλει τα προγράμματα λιτότητας υπάρχουν ασφαλώς και φανατικοί. Ακόμα και αυτή τη στιγμή που μιλάμε και οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, επιμένουν σ’ ένα πρόγραμμα, το οποίο έχει αποτύχει εντελώς.
Η διάσωση της Ελλάδας, την οποία επικαλούνται ενώ στην πραγματικότητα επρόκειτο για τη διάσωση των γαλλικών και γερμανικών τραπεζών, έχει αποτύχει πλήρως. Το ΑΕΠ της χώρας έχει μειωθεί κατά 25% κατά τα τελευταία 5 χρόνια, πρωτοφανές αρνητικό ρεκόρ εν καιρώ ειρήνης. Επιπλέον, η ανεργία έχει ξεπεράσει το 25%, με ένα ποσοστό 60% για τους νέους. Αυτό που είναι αξιοσημείωτο είναι ότι ο λόγος για τον οποίο ξεκίνησε όλη αυτή η τραγωδία, ήταν ότι το χρέος ήταν πολύ ανεβασμένο σε σχέση με το ΑΕΠ. Εκείνη την περίοδο, το χρέος ήταν στο 120% του ΑΕΠ, ενώ σήμερα έχει ξεπεράσει το 175%. Αλλά αυτοί επιμένουν να συνεχίσουμε την ίδια πολιτική.

Το 1% ζει εις βάρος του 99% της κοινωνίας (του Κ.Βεργόπουλου)

Απόψεις που έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς από αυτό το blog με διάφορα κείμενα και σχόλια συγκεντρώνονται στο άρθρο που αναδημοσιεύω σήμερα. Για μια ακόμα φορά γίνεται φανερό ότι η κρίση δεν οφείλεται στον υπερδανεισμό των χωρών, αλλά είναι μια μέθοδος να μεταφερθούν πόροι από τους πολλούς κι ανίσχυρους στους λίγους και ισχυρούς.
Εξάλλου με βάση τα κριτήρια που καθιέρωσαν με τη συνθήκη του Μάαστριχτ εκείνοι που πρώτοι τα καταστρατήγησαν, πάμπολλες χώρες θεωρούνται προβληματικές, αλλά "εξυγίανση" επιβλήθηκε στις ασθενέστερες με πρώτη και ...χειρότερη τη δική μας.
Με την εφαρμοζόμενη πολιτική οι οικονομίες, αντί να πάνε μπροστά, πηγαίνουν πίσω σε εκείνες τις εποχές που οι πολλοί δεν είχαν δικαιώματα και ήταν όμηροι στα χέρια των εχόντων την εξουσία και κατεχόντων τον πλούτο. Μέλλον δεν μπορεί να υπάρξει με μια γενιά χωρίς δουλειά, χωρίς προοπτική. 
Φως δεν φαίνεται, αφού αξιόλογοι πολιτικοί παγκοσμίως (σε περίπτωση που υπάρχουν τέτοιοι) έχουν παραγκωνιστεί και τη θέση τους έχουν πάρει υποχείρια του 1% που διαχειρίζεται κάθε προσοδοφόρα πηγή.

Η νέα χαμένη γενιά ή πως το 1% ζει εις βάρος του 99% της κοινωνίας

Με τη σημερινή κρίση και κοινωνική κατάρρευση, οι επιπτώσεις δεν κατανέμονται εξ ίσου μεταξύ των κατηγοριών του πληθυσμού. Η πλειοψηφία απορρίπτεται στην ανεργία και ένδεια, ενώ κάποιοι εξακολουθούν να συσσωρεύουν εισοδήματα και περιουσίες. Στη μελέτη «Το κεφάλαιο στον 21ο αιώνα», ο Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί διαπιστώνει ότι το πλουσιότερο 1% αποκομίζει όλο και περισσότερα οφέλη εις βάρος του 99% της κοινωνίας.

Με τις αυταρχικές περικοπές δαπανών και εισοδημάτων, η οικονομία καταρρέει, αλλά η διαχείρισή της αποφέρει πρόσθετα οφέλη στους ανθρώπους του τραπεζικού και χρηματοπιστωτικού κόσμου. Οι τελευταίοι επιβάλλουν λιτότητα και μαζική ανεργία, ενώ ταυτόχρονα οι ίδιοι διασώζονται με χρήματα των θυμάτων τους, του Δημοσίου και των φορολογουμένων. Τα χρηματιστικά εισοδήματα εκτινάσσονται, ενώ όσα συνδέονται με την παραγωγή συρρικνώνονται χωρίς τέλος.

Η Ανεργία καθορίζει τα ποσοστά των κομμάτων

Μια ενδιαφέρουσα συγκριτική πορεία ανεργίας και ποσοστών των τριών βασικών ελληνικών πολιτικών κομμάτων κατά την τελευταία τριετία καταγράφει στο άρθρο που αναδημοσιεύω πιο κάτω ο Πάνος Παναγιώτου.
Με τον τρόπο αυτό αποδεικνύει ότι οι παρατηρούμενες σε αυτό το χρονικό διάστημα αυξομειώσεις των καταγραφόμενων (δημοσκοπικά και εκλογικά) ποσοστών των εν λόγω κομμάτων δεν είναι άσχετες με τα αποτελέσματα της μνημονιακής πολιτικής, το χειρότερο των οποίων είναι η εκτίναξη της ανεργίας σε καταστροφικά ποσοστά.
Με αυτό τον τρόπο μπορεί κανείς να προβλέψει και το μέλλον των κομμάτων αυτών.

Ανεργία και ελληνική πολιτική νομοτέλεια
(τoυ Πάνου Παναγιώτου)
Στη δικομματική ελληνική πολιτική αρένα, κάθε φορά που ένα κόμμα εξουσίας κέρδιζε σε βουλευτικές εκλογές, κατά κανόνα διατηρούσε μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του τόσο τον επικεφαλής του όσο και αρκετή από την εκλογική του δύναμη ώστε να μπορέσει στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση είτε να επανεκλεγεί είτε, τουλάχιστον, να εξασφαλίσει το ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Ο κανόνας αυτός ίσχυε στην Ελλάδα από τη μεταπολίτευση μέχρι το 2011 όταν άλλαξε με δραματικό τρόπο, στα μέσα του τετραετούς πολιτικού κύκλου του τότε κυβερνώντος κόμματος, καθώς αυτό απώλεσε, ταυτόχρονα, τόσο τον επικεφαλής του όσο και το λαϊκό του έρεισμα, βιώνοντας μία θεαματική συρρίκνωση της πολιτικής του δύναμης, που το υποβάθμισε σε κομπάρσο από διαχρονικό πρωταγωνιστή στην πολιτική σκηνή.

Η γενικότερη αιτία αυτής της εξέλιξης ήταν η συνειδητοποίηση, από μεγάλη μερίδα του ελληνικού λαού, του μέγεθος της του σφάλματος που έκανε όταν πίστεψε τον Γ. Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ ότι η είσοδος της χώρας στο Μνημόνιο θα έλυνε, με μοναδικό αντάλλαγμα έναν βραχυπρόθεσμο πόνο διετίας, τα προβλήματα του κρατικού χρέους, των ελλειμμάτων, της διαφθοράς και του απαρχαιωμένου κρατικού μηχανισμού, ότι θα αποκαθιστούσε τη διεθνή αξιοπιστία της Ελλάδας και ότι θα προκαλούσε μία ολική επανεκκίνηση της. Η ειδικότερη αιτία, ωστόσο, ήταν η απογείωση της ανεργίας.

Ζοζέ Σαραμάγκου: Όχι στην ανεργία

Ξεφυλλίζοντας για πολλοστή φορά το βιβλίο που περιλαμβάνει κείμενα που έγραφε ο πορτογάλος νομπελίστας Ζοζέ Σαραμάγκου (1922-2010) για το blog που διατηρούσε τα τελευταία χρόνια της ζωής του, σταμάτησα σε ένα κείμενο με τίτλο "Όχι στην ανεργία". Παρόλο που γράφτηκε στην αρχή της κρίσης, (συγκεκριμένα δημοσιεύτηκε στις 10 Νοεμβρίου 2009) και αναφερόταν στο πορτογαλικό πρόβλημα,  μου φάνηκε τόσο επίκαιρο και ταιριαστό με τη σημερινή ελληνική πραγματικότητα, που θεώρησα αναγκαίο να το αναρτήσω και σε αυτό εδώ το blog.

Όχι στην ανεργία *
του Ζοζέ Σαραμάγκου

Η σοβαρότατη οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση που συνταράζει τον κόσμο μας φέρνει την αγωνιώδη αίσθηση πως φτάσαμε στο τέλος μιας εποχής χωρίς να καταφέρουμε να διακρίνουμε τι και πώς θα είναι αυτό που θα ακολου­θήσει.

Τι κάνουμε εμείς, που παρακολουθούμε, αδύναμοι, τη συνθλιπτική προέλαση των μεγάλων οικονομικών και χρη­ματοπιστωτικών ηγεμόνων, ξετρελαμένων για να κατακτή­σουν όλο και περισσότερο χρήμα, όλο και περισσότερη ε­ξουσία, με όλα τα μέσα, νόμιμα ή παράνομα, που έχουν στο χέρι τους, καθαρά ή βρόμικα, ομαλά ή εγκληματικά;

Μπορούμε να αφήσουμε την έξοδο από την κρίση στα χέρια των ειδημόνων; Δεν είναι αυτοί οι ίδιοι, οι τραπεζίτες, οι πολιτικοί ανώτατου επιπέδου παγκοσμίως, οι διευθυντές των μεγάλων πολυεθνικών, οι κερδοσκόποι, με τη συνενοχή των μέσων μαζικής ενημέρωσης, οι οποίοι, με την υπεροχή αυτού που θεωρεί τον εαυτό του κάτοχο της απόλυτης σοφίας, μας πρόσταζαν να σωπάσουμε όταν τα τελευταία τριάντα χρόνια δειλά διαμαρτυρόμασταν, λέγοντας πως δεν ξέρουμε τίποτα, και γι' αυτό μας γελοιοποιούσαν; Ήταν η εποχή της απόλυτης αυτοκρατορίας της Αγοράς, αυτής της με θράσος αυτομεταρρυθμιζόμενης και αυτορρυθμιζόμενης οντότητας που έχει επιφορτιστεί με το αμετάκλητο πεπρωμένο να προετοιμάζει και να υπερασπίζεται παντοτινά και αιώνια την προσωπική και συλλογική μας ευτυχία, παρόλο που η πραγματικότητα αναλαμβάνει να τη διαψεύδει ανά πάσα ώρα που περνά.